Nguyễn Du - Cuộc đời và sự nghiệp

Cốt truyện của Truyện Kiều được tác giả tiếp thu từ cuốn tiểu thuyết chương hồi Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm tài nhân (Trung Quốc).

- Kiều hai lần phải vào Thanh lâu (Lầu xanh).

• Lần thứ nhất do Mã Giám Sinh đưa về lầu xanh của Tú Bà (Kiều gặp Thúc Sinh và được chuộc ra). Khi Hoạn Thư đánh ghen, Kiều được đưa ra Quan âm các để viết kinh. Thúc Sinh lén gặp Kiều bị Hoạn Thư phát hiện. Kiều phải trốn đi và vào nương nhờ ở chỗ Giác Duyên. Ở đây, do có người phát hiện những đồ chuông khánh Kiều mang theo từ nhà Hoạn Thư. Kiều lánh sang nhà Bạc bà.
• Bạc bà ép lấy cháu của mụ là Bạc Hạnh. Bạc Hạnh đưa Kiều đến châu Thai và bán vào lầu xanh. Đây là lần thứ hai.

⇒ Như vậy là hai lần Kiều phải vào Lầu xanh (nhà chứa) do hai tên Mã Giám Sinh và Bạc Hạnh.

- Kiểu hai lần trở thành Thanh y (Thanh y tức áo xanh - áo của nữ ỳ Trung Quốc xưa thường mặc, chỉ hầu gái)

• Lần thứ nhất là bị bọn Khuyển, Ưng bắt cóc về nhà mẹ đẻ của Hoạn Thư. Mụ đã ra lệnh đánh Kiều ba mươi gậy “Hãy cho ba chục, biết tay một lần”. Sau khi ra uy, mụ biến Kiều thành hầu gái
• Lần thứ hai, sau khi mẹ Hoạn Thư bắt Kiều về và bắt làm hầu gái cho mụ. Con gái mụ là Hoạn Thư về thăm mẹ. Mụ quyết định đưa Kiều sang làm hầu gái cho Hoạn Thư.

Điểm khác biệt của Truyện Kiều so với truyện thơ Nôm nằm ở kết thúc tác phẩm: về hình thức là có hậu song thực chất là bi kịch. Đoạn kết của Truyện Kiều không viên mãn vì sau cuộc đoàn tụ, các nhân vật chính đều không có hạnh phúc trọn vẹn. 

Trong Truyện Kiều, điểm nhìn trần thuật có sự thay đổi, từ người đứng ngoài câu chuyện chuyển thành người trong cuộc, kết hợp người kể chuyên toàn tri và người kể chuyện hạn tri.