Phân tích nội dung và nghệ thuật Chuyện chức phán sự đền Tản Viên

Phân tích nội dung và nghệ thuật Chuyện chức phán sự đền Tản Viên được VnDoc.com sưu tầm và xin gửi tới bạn đọc cùng tham khảo. Mời các bạn cùng theo dõi chi tiết bài viết dưới đây. 

1. Bài làm 1: Phân tích nội dung và nghệ thuật Chuyện chức phán sự đền Tản Viên

Nghệ thuật là một yếu tố không thể thiếu trong bất kì một tác phẩm văn học nào. Đặc biệt ở mỗi thời kì, văn học mang những nét nghệ thuật khác nhau. Nếu ở thời hiện đại các tác phẩm truyện mang nét tả thực, nghệ thuật người kể chuyện, điểm nhìn… các tác phẩm thơ mang nhiều nét hiện đại như thể thơ tự do, hình ảnh, biện pháp tu từ… thì văn học dân gian có yếu tố kì ảo là nét nghệ thuật chính.

Chuyện chức phán sự ở đền Tản Viên là một trong những truyện của văn học dân gian mang trong mình nét nghệ thuật tiêu biểu đặc sắc ấy.

Chuyện chức phán sự ở đền Tản Viên kể về hành trình đấu tranh bảo vệ cho khát vọng chiến thắng của công lí và chính nghĩa của anh chàng Tử Văn nói riêng và của con người nói chung. Chàng Tử Văn vốn là một người yêu cái thiện ghét cái ác cho nên khi nhìn thấy dân làng bị thần miếu quấy rầy nhũng nhiều chàng không thể khoanh đứng nhìn. Phàm là cái độc ác thì thần thánh hay người trần gì thì cũng phải thẳng tay trừng trị. Mặc dù người dân can ngăn chàng nhưng chàng quyết định đốt đền cho kì được. Chàng tắm rửa sạch sẽ và châm lửa đốt đền. Ngay sau khi đốt đền chàng trở về nhà bắt đầu có hiện tượng chóng mặt, buồn nôn.

Trong cơn mê man chàng gặp tên giặc họ Thôi, ăn mặc giống người phương Bắc. Hắn đồi chàng phải xây lại thành không thì chàng sẽ phải đền mạng. Những tưởng chàng sẽ đồng ý nhưng không, người nho sĩ yêu cái thiện ghét cái độc ác ấy khăng khăng không chịu xây lại. Tên giặc tức giận phải bỏ đi, khi ấy một ông lão cũng xuất hiện và tự xưng là chủ nhân của ngôi đền, bị tên giặc họ Lôi kia chèn ép và đuổi ra khỏi đền. Vì sức yếu lực tàn mà quan trên bị hắn bưng bít hết cho nên ông phải đi lánh tạm. Hồn Tử Văn xuống âm phủ và làm theo những lời dặn của ông lão đó. Tử Văn đấu khẩu với tên giặc ho Thôi và xin Diêm vương đến chỗ ông lão để xác nhận. Khi mọi việc được sáng tỏ ông lão lấy lại được miếu đền còn Tử Văn trở thành một phán sự ở đền Tản Viên. Có thể thấy truyện thể hiện khát khao chiến đấu chống lại cái ác để bảo vệ cái chính nghĩa và công lí.

Truyện không chỉ đạt được thành công ở nội dung mà còn ở nghệ thuật. Nghệ thuật kì ảo được tác giả sử dụng triệt để trong tác phẩm của mình. Một người trần mắt thịt mà có thể trừng trị được một hồn vất vưởng của tên giặc. Thông qua đó tác giả muốn khẳng định vị trí của con người ở trong trời đất. Không những thế, yếu tố kì ảo còn được thể hiện ở việc thần thánh và con người nói chuyện với nhau như chuyện thường, người nho sĩ Tử Văn chết hai ngày mà vẫn còn sống lại được. Điều đó thể hiện sự gần gũi của con người với thần thánh thời xưa, người xưa rất hay tin vào tâm linh, vào thần thánh.

Như vậy qua đây có thể thấy rằng, chuyện chức phán sự ở đền Tản Viên là một truyện ngắn mang đậm màu sắc dân gian dân tộc, ở đó con người có niềm tin vào thần thánh và những điều kì diệu. Truyện đạt tới trình độ xuất sắc về nội dung và nghệ thuật.

2. Bài làm 2: Nội dung và nghệ thuật trong bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên

Truyện kể về nhân vật Ngô Tử Văn, đó là một con người khảng khái, cương trực, thấy sự tà gian thì không thể chịu được. Ông đã tức giận trước sự “hung yêu tác quái”của tên hung thần và cuối cùng ông đã ra tay đốt đền – một việc làm mà trong nhân gian không ai dám làm, thậm chí còn khiếp sợ trước sự tàn bạo của tên hung thần quái ác.

