Trào ngược dạ dày thực quản - các triệu chứng và cách điều trị

Trào ngược dạ dày thực quản - các triệu chứng và cách điều trị

Rất nhiều triệu chứng của căn bệnh trào ngược a-xít có thể bị nhầm lẫn với một số căn bệnh khác. Bệnh trào ngược a-xít nếu không được phát hiện và điều trị sớm sẽ dẫn đến những bệnh về dạ dày, thực quản, thậm chí cả ung thư dạ dày - thực quản... Chính vì vậy, việc phát hiện sớm các triệu chứng của bệnh là rất cần thiết. Để giúp độc giả và người bệnh nắm được những kiến thức cơ bản, sau đây VnDoc sẽ chia sẻ những dấu hiệu bệnh để từ đó có cách điều trị bệnh tốt nhất.

Tìm hiểu về bệnh viêm loét dạ dày

Bệnh viêm dạ dày mạn tính và cách phòng ngừa

Những thói quen tốt cho bệnh nhân đau dạ dày

Trào ngược dạ dày thực quản - những dấu hiệu dễ bị bỏ qua
Trào ngược dạ dày thực quản

Các triệu chứng của bệnh

1. Đau ngực

Dạ dày có chức năng tiêu hóa thức ăn nhờ các dịch vị, sở dĩ dịch vị có tính a-xít mạnh này tồn tại được trong dạ dày là do một lớp màng bao bọc. Nhưng khi con người ăn quá nhiều các loại thức ăn trong một thời gian ngắn, đặc biệt là những thức ăn nhiều dầu mỡ sẽ khiến chất a-xít (dịch vị trong dạ dày) trào ngược lên thực quản. Ở đây, lớp niêm mạc thực quản không được bảo vệ nên sẽ bị ảnh hưởng bởi chất a-xít của dạ dày. Người bệnh sẽ có cảm giác nóng rát vùng thượng vị, nặng hơn có cảm giác đau nhói ở ngực. Nhiều người nhầm tưởng những cơn đau này là đau tim. Nếu xuất hiện những cơn đau ngực sau khi ăn, hoặc đau khi gắng sức hãy đến các cơ sở y tế để được khám về tiêu hóa hoặc tim mạch, chỉ có bác sĩ là người xác định rõ nhất nguyên nhân những cơn đau ngực của bạn.

2. Cơn đau nặng hơn khi nằm

Các a-xít trong dạ dày khi trào ngược lên thực quản, sẽ gây ra chứng ợ nóng. Kể cả khi bạn nằm nghỉ, cúi xuống, các triệu chứng này càng dễ xuất hiện hơn. Nguyên nhân là do khi ngồi hoặc đứng, trọng lực sẽ giúp giữ thức ăn trong dạ dày bạn, còn khi nằm bạn dễ bị trào ngược a-xít hơn. Chính vì lẽ đó, bác sĩ thường khuyên những người bị ợ nóng nên nâng cao đầu giường và không nên ăn no trước khi ngủ.

Trào ngược dạ dày thực quản - những dấu hiệu dễ bị bỏ qua
Cơn đau nặng hơn khi nằm

3. Đau ngay sau bữa ăn

Đau ở vùng thượng vị xuất hiện ngay sau bữa ăn, đặc biệt là một bữa ăn no – điều này có nghĩa là dạ dày của bạn đang bị quá tải. Đối với trường hợp này, bạn có thể không cần dùng thuốc điều trị, chỉ cần thay đổi thói quen ăn uống. Hãy chia nhỏ bữa ăn, ăn chậm, dùng những đồ ăn ít chất béo, dầu mỡ, hạn chế bia rượu, thuốc lá... sẽ giúp cải thiện tình hình.

4. Đắng miệng

Đôi khi a-xit thoát ra từ dạ dày của bạn có thể trào lên tới tận cổ họng có kèm theo dịch mật, làm cho chúng ta cảm thấy đắng ngắt trong miệng. Nó thường xảy ra ở những bệnh nhân bị rối loạn thần kinh dạ dày (rối loạn thần kinh thực vật), sự đóng mở quá mức van môn vị, dịch mật sẽ bị trào ngược từ tá tràng vào dạ dày, theo các chất dịch dạ dày trào lên thực quản. Nếu điều này xảy ra, đặc biệt là vào giữa đêm, bạn nên gặp bác sĩ. Bác sĩ sẽ cho bạn dùng các loại thuốc ức chế a-xit hay thuốc kháng a-xít. Đây chính là lý do các thuốc chống a-xít dạ dày thường được bác sĩ kê đơn cho bệnh nhân uống buổi tối, trước giờ đi ngủ.

