Lý thuyết bài Tự tình (Bài 2) của Hồ Xuân Hương lớp 9

A. Tác giả bài Tự Tình (Bài 2)

Tác giả bài thơ Tự Tình là Hồ Xuân Hương

- Năm sinh, năm mất: Không rõ

- Thời đại sinh sống:

• Theo nhiều tài liệu ghi lại thì bà sống vào khoảng nửa cuối thế kỉ XVIII - nửa cuối thế kỉ XIX - cùng thời với đại thi hào Nguyễn Du
• Bà sống trong một thời đại biến động về chính trị, đầy bão táp khiến thân phận con người nhất là người phụ nữ chìm nổi lênh đênh

- Cuộc đời: Bấp bênh, nhiều cay đắng, uất nghẹn:

• Bà là con vợ lẽ
• Tình duyên trắc trở, long đong: hai lần lấy chồng đều làm lẽ, chồng đều qua đời sớm
• Bà là người phụ nữ đặc biệt: từng đi nhiều nơi, giao du với nhiều văn nhân thời bấy giờ

→ Tất cả tạo nên một Hồ Xuân Hương sắc xảo, cá tính, bản lĩnh

- Phong cách sáng tác:

• Chủ đề lớn trong thơ Hồ Xuân Hương là chủ đề người phụ nữ
• Viết về người phụ nữ, thơ bà vừa là tiếng nói cảm thương vừa là tiếng nói khẳng định đề cao, tiếng nói tự ý thức đầy bản lĩnh.

→ Hồ Xuân Hương được mệnh danh là Bà chúa thơ Nôm, nữ sĩ nổi loạn.

- Tác phẩm tiêu biểu:

• Tập Lưu Hương kí gồm 24 bài chữ Hán và 28 bài chữ Nôm, là tiếng nói tình yêu đôi lứa với các cung bậc u buồn, thương nhớ, ước nguyện, gắn bó thủy chung
• Khoảng 40 bài thơ Nôm truyền tụng

B. Tác phẩm Tự Tình (Bài 2)

1. Thể loại: Thất ngôn bát cú Đường luật

2. Xuất xứ: Trích trong Thơ và đời, Lữ Huy Nguyên tuyển, soạn, giới thiệu, NXB Văn học, Hà Nội, 1988, tr 38

3. Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

4. Bố cục: Có hai cách xác định bố cục:

a/ Cách 1: Chia thành 2 phần:

• Phần 1 (6 câu thơ đầu): Cảnh thiên nhiên lúc nhuốm màu cảm xúc u uất, bức bối, buồn khổ của người phụ nữ
• Phần 2 (2 câu thơ cuối): Khát vọng tận hưởng niềm hạnh phúc lứa đôi, sự kiên cường quyết không khuất phục trước số phận

b/ Cách 2: Chia thành 4 phần:

• Đề (Câu thơ 1-2): Nỗi niềm buồn tủi cô đơn của người phụ nữ trong đêm khuya thanh vắng.
• Thực (Câu thơ 3-4): Tình cảnh đầy chua xót, bẽ bàng của người phụ nữ
• Luận (Câu thơ 5-6): Thái độ phản kháng phẫn uất của người phụ nữ
• Kết (Câu thơ 7-8): Tâm trạng chán chường, buồn tủi trước thân phận mình của người phụ nữ

5. Giá trị nội dung

Thể hiện tâm trạng, thái độ của người phụ nữ mang thân phận vợ lẽ (chính tình cảnh của tác giả):

• Vừa đau buồn, vừa phẫn uất trước duyên phận, gắng gượng vươn lên nhưng vẫn rơi vào bi kịch
• Đồng thời bài thơ cũng cho thấy khát vọng được sống hạnh phúc, được trọn vẹn yêu thương mãnh liệt, không bị vùi dập của nhà thơ

6. Giá trị nghệ thuật

Bài thơ khẳng định tài năng độc đáo của Bà chúa thơ Nôm trong nghệ thuật sử dụng từ ngữ và xây dựng hình tượng nhân vật, khắc họa thế giới nội tâm sâu sắc của nhân vật trữ tình

C. Infographic Tự tình (Bài 2)

(Đây chỉ là ảnh mẫu, để sử dụng bản sơ đồ tư duy khổ lớn, không dính logo, mời bạn tải bài viết về máy)