Đề thi học sinh giỏi môn Sinh học lớp 9 năm học 2014 - 2015 huyện Thiệu Hóa, Thanh Hóa

Đề thi học sinh giỏi môn Sinh học lớp 9

Đề thi học sinh giỏi môn Sinh học lớp 9 năm học 2014 - 2015 huyện Thiệu Hóa, Thanh Hóa có đáp án là đề thi học sinh giỏi cấp huyện lớp 9 môn Sinh được VnDoc.com sưu tầm và đăng tải. Hi vọng tài liệu này sẽ giúp thầy cô và các bạn ôn tập kiến thức, bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 9 THCS hiệu quả.

Đề thi học sinh giỏi môn Sinh học lớp 9 năm 2015 tỉnh Thanh Hóa

Đề thi học sinh giỏi môn Sinh học lớp 12 năm 2015 tỉnh Phú Thọ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HUYỆN THIỆU HÓA

                 

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2014 - 2015
Môn: Sinh học
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Ngày thi: 02 tháng 12 năm 2014

Câu 1: (3.0 điểm). So sánh những đặc điểm giống và khác nhau về cấu tạo của ADN với ARN?

Câu 2: (2.5 điểm).

a. Nêu 3 sự kiện trong giảm phân dẫn đến hình thành các tổ hợp nhiễm sắc thể khác nhau trong các giao tử.

b. Cho hai cá thể lai với nhau thu được F1 có kiểu hình phân ly theo tỉ lệ 3:1. Quy luật di truyền nào đã chi phối phép lai? Với mỗi quy luật di truyền cho một ví dụ bằng một sơ đồ lai (cho biết gen quy định tính trạng nằm trên NST thường).

Câu 3: (3.5 điểm). Cho 2 cá thể thuần chủng có kiểu gen AA và aa lai với nhau thu được thế hệ lai F1 có cá thể mang kiểu gen AAA và cá thể mang kiểu gen OA. Biết rằng cá thể có kiểu gen AAA có hàm lượng ADN tăng 1,5 lần còn cá thể mang kiểu gen OA có số lượng NST giảm đi một chiếc.

a. Trình bày cơ chế phát sinh thể OA.

b. Nêu các biểu hiện của hai thể đột biến trên.

Câu 4: (2.5 điểm).

a. Phân biệt nhiễm sắc thể kép với cặp nhiễm sắc thể tương đồng.

b. Kí hiệu bộ NST của một loài sinh vật như sau: .

Khi giảm phân bình thường, không có trao đổi đoạn, có thể tạo ra bao nhiêu loại giao tử? Hãy viết kí hiệu các loại giao tử đó.

Câu 5: (3.0 điểm).

a. Trình bày ý nghĩa của nguyên phân, giảm phân và thụ tinh.

b. Một tế bào tiến hành nguyên phân liên tiếp một số lần đã cần môi trường cung cấp nguyên liệu tương đương 70 NST. Tất cả các tế bào con được tạo ra đều tiến hành giảm phân đã cần môi trường cung cấp 80 NST. Hãy xác định bộ NST 2n của loài và số lần nguyên phân của tế bào.

Câu 6: (2.5 điểm). Một đoạn phân tử ADN có 150 vòng xoắn và có 20% Ađênin. Hãy xác định:

a. Tổng số nucleotit và chiều dài của đoạn ADN.

b. Số lượng từng loại nucleotit của đoạn ADN.

c. Khi gen tự nhân đôi 4 lần thì môi trường đã cung cấp bao nhiêu nuclêôtit mỗi loại?

Câu 7: (3 điểm). Cho biết ở 1 loài gà, hai cặp tính trạng về chiều cao chân và độ dài cánh do gen nằm trên NST thường quy định và di truyền độc lập với nhau.

Gen A: Chân cao, gen a: chân thấp

Gen B: cánh dài, gen b: cánh ngắn

Người ta tiến hành lai phép lai và thu được kết quả như sau ở F1:

37,5% số cá thể có chân cao, cánh dài: 37,5% số cá thể có chân thấp, cánh dài: 12,5% số cá thể có chân cao, cánh ngắn:

12,5% số cá thể có chân thấp, cánh ngắn.

a. Hãy biện luận và lập sơ đồ lai cho phép lai trên.

b. Khi cho lai gà có chân cao, cánh dài thuần chủng với chân thấp, cánh ngắn thì kết quả lai sẽ như thế nào ?

