Lý thuyết bài Dế Chọi lớp 9

A. Tác giả bài Dế Chọi

Tác giả truyện Dế Chọi là Bồ Tùng Linh

- Năm sinh, năm mất: 1640 - 1715)

- Quê hương: Trung Quốc

- Gia đình:

• Thân phụ của Bồ Tùng Linh là Bồ Bàn vì lận đận nơi khoa trường, nên đã từ bỏ nghiệp nho theo nghiệp thương gia.
• Sinh con đầu lòng là Triệu Kỳ nhưng chẳng may chết yểu. Đến tuổi trung niên đóng cửa chuyên tâm đọc sách và làm từ thiện lại có bốn người con lần lượt là: Triệu Cơ, Bá Linh, Tùng Linh và Hạc Linh.
• Bồ Tùng Linh là con dòng thứ. Mẹ đẻ ông là người họ Đổng.

- Cuộc đời và sự nghiệp:

• Ông dành hết thời gian cho việc dạy học tư, và sưu tầm những câu chuyện.
• Ông để lại một khối lượng lớn tác phẩm thuộc nhiều thể loại như thơ, tiểu thuyết, truyện ngắn. Trong đó, tiêu biểu nhất là Liêu Trai chí dị

B. Tác phẩm Dế chọi

1. Thể loại: Truyện ngắn

2. Xuất xứ: Thuộc tác phẩm “Liêu Trai chí dị”, Cao Tự Thanh dịch, NXB Văn hóa – văn nghệ, Thành phố Hồ Chí Minh, 2023, tr394 – 397)

3. Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm.

4. Bố cục

• Phần 1 (từ đầu đến việc tự tử): tình cảnh ngang trái của Thành sau khi trượt khoa thi Đồng Tử.
• Phần 2 (tiếp theo đến bỏ vào lồng): Con dế của Thành và chuỗi sự việc liên quan tới: con Thành chết, dế mất, hồn con Thành hóa thân vào con dế chọi.
• Phần 3 (đoạn còn lại): nhờ dế chọi mà gia đình Thành đổi đời.

5. Giá trị nội dung:

Nội dung kết cấu của truyện hết sức chặt chẽ mà lại biến hóa khôn lường bởi sự thay đổi xen kẽ liên tục mà hợp lí những tình huống may rủi của lí chính Thành, cùng những chi tiết bất ngờ và thú vị. Truyện đã thành công bởi tấm lòng của nhà văn đối với con người và cuộc sống, mang giá trị nhân đạo cao cả, đáng quý.

6. Giá trị nghệ thuật:

Truyện thành công không chỉ bằng ngòi bút tài hoa, sắc sảo, (không có hình ảnh ma quái, hồ li nhưng biến ảo, li kì, lôi cuốn, hấp dẫn) thể hiện nội dung châm biếm, mang giá trị tố cáo đanh thép (giá trị tố cáo hiện thực).

7. Tóm tắt

Câu chuyện kể về nhân vật Thành - Dự khoa Đồng tử nhưng lâu không thi đỗ, tính chất phác cho nên bị chèn ép bắt làm lí trưởng nhưng thực chất để đi sách nhiễu dân làng hộ bọn quan bên trên để nộp dế. Do anh không dám sách nhiều dân mà cũng không có gì để bù, anh đã bị đánh trăm trượng, máu me be bét và luôn muốn tự tử. Vợ Thành đi xem bói, biết nơi có dế tốt. Thành đã bắt được một con dế chọi như ý. Nhưng không may con Thành làm dế bị chết. Bị mẹ mắng, nó sợ hãi nhảy xuống giếng và bị chết đuối. Thành mất con, mất dế. Con Thành sống lại nhưng vô hồn. Hồn con Thành hoá thân vào con dế chọi. Dế nhỏ nhưng nhanh nhẹn và chọi rất giỏi. Dế mang dâng vua, chọi giỏi lại biết nhảy múa, vua rất vừa lòng và ban thưởng cho quan tỉnh. Gia đình Thành được giàu sang phú quý, “Ruộng đồng trăm khoảnh… ngựa xe vượt cả các bậc quyền thế.

C. Sơ đồ tư duy Dế Chọi

(Đây chỉ là ảnh mẫu, để sử dụng bản sơ đồ tư duy khổ lớn, không dính logo, mời bạn tải bài viết về máy)