Hướng dẫn vẽ biểu đồ đường
Địa lý 12 - Cách vẽ biểu đồ đường
VnDoc xin giới thiệu tới bạn đọc tài liệu Hướng dẫn vẽ biểu đồ đường, nội dung tài liệu được tổng hợp chi tiết và chính xác chắc chắn sẽ giúp các bạn học sinh học tốt hơn môn Địa lý. Mời thầy cô và các bạn học sinh cùng tham khảo.
A. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT BIỂU ĐỒ ĐƯỜNG (ĐỊA LÝ)
- Khả năng thể hiện: Là loại biểu đồ thường dùng để vẽ sự thay đổi, biến động, gia tăng và phát triển của các đại lượng địa lí khi số năm nhiều và tương đối liên tục hoặc thể hiện tốc độ tăng trưởng của một hoặc nhiều đại lượng địa lí có đơn vị giống nhau hay đơn vị khác nhau.
- Dấu hiệu nhận biết
+ Thường xuất hiện cụm từ: sự phát triển, tốc độ tăng trưởng, tốc độ phát triển.
+ Mốc thời gian: >= 4 năm.
+ Đơn vị: xử lí số liệu về %, rất ít trường hợp vẽ số liệu thô (chưa qua xử lí).
- Các loại biểu đồ dạng đường :
+ Loại có một hoặc nhiều đường vẽ theo giá trị tuyệt đối.
+ Loại có một hoặc nhiều đường vẽ theo giá trị tương đối.
B. CÁCH VẼ BIỂU ĐỒ ĐƯỜNG (ĐỊA LÝ)
Bước 1 : Phân tích, xử lí bảng số liệu và xây dựng hệ trục tọa độ
- Xử lí bảng số liệu, chuyển từ số liệu tuyệt đối sang số liệu tương đối trong trường hợp yêu cầu thể hiện tốc độ tăng trưởng, tốc độ gia tăng, nhịp độ tăng trưởng,…
Công thức: Tốc độ tăng trưởng = Giá trị năm sau / Giá trị năm gốc x 100% (Năm gốc là năm được lấy làm mốc, 100%).
- Phân tích bảng số liệu đã xử lí (tìm số lớn nhất, số nhỏ nhất) để xây dựng hệ tọa độ.
- Xác định tỉ lệ, phạm vi khổ giấy phù hợp.
- Xây dựng hệ trục tọa độ hợp lí chiều cao trục tung = 2/3 chiều dài trục hoành.
Bước 2 : Vẽ biểu đồ
- Đánh số chuẩn trên trục tung phải cách đều nhau.
- Chia khoảng cách năm ở trục hoành đúng và hợp lí.
- Không được tự ý sắp xếp lại thứ tự số liệu (nếu không có yêu cầu).
- Năm đầu tiên chính là trục tung (không có khoảng cách như biểu đồ cột).
- Nối các điểm bằng các đoạn thẳng (nên hoàn thành từng đường nhằm tránh nối nhầm).
Bước 3 : Hoàn thiện biểu đồ
- Ghi số liệu tại các điểm (nếu các đường quá gần nhau thì không nhất thiết phải ghi).
- Viết đơn vị vào trục tung và trục hoành.
- Hoàn chỉnh bảng chú giải và tên biểu đồ.
* Lưu ý :
- Không dùng các nét đứt để nối sang trục tung gây rườm rà, cột sẽ bị cắt.
- Đảm bảo tính trực quan và tính thẩm mĩ của biểu đồ.
- Không dùng chung một kí hiệu cho nhiều đối tượng được thể hiện trên biểu đồ.
C. CÁCH NHẬN XÉT BIỂU ĐỒ ĐƯỜNG (ĐỊA LÝ)
* Trường hợp thể hiện một đối tượng
- So sánh số liệu năm đầu và năm cuối có trong bảng số liệu để trả lời câu hỏi: đối tượng tăng hay giảm? Nếu tăng (giảm) thì tăng (giảm) bao nhiêu?
- Xem đường biểu diễn đi lên (tăng) có liên tục hay không?
- Hai trường hợp:
+ Nếu liên tục thì cho biết giai đoạn nào tăng nhanh, giai đoạn nào tăng chậm.
+ Nếu không liên tục: Thì năm nào không còn liên tục.
- Một vài giải thích cho đối tượng, giải thích những năm không liên tục.
* Trường hợp cột có hai đường trở lên
- Nhận xét từng đường một giống như trên theo đúng trình tự bảng số liệu cho: đường a trước, rồi đến đường b, rồi đến c, d.
- Tiến hành so sánh (cao, thấp,…), tìm mỗi liên hệ giữa các đường biểu diễn.
- Kết luận và giải thích.
D. NHỮNG LỖI THƯỜNG GẶP KHI VẼ BIỂU ĐỒ ĐƯỜNG (ĐỊA LÝ)
E. VÍ DỤ MINH HỌA CỤ THỂ BIỂU ĐỒ ĐƯỜNG (ĐỊA LÝ)
Ví dụ khác về cách vẽ biểu đồ đường
CHO BẢNG SỐ LIỆU SAU:
MỘT SỐ SẢN PHẨM CÔNG NGHIỆP CỦA VIỆT NAM, GIAI ĐOẠN 1995-2014
NĂMSẢN PHẨM |
1995 |
2005 |
2010 |
2014 |
BÓNG ĐÈN ĐIỆN (TRIỆU CÁI) |
25,1 |
102,2 |
350,4 |
154,8 |
NƯỚC MẮM (TRIỆU LÍT) |
149,0 |
191,5 |
257,1 |
337,5 |
GIÀY, DÉP DA (TRIỆU ĐÔI) |
46,4 |
218,0 |
192,2 |
251,2 |
MUỐI BIỂN (NGHÌN TẤN) |
689,0 |
897,7 |
975,3 |
765,7 |
HÃY VẼ BIỂU ĐỒ THÍCH HỢP THỂ HIỆN TỐC ĐỘ GIA TĂNG MỘT SỐ SẢN PHẨM CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP CỦA VIỆT NAM, GIAI ĐOẠN 1995-2014.
CÁCH VẼ:
