Luyện tập: Chuyển động tổng hợp

Gọi là vận tốc của phà đối với bờ sông

là vận tốc của phà đối với dòng nước

là vận tốc của dòng nước đối với bờ sông

Khi đi xuôi dòng

Khi đi ngược dòng

Từ (*) và (**) suy ra

Nếu phà tắt máy trôi theo dòng sông thì

Do thuyền chạy ngược dòng nước nên

- Khi đi xuôi dòng:

- Khi đi ngược dòng:

- Tổng thời gian chuyển động là = 2 giờ 30 phút.

Ta chia quãng đường làm 3 đoạn

Thời gian đi nửa quãng đường đầu

Gọi thời gian đi nửa quãng đường còn lại là ta có . Ta có:

Biểu thức tính vận tốc tổng hợp nếu gọi (1) là vật chuyển động, (2) là hệ quy chiếu chuyển động, (3) là hệ quy chiếu đứng yên là .

Chiếc va li đặt trên giá để hàng hóa nên sẽ đứng yên so với thành toa và chuyển động so với đường ray, đồng thời va li đứng yên so với đầu máy.

Biểu thức tính độ dịch chuyển tổng hợp nếu gọi (1) là vật chuyển động, (2) là hệ quy chiếu chuyển động, (3) là hệ quy chiếu đứng yên: .

Trong các đáp án trên chỉ có cột đèn bên đường là chuyển động so với người lái xe.

Những vật có kích thước rất nhỏ so với độ dài đường đi (hoặc với những khoảng cách mà ta đề cập đến), được coi là những chất điểm.

"Viên đạn đang chuyển động trong không khí", "Trái đất chuyển động quay quanh mặt trời", "Viên bi rơi từ tầng 5 của tòa nhà xuống đất" – được coi là các chất điểm.

"Trái đất chuyển động tự quay quanh trục của chính nó" – không được coi là chất điểm vì đây là chuyển động tự quay quanh trục.

Biểu thức tính vận tốc tổng hợp nếu gọi (1) là vật chuyển động – đầu máy thứ nhất, (2) là hệ quy chiếu chuyển động – gắn với đầu máy thứ hai, (3) là hệ quy chiếu đứng yên gắn mới ga tàu là

Do hai đầu máy chạy ngược chiều nhau nên ta có

Các phát biểu đúng:

(1) Chuyển động có tính chất tương đối.

(2) Hệ quy chiếu đứng yên là hệ quy chiếu gắn với vật làm gốc được quy ước là đứng yên.

(5) Hình dạng quỹ đạo chuyển động của vật cũng có tính chất tương đối và phụ thuộc vào hệ quy chiếu của người quan sát.

Các phát biểu (3) và (4) sai vì độ lớn của vận tốc tuyệt đối còn phụ thuộc vào phương, chiều của vận tốc kéo theo và vận tốc tương đối.

Tính tương đối của chuyển động: Quỹ đạo và vận tốc của cùng một vật chuyển động đối với các hệ quy chiếu khác nhau thì khác nhau.

Có thể thấy khi người đứng trên Mặt Trăng thì hệ quy chiếu đứng yên sẽ được gắn với Mặt Trăng. Vì thế Trái Đất và Mặt Trời sẽ chuyển động so với hệ quy chiếu đó.