Nhưng Ngô Tử Văn thì ngược lại, ông không hề khiếp sợ trước những lời đe dọa của tên hung thần cũng như trước khung cảnh ghê rợn nơi cõi âm. Ông còn tỏ ra cứng cỏi, bất khuất trước Diêm Vương đầy uy lực. Bằng chính nghĩa và sự dũng cảm, cương trực đấu tranh cho chính nghĩa, cuối cùng, Ngô Tử Văn đã chiến thắng, giải trừ được tai họa đem lại an lành cho nhân dân và được tiến cử vào chức phán sự đền Tản Viên, đảm đương nhiệm vụ giữ gìn công lí.

Tóm lại, Chuyện chức phán sự đền Tản Viên đề cao tinh thần khảng khái, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác trừ hại cho dân của Ngô Tử Vàn, một người trí thức Việt; đồng thời thể hiện niềm tin công lí, chính nghĩa nhất định sẽ thắng gian tà.

Nghệ thuật kể lại hết sức lôi cuốn, nhân vật được xây dựng khá sắc nét, tình tiết và diễn biến truyện giàu kịch tính, truyện đã để lại ấn tượng mạnh mẽ trong lòng người đọc.

Câu chuyện mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Sự chiến thắng của Ngô Tử Văn sau nhiều gian nguy, thử thách có ý nghĩa khẳng định niềm tin chính nghĩa nhất định sẽ thắng gian tà. Đề cao nhân vật Ngô Tử Văn, truyện còn có ý nghĩa thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ, sự đấu tranh triệt để với cái xấu, cái ác để bảo vệ nhân dân, bảo vệ chính nghĩa.

Truyện còn có ý nghĩa phê phán gay gắt, trước hết là phê phán tên tướng giặc xảo quyệt, lúc sống là giặc xâm lược, lúc chết cũng không từ bỏ dã tâm tham lam, hung ác.

Qua các chi tiết hư cấu, hoang đường, truyện còn phơi bày hiện thực đầy rẫy những bất công từ cõi trần đến cõi âm: kẻ ác được sung sướng, người lương thiện chịu oan ức, thánh thần ở cõi âm cũng tham lam của đút, bao che cho kẻ lộng hành. Những hiện tượng bất công ở cõi âm chính là tấm gương phản chiếu những bất công trong xã hội đương thời.

Qua câu chuyện này, tác giả muốn nhắn nhủ rằng: Hãy đấu tranh đến cùng chông cái xấu, cái ác. Chỉ có đấu tranh dũng cảm mới đem lại chiến thắng cho chính nghĩa.

3. Bài làm 3: Giá trị nội dung và nghệ thuật bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên

Giá trị nội dung:

Đề cao tinh thần khảng khái, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác, trừ hại cho dân của Ngô Tử Văn, một người trí thức nước Việt. Suốt cả câu chuyện, tác giả đã xây dựng những chi tiết, tình huống giàu kịch tính về cuộc đấu tranh của Ngô Tử Văn với tên tướng giặc ngông cuồng. Bất bình trước sự sách nhiễu của tên tướng giặc với nhân dân, Ngô Tử Văn đã đốt đền, mặc cho hắn đe dọa, Ngô Tử Văn cũng kiên quyết không chịu nhận tội. Trong cuộc đối chất ở phiên xử kiện của Diêm Vương, Ngô Tử Văn đã dũng cảm vạch trần sự dối trá, ngang ngược của tên Thổ công giả mạo để trả lại miếu cho Thổ công thật - một vị công thần dưới triều vua Lí Nam Đế. Đặt trong hoàn cảnh của đất nước khi đang bị phương Bắc lăm le xâm chiếm ta mới thấy hết được tinh thần yêu nước mà Nguyễn Dữ gửi gắm trong tác phẩm của mình

Đồng thời, kết thúc tác phẩm, Ngô Tử Văn được xử thắng kiến và nhậm chức phán sự ở đền Tản Viên cũng đã thể hiện niềm tin về công lí, chính nghĩa nhất định sẽ chiến thắng gian tà. Trong xã hội phong kiến đương thời, khi công lí, chính nghĩa được xem như một món hàng có thể dùng tiền để mua được thì chiến thắng của Ngô Tử Văn với tên tướng giặc trong phiên tòa của Diêm Vương đã làm người đọc cảm thấy hả hê, sung sướng biết bao nhiêu. Niềm tin vào công lí, vào chính nghĩa cũng vì thế mà vẫn được thắp lên trong tâm hồn của mỗi con người..

Giá trị nghệ thuật

Bằng cách kể chuyện lôi cuốn với những tình tiết và cách xây dựng truyện giàu kịch tính, Nguyễn Dữ đã dựng nên bức chân dung của nhân vật Ngô Tử Văn một cách sắc nét và sinh động.

Chuyện sử dụng những chi tiết kì ảo, hoang đường khiến cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, hứng thú với người đọc.

