Lý thuyết Lịch sử lớp 9 bài 3: Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa

1 594

Lý thuyết Lịch sử lớp 9 bài 3: Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa được VnDoc sưu tầm và đăng tải, tổng hợp các câu hỏi lí thuyết trong chương trình giảng dạy môn Lịch sử lớp 9. Hi vọng rằng đây sẽ là những tài liệu hữu ích trong công tác giảng dạy và học tập của quý thầy cô và các bạn học sinh. Mời quý thầy cô cùng các bạn tham khảo tài liệu dưới đây

A. Lý thuyết

Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, một cao trào đấu tranh giải phóng dân tộc đã diễn ra sôi nổi ở châu Á, châu Phi và Mĩ Latinh làm cho hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc tan rã từng mảng lớn và đi tới sụp đổ hoàn toàn. Có thể phân chia thành ba giai đoạn lớn:

I. Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX

- Cuộc đấu tranh giải phóng của các dân tộc nhằm đập tan hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc, nhấn mạnh nơi, khởi đầu là Đông Nam Á, tiêu biểu là các nước Inđônêxia, Việt Nam, Lào thành lập chính quyền cách mạng, tuyên bố độc lập trong năm 1945.

- Phong trào đã lan rộng sang Nam Á và Bắc Phi, nhiều nước đã giành được độc lập.

- Năm 1960 được gọi là “Năm Châu Phi”: 17 nước tuyên bố độc lập, sau đó nhiều nước được trao trả độc lập.

- Ở Mĩ Latinh, ngày 1-1-1959, cách mạng Cu Ba thành công, chế độ độc tài thân Mĩ bị lật đổ.

- Tới giữa những năm 60, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc thực dân về cơ bản đã bị sụp đổ. Lúc này, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc chỉ còn tồn tại ở các nước thuộc địa của Bồ Đào Nha và ở miền Nam Châu Phi.

II. Giai đoạn từ những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX

- Tiêu biểu là phong tràọ đấu tranh giành độc lập của nhân dân Ăng-gô-la, Mô-dăm-bích, Ghi-nê Bít-xao đấu tranh nhằm lật đổ ách thống trị của Bồ Đào Nha.

- Sự tan rã các thuộc địa của Bồ Đào Nha là một thắng lợi quan trọng của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi.

III. Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX

- Nội dung chủ yếu của giai đoạn này là đấu tranh nhằm xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc (hay còn gọi là chế độ A-pác-thai). Cộng hoà Nam Phi, Dim-ba-bu-ê và Na-mi-bi-a là những nơi mà chế độ phân biệt chủng tộc đã từng tồn tại, nhân dân các nước Nam Phi đã đứng lên đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc.

- Sau nhiều năm đấu tranh bền bỉ và gian khổ, người da đen đã giành được thắng lợi thông qua các cuộc bầu cử với việc thành lập chính quyền của người da đen. Đó là một thắng lợi có ý nghĩa lịch sử.

- Hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc bị sụp đổ hoàn toàn. Lịch sử các dân tộc Á, Phi, Mĩ Latinh đã bước sang chương mới với nhiệm vụ to lớn là củng cố nền độc lập, xây dựng và phát triển đất nước nhằm khắc phục tình trạng nghèo nàn, lạc hậu kéo dài từ bao đời nay.

B. Trắc nghiệm

Câu 1. Ý nào dưới đây là thời cơ thuận lợi để các nước Đông Nam Á tiến hành khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền trong cuối năm 1945?

A. Hồng quân Liên Xô tiến vào Đông Âu tiêu diệt quân đội phát xít Đức.

B. Phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh.

C. Cuộc đấu tranh giành chính quyền của nhân dân các nước châu Phi và Mĩ La-tinh đạt nhiều thắng lợi.

D. Liên Xô viện trợ, giúp đỡ cuộc đấu tranh giành chính quyền của các nước Đông Nam Á.

Đáp án: B

Giải thích: Cuối năm 1945, các nước Đông Nam Á hầu hết đang bị Nhật thống trị vì vậy việc Nhật tuyên bố đầu hàng Đông Minh là thời cơ ngàn năm có một đối với cuộc đấu tranh giành chính quyền của các nước ĐNÁ.

Câu 2. Những nước nào ở Đông Nam Á giành được độc lập trong năm 1945?

A. Việt Nam, Lào, In-đô-nê-xi-a.

B. Việt Nam, In-đô-nê-xi-a.

C. Lào, In-đô-nê-xi-a, Phi-lip-pin

D. Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia.

Đáp án: A

Giải thích: Ba nước ở Đông Nam Á tuyên bố độc lập trong năm 1945 bao gồm: In- đô-nê-xi-a (ngày 17 – 8 – 1945), Việt Nam (ngày 2 – 9 – 1945), Lào (ngày 12 – 10 – 1945).

