Giáo án Ngữ văn 10 bài: Chiến thắng Mtao Mxây

4 18.415

Giáo án Ngữ văn lớp 10

Giáo án Ngữ Văn 10: Chiến thắng Mtao Mxây giúp các em học sinh hiểu rõ về đặc điểm của sử thi anh hùng trong việc xây dựng nhân vật, nghệ thuật miêu tả và sử dụng ngôn từ. Qua bài giáo án Chiến thắng Mtao Mxay này, giúp các em nhận thức được lẽ sống cao đẹp của mỗi cá nhân: phấn đấu hy sinh vì danh dự, hạnh phúc yên vui của cộng đồng. Đây là ý nghĩa mãi mãi của sử thi Đăm Săn nói riêng và sử thi anh hùng nói chung.

Giáo án Ngữ văn 10 bài: Tổng quan văn học Việt Nam

Giáo án Ngữ văn 10 bài: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

Giáo án Ngữ văn 10 bài: Văn bản

CHIẾN THẮNG MTAO MXÂY

(Trích sử thi Đăm Săn)

I. MỤC TIÊU:

1. Kiến thức:

  • Vẻ đẹp của người anh hùng sử thi Đăm Săn: trọng danh dự, gắn bó với hạnh phúc gia đình và thiết tha với cuộc sống bình yên, phồn thịnh của cộng đồng được thể hiện qua cảnh chiến đấu và chiến thắng kẻ thù.
  • Đặc điểm nghệ thuật tiêu biểu của sử thi anh hùng (lưu ý phân biệt với sử thi thần thoại): xây dựng thành công nhân vật anh hùng sử thi; ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh, nhịp điệu; phép so sánh, phóng đại.

2. Kĩ năng:

  • Đọc (kể) diễn cảm tác phẩm sử thi.
  • Phân tích văn bản sử thi theo đặc trưng thể loại.

3. Thái độ: Yêu mến nhân vật anh hùng, dũng cảm, căm ghét cái xấu, cái ác.

II. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS

Một vài tranh ảnh về vùng Tây Nguyên.

III. TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

1. Ổn định lớp

2. Kiểm tra bài cũ: Không.

3. Giới thiệu bài mới: Sử thi Đăm Săn là niềm tự hào lớn lao nhất của đồng bào Ê- Đê. Là sản phẩm tinh thần vô cùng quí giá của họ, đồng bào Tây Nguyên thường kể cho nhau nghe trong những ngôi nhà Rụng. Vậy, để hiểu về sử thi Đăm Săn chúng ta tìm hiểu bài "Chiến thắng MTao Mxây".

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT

Hoạt động 1: Đọc hiểu tiểu dẫn

* Cho HS đọc phần Tiểu dẫn:

- Sử thi dân gian chia làm mấy loại? [2]

* GV đọc sơ đoạn trích "Đẻ đất đẻ nước"- SGK Nâng cao Tr 41 để HS hình dung...

? Dựavào SGK, em hãy tóm tắt thật ngắn gọn Sử thi Đăm Săn [3 ý lớn]

* GV ghi sẵn trong bảng phụ – treo lên.

"Mtao": tù trưởng.

* GV nói sơ đoạn trích "Đi bắt nữ thần Mặt trời"...

Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản

* HS đọc có phân vai, có lược bớt đoạn "Đăm Săn nói với tôi tớ (Tr 33)...chúng ta ra về nào (Tr 34)".

- Đăm Săn khiêu chiến và thái độ của hai bên như thế nào? (không chịu Đăm Săn cương quyết xuống đấu).

" đến con lợn nái...không thèm đâm" xem Mtao Mxây không bằng con vật.

Ta có thể chia cuộc chiến này ra mấy hiệp, tương ứng với những đoạn nào? [4]

* Mỗi nhóm tường thuật một hiệp:

- Cầu cứu Hơ Nhị quăng cho miếng trầu (có lẽ có chứa thuốc khỏe...) Đăm Săn đớp được khỏe mạnh hẳn lên.

