Nguyên tử khối là gì? Nguyên tử khối trung bình là gì?
Nguyên tử khối là gì? Nguyên tử khối trung bình là gì? được sưu tầm và tổng hợp lí thuyết trong chương trình giảng dạy môn Hóa học lớp 10 để chuẩn bị cho bài học trong thời gian tới
Bài: Nguyên tử khối là gì? Nguyên tử khối trung bình là gì?
1. Nguyên tố hóa học là gì?
Nguyên tố hóa học là tập hợp các nguyên tử có cùng số điện tích hạt nhân.
Hiện nay người ta đã biết 118 nguyên tố hóa học (94 nguyên tố tồn tại trong tự nhiên + 24 nguyên tố tạo ra trong phòng thí nghiệm).
2. Nguyên tử khối
- Nguyên tử khối của một nguyên tử cho biết khối lượng của nguyên tử đó nặng gấp bao nhiêu lần đơn vị khối lượng nguyên tử.
Ví dụ: Một nguyên tử oxygen có khối lượng là 2,656.10-23g = 
\(\frac{{2,{{656.10}^{ - 23}}g}}{{1,{{66.10}^{ - 24}}g}} = 1{\rm{6 amu}}\)
=> Khối lượng nguyên tử oxygen nặng gấp khoảng 16 lần đơn vị khối lượng nguyên tử.
- Do khối lượng của proton và neutron gần bằng 1,0 amu, còn khối lượng electron nhỏ hơn rất nhiều (0,00055 amu), nên có thể coi nguyên tử khối gần bằng số khối của hạt nhân.
Ví dụ: Nguyên tử của nguyên tố potassium (K) có Z = 19; N = 20
=> nguyên tử khối K là A = Z +N = 19 + 20 =39.
3. Nguyên tử khối trung bình
Hầu hết các nguyên tố trong tự nhiên là hỗn hợp của nhiều đồng vị, mỗi đồng vị có khối lượng và tỉ lệ phần trăm số nguyên tử xác định. Nguyên tử khối của một nguyên tố là nguyên tử khối trung bình (kí hiệu là \(\mathop {\rm{A}}\limits^{\_\_}\) ) của hỗn hợp các đồng vị nguyên tố đó.
Ví dụ: bằng phương pháp phổ khối lượng , người ta xác định được trong tự nhiên nguyên tố chlorine có hai đồng vị bền là \({}_{{\rm{17}}}^{{\rm{35}}}{\rm{Cl(75,77\% ), }}{}_{{\rm{17}}}^{{\rm{37}}}{\rm{Cl(24,23\% )}}\) số nguyên tử.
Phổ khối lượng của chlorine
Nguyên tử khối trung bình của chlorine
* Tổng quát: \({}_Z^{{A_1}}{{\rm{X}}_1}{\rm{(}}{{\rm{x}}_1}{\rm{\% ), }}{}_Z^{{A_2}}{{\rm{X}}_2}{\rm{(}}{{\rm{x}}_2}{\rm{\% )}}.....{}_Z^{{A_n}}{{\rm{X}}_n}{\rm{(}}{{\rm{x}}_n}{\rm{\% )}}\)
Ta có: \(\mathop {\rm{A}}\limits^{{\rm{\_\_\_}}} {\rm{ = }}\frac{{{{\rm{A}}_1}{\rm{.}}{{\rm{x}}_1}{\rm{ + }}{{\rm{A}}_2}{\rm{.}}{{\rm{x}}_2} + .... + {{\rm{A}}_n}{\rm{.}}{{\rm{x}}_n}}}{{{\rm{100}}}}\)
Nguyên tử khối của các nguyên tố hoá ghi trong bảng tuần hoàn là nguyên tử khối trung bình của các đồng vị trong tự nhiên.
4. Bài tập vận dụng
Câu 1. Nitrogen trong thiên nhiên là hỗn hợp gồm hai đồng vị là 99,63% và 0,37%. Nguyên tử khối trung bình của nitrogen là
A. 14,7.
B. 14,0.
C. 14,4.
D. 13,7.
Phương pháp giải
Dựa vào công thức tính nguyên tử khối trung bình.
Lời giải
Đáp án cần chọn là: B
Câu 2. Tỉ lệ phần trăm số nguyên tử các đồng vị của Neon (Ne) được xác định theo phổ khối lượng sau
Giá trị nguyên tử khối trung bình của Ne là
A. 19,19.
B. 20,20.
C. 19,20.
D. 20,19.
Phương pháp giải
Dựa vào công thức tính nguyên tử khối trung bình.
Lời giải
Đáp án cần chọn là: D
