Lý thuyết Tiếng Việt 5: Luyện từ và câu - Câu ghép

1 85

Câu ghép, cách nối các vế câu ghép, nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ

Lý thuyết Tiếng Việt lớp 5: Câu ghép, cách nối các vế câu ghép, nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ hướng dẫn chi tiết nội dung bài học giúp các em học sinh luyện tập, củng cố các dạng bài tập Luyện từ và câu, hệ thống các kiến thức Tiếng Việt lớp 5. Mời các em cùng tham khảo.

Lý thuyết Tiếng Việt 5: Luyện từ và câu

I. Thế nào là câu ghép?

Câu ghép là câu do nhiều vế câu ghép lại.

Mỗi vế câu ghép thường có cấu tạo giống một câu đơn (có đủ chủ ngữ, vị ngữ) và thể hiện một ý có quan hệ chặt chẽ với ý của những vế câu khác.

VD:

Vì   trời / đổ mưa // nên chuyến đi của lớp Lan / đành phải hoãn lại.

QHT CN    VN    QHT     CN                 VN

-> Đây là câu ghép do hai vế câu đơn ghép lại

Trời / đổ nắng to, // mẹ / đội nắng phơi thóc ngoài sân, // bố / gánh lúa từ ngoài

   CN   VN       CN     VN                 CN       VN

đồng về, // còn Nam / thì vẫn ung dung ngồi quạt mát trong nhà.

             CN                 VN

-> Đây là câu ghép do 4 vế câu đơn ghép lại

II. Cách nối các vế câu ghép

Có hai cách nối các vế câu trong câu ghép:

1. Nối bằng những từ có tác dụng nối:

VD: Cô con gái xinh đẹp, ngoan hiền còn cậu con trai thì lười biếng, nghịch ngợm

-> Còn là quan hệ từ nối vế 1 “Cô con gái xinh đẹp, ngoan hiền” với vế 2 “cậu con trai thì lười biếng, nghịch ngợm”

VD: Tuy nhà rất xa nhưng Lan chưa bao giờ đến lớp muộn.

-> Tuy …. nhưng… là cặp quan hệ từ nối hai vế “nhà rất xa” với “Lan chưa bao giờ đến muộn”

2. Nối trực tiếp (không dùng từ nối). Trong trường hợp này, giữa các vế câu cần có dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm

VD: Trong vườn, hoa lặng lẽ tỏa hương, những chú ong thầm lặng hút mật đem lại ngọt bùi cho đời.

-> Hai vế “hoa lặng lẽ tỏa hương” và “những chú ong thầm lặng hút mật đem lại ngọt bùi cho đời” được nối với nhau bằng dấu phẩy

VD: Cảnh tượng xung quanh tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay, tôi đi học

-> Hai vế “Cảnh tượng xung quanh tôi đang có sự thay đổi lớn” và “Hôm nay, tôi đi học” được nối với nhau bởi dấu hai chấm

VD: Kia là hoa hồng đang lặng lẽ tỏa hương; đây là hoa lan đang vươn mình trong nắng mới; xa xa là hoa cúc đang rung rinh trong những cơn gió đang về.

-> Ba vế “Kia là hoa hồng đang lặng lẽ tỏa hương”, “đây là hoa lan đang vươn mình trong nắng mới” và “xa xa là hoa cúc đang rung rinh trong những cơn gió đang về” được nối với nhau bởi dấu chấm phẩy.

III. Cách nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ

1. Các vế câu trong câu ghép có thể được nối với nhau bằng một quan hệ từ hoặc một cặp quan hệ từ

VD: Mẹ / đã nhiều lần nhắc nhở // nhưng Lan / vẫn ngang bướng không nghe lời.

     CN  VN                QHT  CN       VN

Vì   gia đình / nghèo khó // nên Hoa đã phải nghỉ học từ năm lớp 4.

QHT CN        VN     QHT  CN         VN

2. Những quan hệ từ thường được dùng là: và, rồi, thì, nhưng, hay, hoặc,….

VD: Mình / đi siêu thị // hay bạn / đi ra chợ?

     CN     VN    QHT CN    VN

3. Những cặp quan hệ từ thường được dùng là:

- vì… nên….; do…. nên….; nhờ….mà….

VD: Nhờ Minh / giảng giải // mà Lan / đã giải xong bài toán đố

    QHT CN    VN    QHT CN    VN

- nếu…thì…; giá….thì…; hễ….thì….

VD: Giá Long / chăm học hơn nữa // thì kết quả / đã không thấp thế này.

   QHT CN     VN        QHT   CN         VN

- tuy….nhưng….; mặc dù….nhưng ….

VD: Mặc dù trời / mưa // nhưng cuộc họp / vẫn sẽ được tổ chức.

       QHT    CN       VN   CN        VN

- chẳng những…. mà……; không chỉ….. mà……

VD: Chẳng những Tuấn / lười học // mà cậu ta / còn hỗn láo nữa

      QHT     CN      VN    QHT CN        VN

 Trên đây VnDoc hướng dẫn các bạn học tốt bài Lý thuyết Tiếng Việt 5: Luyện từ và câu - Câu ghép. Ngoài ra các bạn luyện giải bài tập SGK Tiếng Việt 5 được VnDoc sưu tầm, chọn lọc. Đồng thời các dạng đề thi học kì 1 lớp 5, đề thi học kì 2 theo Thông tư 22 mới nhất được cập nhật. Mời các em học sinh, các thầy cô cùng các bậc phụ huynh tham khảo đề thi, bài tập lớp 5 mới nhất.

Đánh giá bài viết
1 85
Luyện từ và câu lớp 5 Xem thêm