Bỏng lạnh - bệnh mùa Đông vô cùng nguy hiểm

1 185

Bỏng lạnh - bệnh mùa Đông vô cùng nguy hiểm

Thời tiết mùa Đông ở các tỉnh phía Bắc xuống thấp, tình trạng băng tuyết xảy ra ở các nơi. Ngoài việc ngắm sự kiện thiên nhiên kỳ thú này còn rất nhiều nguy cơ sức khỏe kèm theo đó là bỏng lạnh. Vậy bỏng lạnh là gì, nguyên nhân và cách chữa trị? Các bạn cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau đây nhé.

Căn bệnh mùa đông không trừ một ai

11 biện pháp sơ cứu trẻ tại nhà cha mẹ nhất định phải biết

Cách tránh cho bé khỏi bị bỏng

Theo các chuyên gia về bỏng, nếu nhiệt độ xuống thấp, đi ở ngoài thời tiết có băng tuyết không giữ ấm được bàn chân có thể gây bỏng lạnh. Phát hiện muộn có thể mất bàn chân.

Bỏng lạnh là gì?

Bỏng lạnh - bệnh mùa Đông vô cùng nguy hiểm

Theo y khoa, bỏng lạnh có tên gọi khoa học là Frostbite - một thuật ngữ y học để chỉ tổn thương tại chỗ gây cho da và các mô do tiếp xúc với lạnh, thường xảy ra ở các bộ phận cơ thể xa trung tâm như các đầu chi, mũi, tai,... Khá nhiều người vẫn còn mơ hồ với thuật ngữ này. Cũng giống như các loại bỏng khác, bỏng lạnh cũng rất nguy hiểm.

Bỏng lạnh cũng chia ra thành nhiều cấp độ khác nhau:

Cấp độ 1: Tổn thương bề mặt da. Người bỏng lạnh cấp độ 1 xuất hiện các triệu chứng ngứa, đau, biến đổi màu sắc, da có thể trắng tiến tới đỏ và vàng, rối loạn hoặc mất cảm giác nóng lạnh.

Cấp độ 2: Vùng da tổn thương trở nên "đóng băng" cứng lại, các mô sâu chưa bị ảnh hưởng vẫn còn mềm mại. Bắt đầu có thể xuất hiện các bọng nước, da có thể trở thành màu đen và cứng, tổn thương này có thể khỏi sau 1 tháng hoặc mất cảm giác nóng lạnh vùng tổn thương.

Cấp độ 3, 4: Đây là cấp độ bỏng nặng, vùng da tổn thương nặng nề, các mô sâu, gân, cơ, mạch máu, thần kinh, các khu vực này chuyển sang màu đen và chứa đầy máu, tiến tới hoại tử do thiếu dinh dưỡng, nếu có bội nhiễm vi khuẩn là yếu tố tiên lượng nặng, đòi hỏi can thiệp ngay.

Nguyên nhân và đối tượng dễ bị bỏng lạnh

Bỏng lạnh - bệnh mùa Đông vô cùng nguy hiểm

Đá khô, là một dạng rắn của carbon dioxide (CO2), không nguy hiểm nếu nó được bảo quản và sử dụng đúng cách.

Đá khô nguy hiểm bởi vì nó rất lạnh và nó có thể nhanh chóng bốc hơi thành khí CO2. Khí này có thể làm thay đổi tính chất hóa học của không khí như làm giảm nồng độ (tỷ lệ %) oxy trong không khí gây ảnh hưởng tới sức khỏe của con người và vật nuôi, thậm chí có thể gây ngạt thở với những không gian chật hẹp.

Khi đá khô tiếp xúc với da, chỉ cần vài giây đã có thể tiêu diệt tế bào khiến bạn bị bỏng (bỏng lạnh).

  • Nguyên nhân dẫn tới bỏng lạnh lo do tiếp xúc với nhiệt độ lạnh dưới 0 độ C, nitơ lỏng, làm việc trong phòng đông lạnh,... hoặc tiếp xúc với tác nhân lạnh nhưng kéo dài, cơ thể tự điều chỉnh nhằm tránh hạ thân nhiệt là giảm lưu lượng máu tới một số vùng trên cơ thể để tránh thoát nhiệt.
  • Ngoài ra trường hợp người bị bỏng khác khi sơ cứu bỏng sử dụng đá lạnh để làm mát vết thương nhưng thực tế đã khiến cho vết thương bị bỏng kép, mức độ bỏng lạnh khi kết hợp với bỏng khác thường không nhìn thấy được nhưng lại khiến cho tình trạng vết thương trở nên nặng nề và rất khó điều trị về sau đối với bỏng nặng.
  • Người làm việc tiếp xúc với môi trường lạnh, người hút thuốc lá, người bệnh đái tháo đường hoặc bị các bệnh liên quan tới mạch máu,... là những đối tượng có nguy cơ cao nhiễm bỏng lạnh.
  • Nhiều nhà hàng, quán nước sử dụng loại đá "không tan", gây ngạt thở, chóng mặt, buồn nôn,... Loại đá này cũng có thể gây bỏng lạnh cho người sử dụng chỉ trong vòng vài giây nếu lỡ tiếp xúc trực tiếp. Vì vậy, tốt nhất là dùng kẹp hoặc găng tay để xử lý đá khô.