Đáp án đề thi học sinh giỏi môn Sinh học lớp 9

Câu 1: (3.0 điểm). 

a/ Các đặc điểm giống nhau:

  • Đều có thành phần cấu tạo từ các nguyên tố hóa học C, H, O, N, P .
  • Đều có kích thước và khối lượng lớn, cấu trúc theo nguyên tắc đa phân .
  • Đơn phân là nuclêôtít. có 3 trong 4 loại nuclêôtít giống nhau là: A, G, X
  • Giữa các đơn phân có các liên kết nối lại tạo thành mạch.

b/ Các đặc điểm khác nhau:

Cấu tạo của ADN 

Cấu tạo của ARN 

- Có cấu trúc hai mạch xoắn kép.

- Chỉ có một mạch đơn

- Có chứa loại nuclêôtít timin T mà không có uraxin U

- Chứa Uraxin mà không có Ti min

- Có liên kết hydrô theo nguyên tắc bổ sung giữa các nuclêôtít trên 2 mạch

- Không có liên kết hydrô

- Có kích thước và khối lượng lớn hơn ARN

- Có kích thước và khối lượng nhỏ hơn ADN

(Lưu ý:HS so sánh khác mà đúng GV vẫn cho điểm tối đa)

Câu 2: (2.5 điểm).

a. Ba sự kiện trong giảm phân dẫn đến hình thành các tổ hợp nhiễm sắc thể khác nhau trong các giao tử.

  • Sự trao đổi chéo cromatit của cặp NST tương đồng ở kì đầu 1 của giảm phân -> tạo ra các loại giao tử khác nhau về cấu trúc NST.
  • Kì sau của giảm phân I: Xảy ra sự phân ly độc lập – tổ hợp tự do của các cặp NST tương đồng khác nhau-> tạo ra các loại giao tử khác nhau về nguồn gốc NST.
  • Kì sau của giảm phân II: xảy ra sự phân li ngẫu nhiên của các NST đơn trong cặp NST tương đồng về các tế bào con.

b.* TH1: Lai một cặp tính trạng : chịu sự chi phối của quy luật phân li của Mendel

- Sơ đồ lai:.................

TH2: Lai hai cặp tính trạng

- Chịu sự chi phối của quy luật phân li độc lập của Mendel

Sơ đồ lai:.....................

- Chịu sự chi phối của di truyền liên kết

Sơ đồ lai:........................

Câu 3: (3.5 điểm). 

a. Thể 0A có số NST giảm đi 1NST nên đây là thể dị bội 2n-1.

* Cơ chế:

  • Trong giảm phân, một bên bố hoặc mẹ có cặp NST mang cặp gen aa không phân li tạo ra 2 loại giao tử dị bội: một loại mang 2 NST của cặp aa (n+1), một loại không mang NST của cặp ấy: 0 (n-1).
  • Trong thụ tinh, giao tử bất thường không mang NST của cặp: 0 (n-1) kết hợp với giao tử bình thường: A (n) của bên bố, mẹ còn lại tạo hợp tử mang 1 NST của cặp (2n-1) có KG: 0A

(Học sinh có thể trình bày bằng sơ đồ lai, đúng vẫn cho điểm tối đa)

b.Cơ thể có kiểu gen AAA và hàm lượng AND tăng 1,5 lần là thể tam bội.

Biểu hiện của 2 thể đột biến trên là:

 Thể dị bội 0A

Thể tam bội AAA

- Gây biến đổi hình thái ở thực vật như: hình dạng, kích thước, màu sắc hoặc gây bệnh NST ở người như: Đao, Tơcnơ

- Tăng kích thước các cơ quan như: than, cành, lá đặc biệt là tế bào khí khổng và hạt phấn; Sinh trưởng mạnh, chống chịu tốt, thời gian sinh trưởng kéo dài và bất thụ.

- Không tồn tại ở người và động vật.

(HS nêu đúng mỗi ý được 0.5đ có thể trình bày hàng ngang) 0.5đ

Câu 4: (2.5 điểm). 

a. Phân biệt NST kép với cặp NST tương đồng

(Mỗi ý phân biệt được 0.25đ)

NST kép

Cặp NST tương đồng

- Chỉ là một NST gồm 2 cromatit giống nhau được dính với nhau ở tâm động.

- 2 cromatit có cùng nguồn gốc (hoặc có nguồn gốc từ bố hoặc có nguồn gốc từ mẹ).

- 2 cromatit hoạt động như một thể thống nhất (trong điều kiện bình thường).

- Các gen ở vị trí tương ứng trên 2 cromatit giống nhau.

- Gồm 2 NST độc lập giống nhau về hình dạng kích thước.

