Luyện tập: Phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ

Tỉ lệ bản đồ 1 : 5 000 000 có nghĩa là: 1 cm trên bản đồ bằng 5 000 000 (cm) = 50 km trên thực địa.

Việc sử dụng bản đồ trong học tập địa lí giúp tìm hiểu kiến thức về tự nhiên, kinh tế - xã hội và rèn luyện các kĩ năng đọc bản đồ, vẽ lược đồ, tính toán, so sánh, nhận xét, phân tích,..

Câu đúng là: b), d).

a) sai vì phương pháp kí hiệu thể hiện số lượng của đối tượng thông qua kích thước của các kí hiệu.

c) sai vì phương pháp bản đồ — biểu đồ thể hiện số lượng của đối tượng thông qua kích thước của các biểu đồ.

Các kí hiệu được đặt vào đúng vị trí phân bố của đối tượng trên bản đồ. Có ba dạng kí hiệu bản đồ chủ yếu (dạng chữ, dạng tượng hình và dạng hình học).

- Phương pháp bản đồ - biểu đồ thể hiện giá trị tổng cộng của một hiện tượng địa lí theo từng lãnh thổ (đối tượng địa lí) bằng cách đặt các biểu đồ vào không gian phân bố của đối tượng địa lí đó trên bản đồ.

- Ví dụ: giá trị xuất nhập khẩu của các quốc gia, số dân của một tỉnh, sản lượng lúa của các tỉnh trong một quốc gia, diện tích và sản lượng cây trồng, cơ cấu sử dụng đất theo lãnh thổ,…

-> Phương pháp bản đồ - biểu đồ thường được sử dụng để biểu hiện diện tích và sản lượng lúa của các tỉnh nước ta trong cùng một thời gian.

Để phân biệt cùng một loại đối tượng địa lí , nhưng khác nhau về chất lượng hoặc động lực phát triển, người ta sử dụng cùng một kí hiệu nhưng khác nhau về màu sắc.

Trên bản đồ, người ta thường dùng các dạng kí hiệu bản đồ khác nhau để thể hiện cho từng đối tượng, được đặt chính xác vào vị trí mà đối tượng đó phân bố trên bản đồ.

Phương pháp đường chuyển động được sử dụng để biểu hiện sự di chuyển của các quá trình, đối tượng địa lí tự nhiên và kinh tế - xã hội. Ví dụ: hướng gió, hướng dòng biển, di dân, động vật di cư, các tuyến giao thông đường biển,…

Phương pháp khoanh vùng thể hiện những đối tượng phân bố theo vùng nhưng không đều khắp trên lãnh thổ mà chỉ có ở từng vùng nhất định.

- Mật độ dân số các xã, thị trấn trong huyện ⇒ phương pháp thể hiện: phương pháp chấm điểm.

- Quy mô và cơ cấu dân số theo giới tính của các xã, thị trấn trong huyện ⇒ phương pháp thể hiện: phương pháp bản đồ - biểu đồ.

- Phân bố dân cư trong huyện ⇒ phương pháp thể hiện: phương pháp khoanh vùng.

- Các yếu tố khác: sông, đường giao thông, địa giới huyện, địa giới xã - thị trấn ⇒ phương pháp thể hiện: phương pháp kí hiệu theo đường.

Phương pháp kí hiệu có khả năng thể hiện về mặt chất lượng, số lượng, cấu trúc, sự phát triển và phân bố của đối tượng thông qua hình dạng, màu sắc, kích thước,... của kí hiệu.

Trên trên bản đồ kinh tế xã hội các đối tượng địa lí được thể hiện bằng phương pháp điều chuyển động là các luồng di dân, di cư từ nơi này đến nơi khác; các loại đường giao thông (đường sắt, đường ô tô, đường hàng không); ranh giới giữa các vùng các địa phương, các quốc gia,...

Sự khác biệt về quy mô và số lượng các hiện tượng cùng loại thường được biểu hiện bằng sự khác nhau về kích thước độ lớn kí hiệu.