5. Khàn tiếng

Bất cứ ai khi bị khàn giọng thường nghĩ mình đang bị cảm lạnh hoặc cảm cúm. Tuy nhiên đây cũng có thể là một triệu chứng ợ nóng. Chuyên gia y tế về dạ dày và đường ruột ở Temple, Texas - TS. Pfanner cho biết, khi a-xit dạ dày thấm vào thực quản của bạn, nó có thể gây kích ứng dây thanh âm làm giọng nói của bạn nghe có vẻ khàn hơn bình thường. Nếu điều này xuất hiện sau khi ăn, bạn có thể bị trào ngược a-xít.

Trào ngược dạ dày thực quản - những dấu hiệu dễ bị bỏ qua
Khàn tiếng cũng có thể là một triệu chứng ợ nóng

6. Đau họng

Đau họng là một triệu chứng điển hình của bệnh cảm lạnh hoặc cảm cúm, nhưng thực tế đây cũng có thể là dấu hiệu của một vấn đề về tiêu hóa. Cảm lạnh, cảm cúm thường làm người bệnh lúc nào cũng đau họng, kèm theo hiện tương chảy nước mũi hoặc hắt hơi. Nếu không có những dấu hiệu này, hãy xem đau họng là hậu quả của chứng trào ngược a-xít.

7. Ho

Có rất nhiều triệu chứng của bệnh hô hấp như ho, thở khò khè, đều có thể là do chứng ợ nóng. Theo các chuyên gia y tế, đó là do axit trong dạ dày đi vào vùng phế quản, phổi, đây là những vị trí xa nhất a-xít dạ dày có thể di chuyển đến. Do đó nó làm cho bệnh nhân bị ho mạn tính, có cảm giác vướng cổ họng. Đặc biệt họ xuất hiện sau khi ăn hoặc khi nằm. Khi gặp trường hợp này, bệnh nhân cần đi khám bác sĩ để đo độ pH trong họng của người bệnh.

8. Hen suyễn

Trào ngược dạ dày thực quản - những dấu hiệu dễ bị bỏ qua
Người bệnh bị hen suyễn

Ho và thở khò khè đây là 2 triệu chứng thường làm cho cả bệnh nhân và bác sĩ nghĩ tới bệnh hen suyễn. Cũng có trường hợp người bệnh mắc một lúc 2 bệnh này, nhưng cũng có trường hợp từ ho, khó thở do ợ nóng chuyển thành bệnh hen suyễn. Đó là do a-xit dạ dày có thể kích hoạt các dây thần kinh trong ngực gây co thắt đường dẫn khí, lâu dần làm các đường dẫn khí phù nề, gây viêm...

9. Buồn nôn

Buồn nôn thường là hậu quả của chứng trào ngược a-xít. Tuy nhiên nếu buồn nôn không tìm được lý do, người bệnh cần nghĩ đến căn bệnh này. Nhất là sau khi ăn lại thấy buồn nôn hay buồn nôn đi kèm với một trong các triệu chứng đã nói ở trên, rất có thể bạn đã mắc bệnh trào ngược a-xít.

10. Tiết nhiều nước bọt

Theo TS Coyle, Trung tâm y tế Torrey Pines ở La Jolla, California cho biết, khi miệng tiết nhiều nước miếng cũng đồng nghĩa với việc dạ dày của bạn đang sản xuất quá nhiều a-xítđang bị trào ngược lên thực quản. Điều này liên quan đến các dây thần kinh và phản xạ. Khi a-xít dạ dày trào ngược lên, một phản xạ tự nhiên là cơ thể sẽ tiết nước bọt để trung hòa lượng a-xít này.

11. Khó nuốt

Theo thời gian, hiện tượng a-xít dạ dày trào ngược với tần suất ngày càng nhiều sẽ làm lớp niêm mạc thực quản bị ảnh hưởng, nặng có thể gây phù nề, sưng tấy, lâu dần để lại sẹo gây chít hẹp thực quản, làm bệnh nhân có cảm giác khó nuốt.

Điều trị và dự phòng như thế nào?

Các mục tiêu của việc điều trị một bệnh nhân bị trào ngược dạ dày – thực quản là: làm mất triệu chứng của bệnh nhân; chữa lành tình trạng viêm thực quản nếu có; ngăn ngừa chít hẹp, sước trợt niêm mạc và loét tái phát; duy trì hiệu quả điều trị. Do đó cho đến nay có rất nhiều thuốc được đưa vào sử dụng để điều trị.