Bỏng lạnh rất nguy hiểm

Cũng giống như các dạng bỏng khác, bỏng lạnh là rất nguy hiểm dễ gây phù nề, tổn thương tế bảo và gây hoại tử.

Đối với người tiếp xúc với môi trường lạnh trong thời gian dài thì thân nhiệt bị hạ dẫn tới rối loạn ý thức, co giật, hôn mê thậm chí tử vong.

Bỏng lạnh có thể gặp ở bất cứ lứa tuổi nào, đôi lúc nó được coi như một tai nạn, chấn thương do lạnh. Vì vậy, mọi người đặc biệt là các bậc cha, mẹ nên chú ý giữ ấm cho trẻ vì trẻ em là đối tượng dễ tổn thương trước tác động của môi trường và hậu quả để lại thường rất nặng nề. Trong trường hợp bị tổn thương do lạnh, nên tìm cách đưa người bệnh vào phòng ấm và sơ cứu bất động vùng tổn thương, giữ ấm bằng nước ấm 38 – 42oC và chuyển tới cơ sở y tế gần nhất để được chăm sóc điều trị.

Cách chữa trị cho người bị bỏng lạnh

Bỏng lạnh - bệnh mùa Đông vô cùng nguy hiểm

Sơ cứu và chữa bỏng lạnh

Phải nói nguyên nhân dẫn đến tình trạng bỏng lạnh là do nhiệt độ xuống thấp có thể đột ngột hoặc kéo dài, cơ thể hoặc một vùng cơ thể không chịu được nhiệt độ này nên dẫn đến tình trạng bỏng lạnh. Do vậy việc đầu tiên trong sơ cứu cho bệnh nhân chính là đưa người bệnh đến những nơi ấm áp càng nhanh càng tốt để tránh thân nhiệt tiếp tục hạ.

  • Nếu vùng lạnh là các chi ngay lập tức cách ly ra khỏi môi trường lạnh, ủ ấm bằng mọi cách cho chúng ấm lên.
  • Nếu quần áo của bệnh nhân bị ướt, ngay lập tức hãy cởi bỏ chúng ra vì nếu để bệnh nhân sẽ tiếp tục bị nhiễm lạnh, nhiệt độ cơ thể chắc chắn không thể tăng lên, sau đó tìm mọi cách cho thân thể bệnh nhân ấm lên như ủ ấm bằng chăn, tăng nhiệt độ môi trường,...
  • Người bị bỏng lạnh cần được đến nơi ấm áp, điều này rất quan trọng nhằm loại bỏ nguy cơ hạ thân nhiệt, từ đó kích thích cơ thể tự điều chỉnh, ủ ấm hoặc làm ấm bệnh
  • Sau đó, hãy ngâm các vùng tổn thương trong nước ấm 40 - 42 độ C để làm ấm vùng tổn thương từ 10 đến 20 phút tuỳ theo mức độ bỏng, tuyệt đối, không được cho bệnh nhân tiếp xúc với lửa hay lò sưởi, vì có thể dẫn tới tổn thương nặng nề hơn do bị bỏng kép rất nguy hiểm.
  • Sau khi ngâm nước ấm, hãy để bệnh nhân nằm bất động hoặc băng kín bằng bông gạc vô trùng nhằm ngăn chặn tổn thương thêm do các tinh thể nước đá di chuyển gây tổn hại mô. Nếu bị bỏng lạnh ở tứ chi thì dùng các miếng đệm để ngăn cách các ngón tay, ngón chân để chúng không cọ sát vào nhau gây thêm đau đớn. Khi làm ấm phần bị bỏng lạnh, người bệnh sẽ cảm thấy ngứa ran như nghìn ngọn lửa đang cháy trong người vậy. Các khu vực tê buốt sẽ chuyển sang hồng hoặc đỏ, trong trường hợp bỏng cấp 1 và 2 người bệnh sẽ dần dần lấy lại được cảm giác.
  • Cuối cùng hãy chuyển bệnh nhân đến bệnh viện gần nhất để được bác sĩ chuyên khoa khám và điều trị.

Bỏng lạnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Đặc biệt là trong điều kiện thời tiết lạnh ở miền Bắc như hiện nay, vì vậy các bậc phụ huynh nên chú ý đến con em mình, giữ ấm cho trẻ vì trẻ là đối tượng dễ tổn thương do da nhạy cảm trước tác động của môi trường và hậu quả để lại thường rất nặng nề. Ngay khi thấy người có cảm giác lạnh, sưng tấy đau buốt thì cần gặp chuyên khoa y tế ngay để tránh tình trạng tổn thương nặng nề, bệnh sẽ khó cứu chữa. 

Đánh giá bài viết
1 185
Da và phần phụ Xem thêm