Hướng dẫn tạm thời dự phòng và xử trí covid-19 ở phụ nữ mang thai

BỘ Y TẾ
_________
Số: 1271/QĐ-BYT
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
____________________________________
Hà Nội, ngày 21 tháng 3 năm 2020
QUYẾT ĐỊNH
Vviệc ban hành Hướng dn tạm thi Dphòng xử t
viêm đưng hô hp cấp nh do chng vi t SARS-CoV-2 (COVID-19)
phn mang thai và tr sơ sinh
BỘ TRƯỞNG BỘ Y TẾ
Căn cứ Nghị định số 75/2017/NĐ-CP ngày 20 tháng 6 năm 2017 của
Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức Bộ Y tế;
Xét đề nghị của Vụ trưởng Vụ Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em, Bộ Y tế,
QUYẾT ĐỊNH:
Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này Hướng dẫn tạm thời Dự
phòng xử trí viêm đường hấp cấp tính do chủng vi rút SARS-CoV-2
(COVID-19) ở phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh
Điều 2. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký, ban hành.
Điều 3. Các ông, bà: Chánh n phòng Bộ; Chánh Thanh tra Bộ; Vụ
trưởng, Cục trưởng, Tổng Cục trưởng c Vụ, Cục, Tổng cục thuộc Bộ Y tế;
Giám đốc Bệnh viện trực thuộc BY tế; Giám đốc Sở Y tế; Thủ trưởng y tế các
Bộ, ngành Thủ trưởng các đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết
định này./.
Nơi nhận:
- Như Điều 3;
- Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam (để báo cáo);
- Các Thứ trưởng (để P/hợp chỉ đạo);
- Thành viên Ban chỉ đạo Quốc gia PCD;
- Cổng TTĐT Bộ Y tế;
- Lưu: VT, BMTE.
KT. BỘ TRƯỞNG
THỨ TRƯỞNG
Nguyễn Trường Sơn
BỘ Y TẾ
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
HƯỚNG DẪN TẠM THỜI
Dự phòng và xử trí viêm đường hô hấp cấp tính do chủng
vi rút SARS-CoV-2 (COVID-19) ở phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-BYT, ngày tháng năm 2020
của Bộ trưởng Bộ Y tế
1. Đại cương
1.1. Vi rút
Vi rút Corona (CoV) là
̣
t h vi rút lớn đô
̣
ng vật người. Vi rút
Corona được chia làm 4 giống, bao gồm 2 giống anpha và 2 giống beta gây bệnh
trên người, với các triệu chứng từ cúm thông thường đến những trường hợp
bệnh nghiêm trọng hơn như hô
̣
i chứng viêm đường hô hấp cấp tính nặng SARS-
CoV
̣
i chứng bệnh hấp Trung Đông (MERS-CoV), gây viêm phổi nặng
có thể dẫn tới tử vong.
Vi rút Corona có hình cầu với đường kính khoảng 125nm, có các protein bề
mặt nổi lên hình gai. Vi rút chứa 4 protein cấu trúc chính protein gai (S),
protein màng (M), protein vỏ (E) nucleocapsid (N). Bên trong vỏ cu
̉
a virion
là nucleocapsid sợi đơn dương, đối xứng xoắn ốc. Vi rút có RNA sợi đơn dương
tính, không phân đoa
̣
n, khoảng 30 kb.
1.2. Lây truyền
SARS-COV-2 là một chủng vi rút Corona mới gây COVID-19, lần đầu tiên
được nhận diện ở thành phố Vũ n, Trung Quốc. Chủng vi rút này có khả năng
lây truyền từ động vật sang người và trực tiếp từ người sang người qua giọt bắn,
đường hô hấp, tiếp xúc gần.
Đối với phụ nữ mang thai, theo ý kiến các chuyên gia, chưa skhoa
học khẳng định thai nhi khả năng lây nhiễm vi rút SARS-COV-2 qua bánh
rau trong quá trình mang thai. Những nghiên cứu của tác giả Chen cộng sự
công bố đầu năm 2020 cho thấy khi xét nghiệm nước ối, máu cuống rốn, rau
thai, dịch âm đạo sữa mcủa phụ nữ nhiễm COVID-19 cho kết quả âm tính