4. Bài làm 4: Giá trị nội dung và nghệ thuật bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên

“Chuyện chức Phán sự đền Tản Viên” là một tác phẩm nổi tiếng trong kho tàng văn học trung đại Việt Nam. Không chỉ đem đến nhiều bài học đạo đức giá trị, truyện còn hàm chứa những yếu tố nghệ thuật đặc sắc, được tác giả sử dụng vô cùng linh hoạt, tinh tế. Qua đó, nhấn mạnh thêm tính giáo dục gửi tới hậu thế.

“Chuyện chức Phán sự đền Tản Viên” lấy trong tập “Truyền kì mạn lục” của Nguyễn Dữ, kể về câu chuyện của Ngô Tử Văn - một con người cương trực, thẳng thắn, dám đứng lên chống lại cái xấu, cái ác để bảo vệ sự bình yên cho nhân dân. Chàng dũng cảm đốt đi ngôi đền bị hồn ma tên bại tướng phương Bắc chiếm giữ, mạnh mẽ tố cáo tội ác của hắn trước mặt Diêm Vương. Nhờ vậy mà công lí được thực thi, đời sống người dân cũng yên ổn trở lại. Ngô Tử Văn cũng trở thành quan Phán sự đền Tản Viên. Còn hồn ma tên bại tướng phải chịu hình phạt thích đáng.

Nhìn vào tác phẩm, ta có thể thấy ngay nghệ thuật kể chuyện tài tình của Nguyễn Dữ. Từ cách xây dựng tình huống, dẫn dắt và giải quyết vấn đề đều được tác giả sắp xếp vô cùng chỉn chu, khéo léo. Ngay từ những dòng đầu tiên, ta đã chứng kiến Ngô Tử Văn đốt đền. Hành động ấy vừa gây được sự tò mò cho độc giả, vừa kéo theo hàng loạt những sự kiện tiếp nối. Nào là nhân vật lâm bệnh, bị đưa xuống âm ti, tham gia vụ xét xử của Diêm Vương,... Rồi những nút thắt được gỡ. Ngô Tử Văn được minh oan, còn tên tướng giặc phải chịu hình phạt thích đáng. Từng sự việc xảy ra liên tiếp theo mạch logic càng tạo điều kiện tốt hơn cho độc giả khi tiếp cận tác phẩm. Từ đó, nhận ra những bài học đạo đức quý báu mà tác giả truyền tải.

Không chỉ vậy, Nguyễn Dữ còn xây dựng cả những chi tiết hư cấu, kì ảo, làm rõ thêm cho đặc trưng của thể loại truyện truyền kì. Các nhân vật Ngô Tử Văn, tên bại tướng, Thổ công hay Diêm Vương chính là đại diện cho ba cõi trần - ma - tiên theo quan niệm của người xưa. Thế giới thực và ảo liên kết chặt chẽ với nhau, càng thể hiện rõ hơn quan niệm “ở hiền gặp lành” hay “ác giả ác báo”. Cái thiện lúc nào cũng sẽ chiến thắng cái ác. Trật tự xã hội sẽ luôn được duy trì, bảo vệ dù ở bất cứ nơi đâu. Đây chính là điều răn dạy mà tác giả muốn gửi gắm. Đồng thời, cũng là yếu tố khiến tác phẩm trở nên hấp dẫn và thú vị hơn.

Bên cạnh đó, việc xây dựng hai tuyến nhân vật thiện - ác riêng biệt, tương phản nhau cũng góp phần làm nổi bật tư tưởng chủ đề của tác phẩm. Nếu như hồn ma tên bại tướng là đại diện của sự xấu xa, lộng hành thì Ngô Tử Văn chính là đại diện của công lí. Tính cách cương trực, thẳng thắn của nhân vật đã được tác giả giới thiệu ngay từ đầu. Vậy nên thái độ, hành động phía sau hoàn toàn trùng khớp với mô-típ nhân vật định sẵn. Các nhân vật khác như Thổ địa, Diêm Vương đại diện cho đấng thần linh, luôn hỗ trợ người tốt và phán xử kẻ xấu. Bản chất của họ cũng được bộc lộ vô cùng rõ ràng qua từng lời nói, cử chỉ. Từ đó, đem đến cái nhìn rõ nét hơn, giúp độc giả hiểu hơn về tác phẩm.

Tóm lại, “Chuyện chức Phán sự đền Tản Viên” đã thành công cả về nội dung và nghệ thuật. Đây không chỉ là bài học, sự răn dạy về cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác mà còn là minh chứng cho tài năng nghệ thuật cùng tư tưởng đạo đức của Nguyễn Dữ. Chính bởi vậy mà cho đến nay, truyện vẫn được đông đảo bạn đọc đón nhận và yêu thích.

Các tài liệu liên quan:

• Soạn văn 10 bài: Chuyện chức phán sự đền Tản Viên
• Soạn bài lớp 10: Chuyện chức phán sự ở đền Tản Viên
• Phân tích tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ
• Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên
• Tóm tắt tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