- Do đâu mà đâm không thủng áo giáp?

- Qua cuộc chiến, ta thấy hình ảnh Đăm Săn như thế nào?

Chi tiết miếng trầu do Hơ Nhị ném ra giúp Đăm săn tăng thêm sức lực và ông Trời hiện ra trong giấc mơ giúp Đăm Săn chiến thắng kẻ thù có ý nghĩa gì?

I. Đọc hiểu tiểu dẫn:

1. Thể loại sử thi:

- KN: (bài trước)

- Phân loại: 2 loại

  • Sử thi thần thoại.
  • Sử thi anh hùng.

2. Tóm tắt " Sử thi Đăm Săn":

- Đăm Săn về làm chồng Hơ Nhị, Hơ Bhị và trở thành một tù trưởng giàu có, hùng mạnh.

- Đăm Săn đánh thắng các tù trưởng độc ác, giành lại vợ, đem lại sự giàu có và uy danh cho mình và cho cộng đồng.

- Đăm Săn khát vọng chinh phục thiên nhiên, vượt qua mọi tập tục XH nhưng thất bại. Đăm Săn cháu tiếp bước.

II. Đọc hiểu văn bản:

1. Cuộc chiến giữa hai tù trưởng:

- Đăm Săn khiêu chiến và Mtao Mxây đáp lại; nhưng tỏ ra run sợ (sợ bị đâm lén, dáng tần ngần do dự, đắn đo...).

- Vào cuộc chiến:

+ Hiệp 1: Mtao Mxây múa khiên trước (khiên hắn kêu lạch xạch như quả mướp khô) lộ rõ sự kém cỏi, nhưng vẫn nói những lời huênh hoang (quen đi đánh thiên hạ, bắt tù binh, xéo nát đất đai thiên hạ...). Còn Đăm Săn vẫn bình tĩnh, thản nhiên.

+ Hiệp 2: Đăm Săn múa trước (Một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh, một lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô...). Còn Mtao Mxây hoảng hốt trốn chạy (bước cao bước thấp chạy hết bãi tây sang bãi đông...).

+ Hiệp 3: Đăm Săn múa rất đẹp và dũng mãnh (chàng múa trên cao, gió như bão...múa dưới thấp, gió như lốc...Tr 32 ). Đâm trúng kẻ thù, nhưng không thủng.

+ Hiệp 4: Đăm Săn nhờ ông trời chỉ cách đã giết chết kẻ thù.

Qua cuộc chiến, ta thấy được sự vượt trội của Đăm Săn về tài năng, bản lĩnh, xứng đáng đại diện cho cả cộng đồng.

Miếng trầu và ông trời: Biểu tượng cho sức mạnh của thị tộc tiếp sức mạnh cho người anh hùng. Nó chứng tỏ rằng ở thời đại sử thi, con người không thể sống tách rời thị tộc

4. Củng cố: Sử thi ĐS đã làm sống lại quá khứ hào hùng của người Ê Đê thời cổ đại. Đó cũng là khát vọng của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên ngày nay - một Tây Nguyên giữa lòng đất nước giàu mạnh, đoàn kết, thống nhất-> mục tiêu mà cả nước ta cùng đồng bào Tây Nguyên vươn tới.

5. Dặn dò:

  • Đọc (kể) theo các vai với giọng khác nhau của từng nhân vật.
  • Tìm trong đoạn trích những câu văn sử dụng biện pháp so sánh phóng đại và phân tích để làm rõ hiệu quả nghệ thuật của chúng.

Chuẩn bị bài Văn bản (tiếp theo)

  • Nh 1: BT1 / Tr 37.
  • Nh 2: BT2 / Tr 38
  • Nh 3: BT3 / Tr 38.
  • Nh 4: BT4 / Tr 38.

IV. RÚT KINH NGHIỆM

Tham khảo thêm đến tác phẩm Mtao Mxây: 

Đánh giá bài viết
4 18.415
Ngữ văn lớp 10 Xem thêm