với vi rút SARS-COV-2; kết quả xét nghiệm dịch họng trẻ sinh ra t m
nhiễm COVID-19 cũng cho kết quả âm tính với vi rút này.
1.3. Ảnh hưởng của COVID-19 đối với phụ nữ mang thai và thai nhi
Cũng như các đối tượng khác, đa số phụ nữ mang thai nhiễm COVID-19 có
biểu hiện lâm sàng mức độ nhẹ hoặc trung bình (thể bệnh Viêm đường hấp
trên hoặc Viêm phổi nhẹ), một số rất ít mắc bệnh thể nặng. Đến nay mới một
trường hợp được báo cáo là một phụ nữ mang thai 30 tuần nhiễm COVID-19 mức
độ nặng phải thở máy đã được mổ lấy thai cấp cứu hồi phục sức khỏe tốt.
Đối với thai nhi, các nghiên cứu gần đây về COVID-19 cũng như những
nghiên cứu trước đây về bệnh SARS-CoV và MERS-CoV cho thấy không
bằng chứng nào chứng minh có mối liên quan giữa những bệnh này và tình trạng
sảy thai. Chưa có cơ sở khoa học chỉ ra mối liên quan giữa COVID-19 ở phụ nữ
mang thai tình trạng thai bị nhiễm vi t trong tử cung hay thai bị các dị tật
bẩm sinh do vi rút SARS-COV-2. Tuy nhiên, cũng bng chng cho rng
viêm phi do vi rút ph n mang thai liên quan đến tăng nguy cơ sinh non,
thai chm phát trin và t vong chu sinh...
2. Dự phòng và kiểm soát lây nhiễm
2.1. sở khám bệnh, chữa bệnh cung cấp dịch vụ sản khoa chăm sóc
trẻ sơ sinh:
- Chuẩn bị nhân lực, cơ sở hạ tầng, phương tiện, trang thiết bị, vật tư y tế để
thực hiện nguyên tắc phòng ngừa và các biện pháp kiểm soát lây truyền trong cơ
sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định hiện hành của Bộ Y tế.
- Đảm bảo đủ các phương tiện phục vụ phòng ngừa, đặc biệt trang phục
phòng hộ cá nhân, dung dịch vệ sinh tay và khẩu trang y tế.
- Yêu cầu phân luồng:
+ Tổ chức sàng lọc, phát hiện sớm kiểm soát người bệnh nhiễm hoặc
nghi nhiễm COVID-19 ngay tại nơi đón tiếp.
+ Bố trí khu vực riêng để tiếp đón, sàng lọc phân luồng các phụ nữ
mang thai đến khám. Khi có dấu hiệu nghi ngờ chuyển vào khu khám cách ly.
+ Thực hiện khám thai thường quy, những trường hợp nghi nhiễm COVID-
19, phối hợp vớic sở y tế dự phòng để lấy mẫu xét nghiệm, chẩn đoán.
+ Bố trí phòng sinh riêng cho phụ nữ mang thai nghi nhiễm và nhiễm.
- Các sở y tế thực hiện ngay Điều tra, giám sát, báo cáo ca bệnh” theo
Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị viêm đường hấp cấp tính do chủng vi rút
Corona mới theo Quyết định số 322/QĐ-BYT ngày 06/02/2020 của Bộ Y tế.
- Cơ sở khám chữa bệnh cần bố trí nhân lực để chăm sóc riêng người nhiễm
hoặc nghi nhiễm COVID-19. Trong quá trình chăm sóc người nhiễm hoặc nghi
nhiễm COVID-19, các nhân viên y tế này không tham gia chăm sóc nhng
người bệnh khác.
2.2. Phụ nữ mang thai, bà mẹ sau sinh đến khám (người bệnh):
- Hưng dẫn ngưi bệnh và ngưi nhà đến km đeo khu trang, tới khu vực
cách ly.
- Giữ khoảng cách tối thiểu là 2m giữa các người bệnh.
- Hướng dẫn người bệnh che mũi miệng khi ho, hắt hơi và rửa tay ngay sau

Hướng dẫn dự phòng và xử trí Covid19 ở phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ

Quyết định 1271/QĐ-BYT của Bộ Y tế về việc ban hành Hướng dẫn tạm thời Dự phòng và xử trí viêm đường hô hấp cấp tính do chủng vi rút SARS-CoV-2 (COVID-19) ở phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh.