- 2 NST có nguồn gốc khác nhau (một NST có nguồn gốc từ bố, một có nguồn gốc từ mẹ).

- 2 NST của cặp tương đồng hoạt động độc lập với nhau.

- Các gen ở vị trí tương ứng trên 2 NST của cặp tương đồng có thể giống nhau hoặc khác nhau (đồng hợp hoặc dị hợp).

b. - Số loại giao tử được tạo ra: 23 = 8 loại giao tử

- Các loại giao tử: ABDEX, ABDEY, aBDEX, aBDEY, AbdEX, AbdEY, abdEX, abdEY.

Câu 5: (3.0 điểm). 

* Ý nghĩa của nguyên phân:

  • Ổn định bộ NST của loài qua các thế hệ.
  • Giúp cơ thể đa bào lớn lên.

* Ý nghĩa của giảm phân.

  • Số lượng NST trong giao tử giảm xuống còn (n NST) nên khi thụ tinh, bộ NST 2n của loài lại được phục hồi .
  • Sự trao đổi chéo ở kì đầu, sự phân li độc lập và tổ hợp tự do giữa các NST kép trong cặp tương đồng xảy ra ở kì sau của giảm phân I đã tạo ra nhiều giao tử khác nhau, là cơ sở cho sự xuất hiện biến dị tổ hợp.

* Ý nghĩa của thụ tinh

  • Phục hồi lại bộ NST lưỡng bội do sự kết hợp giữa giao tử đực (n) với giao tử cái (n).
  • Sự kết hợp ngẫu nhiên giữa các loại giao tử khác nhau đã tạo vô số kiểu tổ hợp khác nhau tạo ra nhiều biến dị tổ hợp, tạo nguồn nguyên liệu cho tiến hóa và chọn giống.

b. Gọi k là số lần nguyên phân, 2n là bộ NST của loài.- Số NST môi trường cung cấp cho nguyên phân:

2n.(2k- 1) = 2n.2k- 2n = 70 (1)

Số NST mà môi trường cung cấp cho giảm phân:

2n. 2k = 80 (2)

Từ (1) và (2) ta có: 2n = 10

Thay 2n = 10 vào (2) ta được 2k = 8 → k= 3.

Vậy: bộ NST của loài 2n = 10; Tế bào nguyên phân 3 lần. 

Câu 6: (2.5 điểm). 

a. Tổng số Nucleotit của gen: N = C.20 = 150.20 = 3000 (Nu)

Vậy chiều dài của gen là:

L = (N : 2) . 3,4A0 = (3000:2) . 3,4 = 5100 A0

b. Số Nucleotit từng loại của gen:

Ta có: A =T = 20%.N = 20%. 3000 = 600 (Nu)

G = X = 30%.N = 30%. 3000 = 900 (Nu)

c. Số nuclêôtit từng loại môi trường cung cấp:

* Nếu gen nhân đôi 4 đợt thì số nuclêôtit từng loại môi trường cần cung cấp là:

A = T = (24- 1). 600 = 9000 (Nu)

G = X = (24- 1).900 = 13.500 (Nu)

Câu 7: (3 điểm) 

a. Theo đề F1 có tỉ lệ 37,5% : 37,5% : 12,5% : 12,5% = 3:3:1:1

Phân tích từng cặp tính trạng ở F1:

+ về chiều cao của chân:

F1 có tỉ lệ của phép lai phân tích nên chân cao là tính trạng trội có kiểu gen dị hợp tử Aa

Chân thấp là tính trạng lặn có kiểu gen đồng hợp tử aa.

+ về độ dài cánh:

F1 có tỉ lệ định luật phân li 3 trội : 1 lặn => bố mẹ đều có kiểu gen dị hợp tử Bb

- Tổ hợp 2 cặp tính trạng trên suy ra:

+ Một cơ thể p mang kiểu gen AaBb (chân cao, cánh dài)

+ Một cơ thể p mang kiểu gen aaBb (chân thấp, cánh dài)

- Sơ đồ lai p: chân cao, cánh dài x chân thấp, cánh ngắn

b. Gà chân cao, cánh dài thuần chủng có kiểu gen là AABB

Gà chân thấp, cánh ngắn có kiểu gen là aabb

Sơ đồ lai:

P: Thân cao, cánh dài (TC) X Thân thấp, cánh ngắn

         AABB                aabb

(HS viết sơ đồ đúng được 0.5đ) 

(Lưu ý: Nếu hs làm cách khác mà đúng giáo viên vẫn cho điểm tối đa)

Đánh giá bài viết
1 16.054
Thi học sinh giỏi lớp 9 Xem thêm