Câu 3. “Năm châu Phi” (1960) là tên gọi cho sự kiện nào sau đây?

A. Có nhiều nước châu Phi được trao trả độc lập.

B. Châu Phi có phong trào giải phóng dân tộc sớm nhất và mạnh nhất.

C. Có 17 nước ở châu Phi tuyên bố độc lập.

D. Châu Phi là “Lục địa mới trỗi dậy”.

Đáp án: C

Giải thích: (SGK – tr.13)

Câu 4. Phong trào đấu tranh giành độc lập của Ăng-gô-la, Mô-dăm- bích, Ghi-nê Bít-xao nhằm lật đổ ách thống trị của:

A. Phát xít Nhật.

B. thực dân Tây Ban Nha.

C. phát xít I-ta-li-a.

D. thực dân Bồ Đào Nha.

Đáp án: D.

Giải thích: (SGK – tr.14)

Câu 5. Từ cuối những năm 70 của thế kỉ XX, chủ nghĩa thực dân chỉ còn tồn tại dưới hình thức nào?

A. Chủ nghĩa thực dân kiểu cũ.

B. Chủ nghĩa thực dân kiểu mới.

C. Chế độ phân biệt chủng tộc.

D. Chế độ thực dân.

Đáp án: C

Giải thích: Từ cuối những năm 70 của thế kỉ XX, chủ nghĩa thực dân chỉ còn tồn tại dưới hình thức cuối cùng của nó là chế độ phân biệt chủng tộc (A-pác-thai), tập chủ ở ba nước miền nam châu Phi là Rô-đê-di-a, Tây Nam Phi và Cộng hòa Nam Phi.

Câu 6. Từ cuối những năm 70 của thế kỉ XX, chế độ phân biệt chủng tộc (A-pác-thai), tập chủ ở ba nước nào?

A. Rô-đê-di-a, Tây Nam Phi và Cộng hòa Nam Phi.

B. Rô-đê-di-a, Tây Nam Phi và Ăng-gô-la.

C. Cộng hòa Nam Phi, Ăng- gô-la, Mô-dăm-bích.

D. Ăng-gô-la, Mô-dăm- bích, Ghi-nê Bít-xao.

Đáp án: A

Giải thích: (SGK – trang 14)

Câu 7. Chế độ phân biệt chủng tộc A-pác-thai ở Cộng hòa Nam Phi chính thức bị xóa bỏ ở Nam Phi vào năm nào?

A. Năm 1991       B. Năm 1992        C. Năm 1993          D. Năm 1994

Đáp án: C

Giải thích: Năm 1993, Chế độ phân biệt chủng tộc A-pác-thai ở Nam Phi bị xóa bỏ sau hơn ba thế kỉ tồn tại.

Câu 8. Hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc đã bị sụp đổ hoàn toàn. Lịch sử các dân tộc Á, Phi, Mĩ La-tinh bước sang trang mới với nhiệm vụ to lớn đó là:

A. củng cố nền độc lập.

B. xây dựng và phát triển đất nước.

C. khắc phục tình trạng nghèo đói, lạc hậu.

D. Cả 3 đáp án trên.

Đáp án: D

Giải thích: (SGK – tr.4)

Câu 9. Cuộc cách mạng nhân dân ở Cuba dưới sự lãnh đạo của Phi-đen Cát-xtơ- rô giành thắng lợi vào thời gian nào?

A. Ngày 1 – 1 – 1959.

B. Ngày 1 – 2 – 1959.

C. Ngày 1 – 3 – 1959.

D. Ngày 1 – 4 – 1959.

Đáp án: A

Giải thích: (SGK – tr. 13)

Câu 10. Năm 1960, có bao nhiêu nước ở châu Phi giành được độc lập?

A. 15            B. 16             C. 17           D. 18

Đáp án C

Giải thích: (SGK – trang 13)

Với nội dung bài Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa các bạn học sinh cùng quý thầy cô cần nắm vững kiến thức về quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc giai đoạn từ nă 1945 đến những năm 60, 70 của thế kỉ XX...

Trên đây các bạn đã xem Lý thuyết Lịch sử lớp 9 bài 3: Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa chi tiết và cụ thể. Mời các bạn tham khảo thêm tài liệu: Giải bài tập Lịch sử 9,Lịch sử lớp 9, Giải Tập bản đồ Lịch Sử 9, Giải bài tập Lịch Sử 9 ngắn nhất,Giải Vở BT Lịch Sử 9, Tài liệu học tập lớp 9

Đánh giá bài viết
1 594
Lý thuyết Lịch sử 9 Xem thêm