Sản phụ nghi nhiễm COVID-19 phải nằm xa con ít nhất 2m

Ngày 21/3/2020, Bộ Y tế ra Quyết định 1271/QĐ-BYT về việc ban hành Hướng dẫn tạm thời Dự phòng và xử trí viêm đường hô hấp cấp tính do chủng vi rút SARS-CoV-2 (COVID-19) ở phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh.

Theo đó, sản phụ nghi nhiễm COVID-19 phải nằm cách con của mình tối thiểu 2m, trong trường hợp nằm cùng phòng. Khi cho bú, sản phụ cần tiến hành các biện pháp phòng ngừa để hạn chế lây nhiễm vi rút cho trẻ. Đối với sản phụ nhiễm COVID-19, trẻ sơ sinh và người mẹ sẽ được cách ly theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Trong trường hợp sản phụ muốn nuôi con bằng sữa mẹ thì phải vắt sữa, đồng thời tiến hành các biện pháp dự phòng lây nhiễm trong quá trình vắt sữa.

Trẻ sơ sinh được sinh ra từ người mẹ nhiễm hoặc nghi nhiễm COVID-19 sẽ được làm xét nghiệm chẩn đoán nhiễm COVID-19. Sau 14 ngày cách ly và ổn định, hết sốt (nếu có) ít nhất 3 ngày, xét nghiệm SARS-CoV 2 âm tính trên 02 mẫu bệnh phẩm lấy cách nhau ít nhất 01 ngày, sản phụ nhiễm hoặc nghi nhiễm COVID-19 và trẻ sẽ được xuất viện.

Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký.

Dự phòng và kiểm soát lây nhiễm COVID-19

Để dự phòng và kiểm soát lây nhiễm COVID-19, Bộ Y tế hướng dẫn cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có cung cấp dịch vụ sản khoa và chăm sóc trẻ sơ sinh chuẩn bị nhân lực, cơ sở hạ tầng, phương tiện, trang thiết bị, vật tư y tế để thực hiện nguyên tắc phòng ngừa và các biện pháp kiểm soát lây truyền trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định hiện hành của Bộ Y tế.

Đảm bảo đủ các phương tiện phục vụ phòng ngừa, đặc biệt trang phục phòng hộ cá nhân, dung dịch vệ sinh tay và khẩu trang y tế.

Cần phân luồng, tổ chức sàng lọc, phát hiện sớm và kiểm soát người bệnh nhiễm hoặc nghi nhiễm COVID-19 ngay tại nơi đón tiếp. Bố trí khu vực riêng để tiếp đón, sàng lọc và phân luồng các phụ nữ mang thai đến khám. Khi có dấu hiệu nghi ngờ chuyển vào khu khám cách ly.

Thực hiện khám thai thường quy, những trường hợp nghi nhiễm COVID19, phối hợp với các cơ sở y tế dự phòng để lấy mẫu xét nghiệm, chẩn đoán. Bố trí phòng sinh riêng cho phụ nữ mang thai nghi nhiễm và nhiễm.

Các cơ sở y tế thực hiện ngay “Điều tra, giám sát, báo cáo ca bệnh” theo Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị viêm đường hô hấp cấp tính do chủng vi rút Corona mới theo Quyết định số 322/QĐ-BYT ngày 06/02/2020 của Bộ Y tế.

Cơ sở khám chữa bệnh cần bố trí nhân lực để chăm sóc riêng người nhiễm hoặc nghi nhiễm COVID-19. Trong quá trình chăm sóc người nhiễm hoặc nghi nhiễm COVID-19, các nhân viên y tế này không tham gia chăm sóc những người bệnh khác.