Nhóm thuốc điều hoà vận động

Metoclopramid: tác dụng trung ương vào vùng lẩy cò và có tác dụng lên các lớp cơ ống tiêu hoá. Nó làm gia tăng vận động, thúc đẩy mở môn vị. Dẫn đến làm vơi dạ dày từ đó làm giảm trào ngược dạ dày thực quản. Tác dụng phụ: gây buồn ngủ và tăng trương lực ngoại tháp, dùng trước các bữa ăn.

Ở trẻ em có thể dùng đường hậu môn bằng các viên đạn.

Domperidon: đây là thuốc kháng dopaminergic ngoại biên, có tác dụng làm tăng áp lực cơ vòng đoạn dưới thực quản do đó làm tăng sự vơi dạ dày dẫn đến làm giảm trào ngược. Thuốc uống trước khi ăn.

Đối với trẻ em: nên dùng loại nhũ dịch.

Thuốc chống chỉ định với chảy máu dạ dày ruột, tắc ruột, nguy cơ thủng ở ống tiêu hoá.

Sulpirid: có tác dụng làm gia tăng trương lực đoạn dưới cơ vòng thực quản, nó cũng có tác dụng vào hệ thần kinh trung ương như các thuốc ngủ do đó có tác dụng phụ là buồn ngủ, gây hội chứng ngoại tháp, chảy sữa, bất lực...

Metopimazin: đây là thuốc chống nôn kháng tiết dopamin có tác dụng chọn lọc trên khu vực lẩy cò hoá học của não thất IV. Thuốc có tác dụng làm thay đổi vận động ống tiêu hoá nhưng không làm tăng sự vơi dạ dày do đó nó không làm cản trở sự hấp thu tiêu hoá cao của các thuốc phối hợp. Dùng đường uống, tiêm bắp hoặc đặt hậu môn. Uống trước khi ăn. Có thể dùng chp trẻ sơ sinh.

Nhóm thuốc làm giảm tác động có hại của trào ngược

Các thuốc tạo màng ngăn dạ dày - thực quản :

Alginat: acid Alginic khi tiếp xúc với HCl sẽ tạo thành một lớp bọt nổi lên trên dịch vị. Trong trường hợp trào ngược nhờ lớp gel này sẽ bảo vệ cho niêm mạc thực quản khỏi bị tác động của acid dạ dày. Uống sau mỗi bữa ăn và trước lúc đi ngủ.

Dimeticol là một chất bảo vệ niêm mạc tương tự như trên

Nhóm thuốc có tác dụng bảo vệ niêm mạc: Sucralfat gắn với protein tạo hàng rào bảo vệ niêm mạc dạ dày thực quản chống lại các tác nhân từ dạ dày. Thường chỉ định sucralfat trong các trường hợp bệnh trào ngược vừa đến nặng. Sucralfat dạng viên nén 1g, uống trước bữa ăn và lúc đi ngủ, tránh dùng antacid hoặc kháng histamin H2 trước hoặc sau khi uống sucralfat 30 phút.

Ngoài ra còn sử dụng các thuốc kháng acid (maalox, phosphalugel..), thuốc kháng thụ thể H2 (như cimetidin, ranitidin) hoặc thuốc ức chế bơm proton (như omeprazol, lansoprazol) tuỳ theo tình trạng lâm sàng của bệnh nhân.

Hiện nay, việc điều trị với thuốc ức chế bơm proton đạt thành công nhất, trong đó có khoảng nửa số bệnh nhân có thể duy trì sự thành công chỉ cần điều trị bằng thuốc ức chế bơm proton cách ngày hoặc dùng một loại kháng thụ thể H2.

Chế độ ăn uống cho bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản

Đặc biệt, bên cạnh việc dùng thuốc thì việc duy trì chế độ ăn uống sinh hoạt hợp lý sẽ góp phần quan trọng trong việc điều trị bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản, mỗi bữa không nên ăn quá nhiều, nên ăn làm nhiều bữa, 4 - 5 bữa mỗi ngày; không nên ăn chất lỏng, nên ăn đặc, khô; sau khi ăn không nên nằm nhiều, ngồi ở tư thế cúi ra phía trước... nằm ngủ ở tư thế đầu dốc cao; bỏ hẳn một số thức ăn làm giảm trương lực cơ vòng: socola, thuốc lá, cà phê, chất mỡ, nước khoáng có ga; ăn chậm, nhai nát kỹ, tránh nuốt hơi vào dạ dày; không được dùng một số thuốc làm giảm trương lực cơ vòng dưới thực quản như estrogen, progesteron, anticholinergic, barbituric, ức chế calci, diazepam, theophylin. Chỉ phẫu thuật khi điều trị nội khoa không khỏi và khi có biến chứng nặng nề.

Đánh giá bài viết
1 143
0 Bình luận
Sắp xếp theo
Bệnh dạ dày Xem thêm