Dàn ý Phân tích bài thơ Qua đèo Ngang lớp 8

Lập dàn ý Phân tích Qua Đèo Ngang - Mẫu 1

1. Mở bài: Giới thiệu về bài thơ Đường Luật cần phân tích: Qua Đèo Ngang

2. Thân bài

a. Cái nhìn chung về cảnh vật Đèo Ngang

- Thời gian: xế chiều – thời điểm dễ gợi nên nỗi buồn cô đơn, sự trống vắng

- Không gian: Đèo Ngang – một con đèo hùng vĩ, phân chia hai tỉnh Quảng Bình, Hà Tĩnh, là ranh giới phân chia Đàng Trong và Đàng Ngoài ngày xưa

- Cảnh vật:

• Các sự vật: cỏ cây, lá, đá, hoa
• Động từ: chen – lẫn vào nhau, không ra hàng ra lối, động từ “chen” chen vào giữa hai câu thơ gợi cảnh tượng rậm rạp, hoang sơ

⇒ Cảnh vật đầy sức sống nhưng hoang sơ, rậm rạp và hắt hiu

b. Cuộc sống con người ở Đèo Ngang

- Sử dụng từ láy có giá trị gợi hình: lom khom, lác đác – gợi cảm giác thưa thợt, ít ỏi

- Nghệ thuật đảo ngữ:

• Lom khom … tiều vài chú
• Lác đác … chợ mấy nhà

⇒ Nhấn mạnh sự nhỏ bé, ít ỏi, nhỏ nhoi của sự sống ở giữa cảnh vật thiên nhiên rộng lớn, hoang sơ

⇒ Hình ảnh con người hiện lên thưa thớt, ít ỏi làm cho cảnh vật thêm hoang vắng, tiêu điều. Qua đó, gợi cảm giác buồn hiu, vắng lặng của tác giả

c. Tâm trạng của tác giả

• Âm thanh của chim quốc quốc, gia gia: nghệ thuật lấy động tả tĩnh, chơi chữ.
• Tiếng chim quốc, chim gia gia nhớ nước, thương nhà cũng chính là tiếng lòng của tác giả thiết tha, da diết nhớ nhà, nhớ quá khứ của đất nước
• Câu thơ như một tiếng thở dài của tác giả

⇒ Tâm trạng nhớ nước, nhớ nhà, nhớ quê hương của tác giả. Đó cũng chính là tâm trạng hoài cổ của nữ sĩ

d. Nỗi cô đơn tột cùng của tác giả

• Con người nhỏ bé, lẻ loi, cô đơn, một mình đối diện với cả vũ trụ bao la, rộng lớn
• “Một mảnh tình riêng, ta với ta”: một nỗi buồn, một nỗi cô đơn không có ai để se chia, san sẻ

⇒ Tâm trạng cô đơn, trống vắng, lẻ loi một mình đối diện với chính mình giữa vũ trụ bao la, rộng lớn

3. Kết bài: Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của tác giả:

• Nội dung: Cảnh tượng Đèo Ngang thoáng đãng mà heo hút, thấp thoáng sự sống của con người và tâm trạng nhớ nước, thương nhà và nỗi cô đơn của tác giả
• Nghệ thuật: thể thơ thất ngôn bát cú, sử dụng từ láy, nghệ thuật đảo ngữ…

Lập dàn ý Phân tích Qua Đèo Ngang - Mẫu 2

1. Mở bài: Giới thiệu bài thơ cần phân tích: Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan

2. Thân bài

(a) Hai câu đề: Cảnh vật thiên nhiên nơi Đèo Ngang

• Trong khoảnh khắc "Bóng xế tà," thời điểm kết thúc mỗi ngày, khi mọi người trở về sau một ngày làm việc vất vả, nhà thơ tìm thấy mình cô đơn tại Đèo Ngang.
• Khung cảnh thiên nhiên tại Đèo Ngang được miêu tả qua hình ảnh "Cỏ cây chen đá, lá chen hoa," biểu tượng hóa một thiên nhiên hoang sơ nhưng đầy sức sống.
• Nhà thơ đã thành công trong việc khắc họa khung cảnh thiên nhiên Đèo Ngang chỉ bằng vài nét mô tả, mang lại sự chân thực và sinh động.

(b) Hai câu thực: Cuộc sống con người nơi Đèo Ngang

- Trong vùng thiên nhiên hoang sơ và mênh mông này, con người trở nên rất nhỏ bé:

• Bằng nghệ thuật đảo ngữ, nhà thơ tạo ra hình ảnh "Lom khom - tiều vài chú," nơi một vài chú tiều đứng lom khom dưới chân núi.
• Tương tự, qua "Lác đác - chợ mấy nhà," ông tạo ra hình ảnh một số căn nhà nhỏ nhắn, lác đác ven sông.

→ Như vậy, nhấn mạnh sự không đáng kể của con người trước sự rộng lớn của thiên nhiên. Con người chỉ tồn tại như một chấm nhỏ giữa vẻ đẹp vô tận của thiên nhiên. Sự xa cách giữa cảnh vật và con người tạo nên không gian hoang vu và cô đơn.

(c) Hai câu luận: Tâm trạng nhớ nhà của nhà thơ khi đứng trước Đèo Ngang

• Hình ảnh "con quốc quốc" và "cái gia gia" không chỉ là mô tả về hai loại chim (chim đỗ quyên, chim đa đa).
• Thay vào đó, nhà thơ đã sử dụng tiếng kêu "quốc quốc" và "gia gia" để thể hiện sự nhớ thương đối với đất nước và quê hương của mình, qua đó thể hiện tâm trạng đậm đà của Bà Huyện Thanh Quan.

→ Hai câu thơ này đánh dấu một sự kết nối tinh tế giữa con người và thiên nhiên, thể hiện lòng yêu quý và nhớ nhung sâu đậm của nhà thơ đối với quê hương.

(d) Hai câu kết: Nỗi cô đơn tột cùng của nhà thơ

• Câu thơ "Dừng chân đứng lại, trời, non, nước" tái hiện tình cảnh của nhà thơ một mình đứng ở Đèo Ngang, với tầm nhìn trải ra xa xôi chỉ thấy một vẻ đẹp hoang sơ của thiên nhiên (bao gồm bầu trời, núi non, và dòng sông).
• Sự cô đơn của nhà thơ được thể hiện qua từng từ trong câu "một mảnh tình riêng," thể hiện tâm trạng riêng tư không thể chia sẻ với ai khác, và "ta với ta," chỉ có một mình nhà thơ đối diện với chính bản thân, cảm giác cô đơn và lẻ loi.

→ Những câu này nhấn mạnh nỗi cô đơn và sự trống trải của tác giả trước sự mênh mông của thiên nhiên.

3. Kết bài: Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ Qua Đèo Ngang.