Với phụ nữ mang thai, bà mẹ sau sinh đến khám (người bệnh): Hướng dẫn người bệnh và người nhà đến khám đeo khẩu trang, tới khu vực cách ly. Giữ khoảng cách tối thiểu là 2m giữa các người bệnh.

Hướng dẫn người bệnh che mũi miệng khi ho, hắt hơi và rửa tay ngay sau khi tiếp xúc dịch hô hấp.

Hạn chế người bệnh di chuyển trong cơ sở y tế. Người nhà đi kèm với người nhiễm hoặc nghi nhiễm COVID-19 cần phải được xem như là có phơi nhiễm với COVID-19 và cũng phải được tầm soát cho đến hết thời gian theo dõi theo quy điṇ h để giúp chẩn đoán sớm và phòng ngừa COVID-19.

Với nhân viên y tế: Tuân thủ thực hành phòng ngừa chuẩn và phòng ngừa dựa theo đường lây truyền, áp dụng các biện pháp dự phòng giọt bắn, dự phòng tiếp xúc, dự phòng lây truyền qua đường không khí theo quy định hiện hành của Bộ Y tế.

Xử trí phụ nữ mang thai nhiễm hoặc nghi nhiễm COVID-19

Việc tiến hành chẩn đoán phát hiện sớm người nhiễm hoặc nghi nhiễm COVID-19 thực hiện theo Quyết định số 322/QĐ-BYT ngày 06/02/2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị viêm đường hô hấp cấp tính do chủng vi rút Corona mới và các hướng dẫn liên quan của Bộ Y tế.

Bộ Y tế hướng dẫn, nguyên tắc xử trí cần ưu tiên các điều trị nội khoa trước. Phân loại thể lâm sàng và điều trị theo Quyết định số 322/QĐ-BYT ngày 06/02/2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị viêm đường hô hấp cấp tính do chủng vi rút Corona mới.

Hạn chế các can thiệp sản khoa trong thời gian nghi nhiễm/nhiễm COVID-19, trừ khi có chỉ định cần can thiệp cấp cứu (rau tiền đạo/cài răng lược có chảy máu nhiều, rau bong non, thai suy,...) hoặc bán cấp (vỡ ối, chuyển dạ...). Cân nhắc lợi ích giữa mẹ và thai nhi...

Tổ chức các cơ sở y tế đáp ứng nhu cầu chăm sóc phụ nữ mang thai, bà mẹ và trẻ sơ sinh trong bối cảnh dịch COVID-19

Bộ Y tế hướng dẫn, các khu cách ly tập trung cần liên hệ cơ sở sản khoa tuyến tỉnh để được hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật khi có phụ nữ mang thai.

Các bệnh viện chỉ đạo tuyến sản, nhi: Các bệnh viện được Bộ Y tế phân công chỉ đạo tuyến lĩnh vực sản khoa và nhi khoa chuẩn bị cơ sở vật chất (chuẩn bị phòng cách ly áp lực âm trong điều kiện cho phép), trang thiết bị (đặc biệt là trang thiết bị bảo hộ cho nhân viên y tế) nhân lực sẵn sàng tiếp nhận, xử trí các trường hợp phụ nữ mang thai, bà mẹ và trẻ sơ sinh nghi nhiễm hoặc nhiễm COVID-19; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng nhân lực, trang thiết bị hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật cho tuyến dưới trong các trường hợp cần thiết.

Các bệnh viện phụ sản, nhi, sản - nhi, bệnh viện đa khoa tỉnh (đối với các tỉnh chưa có bệnh viện chuyên khoa sản, nhi): Cần chuẩn bị đủ cơ sở vật chất (chuẩn bị phòng cách ly áp lực âm trong điều kiện cho phép), trang thiết bị, nhân lực sẵn sàng tiếp nhận, xử trí các trường hợp phụ nữ mang thai, bà mẹ và trẻ sơ sinh nghi ngờ hoặc đã xác định nhiễm COVID-19.

Mời bạn đọc xem chi tiết Hướng dẫn tạm thời Dự phòng và xử trí bệnh COVID-19 ở phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh trên file PDF hoặc file tải về.

Đánh giá bài viết
1 101
Y tế - Sức khỏe Xem thêm