Soạn bài Tự tình (Bài 2) lớp 9 Chi tiết

Bản quyền tài liệu thuộc về VnDoc. Nghiêm cấm các hành vi sao chép với mục đích thương mại.

1. Trả lời câu hỏi bài Tự tình Bài 2

Câu 1 trang 75 Ngữ Văn 9 Tập 1: Xác định thể thơ, đề tài và bố cục của bài thơ.

Trả lời:

- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật

- Đề tài: Thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến

- Bố cục: gồm 2 phần

Phần 1	6 câu thơ đầu	Cảnh thiên nhiên lúc nhuốm màu cảm xúc u uất, bức bối, buồn khổ của người phụ nữ
Phần 2	2 câu thơ cuối	Khát vọng tận hưởng niềm hạnh phúc lứa đôi, sự kiên cường quyết không khuất phục trước số phận

Câu 2 trang 75 Ngữ Văn 9 Tập 1: Hai câu đề miêu tả thời gian, không gian nào và gợi tâm trạng gì?

Trả lời:

"Tiếng gà văng vẳng gáy trên bom
Oán hận trông ra khắp mọi chòm"

Hai câu đề trên đã miêu tả:

- Thời gian: buổi sáng sớm (khi gà bắt đầu cất tiếng gáy là lúc bắt đầu một ngày mới)

- Không gian:

• "trên bom" - nơi gà đậu hoặc nơi đặt bu gà trên thuyền - nhân vật ở một nơi cao
• "trông ra khắp mọi chòm" - nhân vật đang ở một nơi mà xung quanh trống vắng, không có vật gì ngăn cản tầm mắt

- Tâm trạng: "oán hận" - thể hiện sự oán giận, căm hờn, tức tối, đau đớn của nhân vật trữ tình khi một mình cô đơn thức đến khi trời sáng

Câu 3 trang 75 Ngữ Văn 9 Tập 1: Hai câu thực và hai câu luận thể hiện những trạng thái cảm xúc nào?

Trả lời:

a/ Hai câu thực:

"Mõ thảm không khua mà cũng cốc
Chuông sầu chẳng đánh cớ sao om"

→ Những sự vật bình thường vô tri vô giác như "mõ", "chuông" cũng nhuốm nét âu sầu, buồn thảm trở thành "mõ thảm", "chuông sầu" → Thể hiện tâm trạng vô cùng đau khổ, u uất của nhân vật trữ tình

→ Các sự vật đó không cần được tác động cũng tự tạo nên các âm thanh ồn ào, ầm ĩ → Thể hiện tâm trạng oán trách tủi hờn của nhân vật trữ tình lên số phận, vì sao cô không làm gì nhưng vẫn phải gánh chịu sự đau khổ này

b/ Hai câu luận:

"Trước nghe những tiếng thêm rầu rĩ,
Sau hận vì duyên để mõm mòm."

• Cấu trúc đối: trước - sau
• Từ láy tượng hình: rầu rĩ, mõm mòm

→ Thể hiện nỗi buồn nản, chán chường trĩu nặng. Nhân vật trữ tình trong bài thơ như bị vây bủa bởi “miệng thế”, “tiếng đời” cay nghiệt và sự éo le, trớ trêu, nghiệt ngã của thân phận “đàn bà” - với duyên phận lỡ làng như trái chín “mõm mòm” sắp úa tàn, rơi rụng…

Câu 4 trang 75 Ngữ Văn 9 Tập 1: Chỉ ra sự chuyển mạch cảm xúc của bài thơ trong hai câu thơ kết.

Trả lời:

"Tài tử văn nhân ai đó tá,
Thân này đâu đã chịu già tom"

- Đối tượng hướng đến của nhân vật trữ tình: các "tài tử văn nhân" - chỉ những người đàn ông có học thức, tài hoa, phong nhã - đây là những người đàn ông tương xứng về cả ngoại hình lẫn trí tuệ, học vấn với nhân vật trữ tình (bà Hồ Xuân Hương)

- Cảm xúc của nhân vật trữ tình:

• Kêu gọi những người đàn ông tương xứng với bản thân
• Thể hiện sự không cam lòng chịu cảnh héo mòn, già cỗi trong cô đơn
• Cho rằng bản thân vẫn còn trẻ trung, vẫn xứng đáng để được đón nhận tình yêu đôi lứa, niềm hạnh phúc mới

→ Như vậy, sang đến hai câu thơ cuối, nhân vật trữ tình đã tự bước ra khỏi những u uất, buồn tủi của số phận, tự mình đứng dậy, thể hiện thẳng thắn niềm khát vọng được hưởng hạnh phúc lứa đôi, không khuất phục trước số phận phải chịu cảnh cô đơn mòn mỏi đến già nua

→ Nhân vật trữ tình tự kêu gọi, tìm kiếm cho mình một đức lang quân như ý, chủ động mời gọi tình yêu và hạnh phúc - đây là hành động táo bạo và dũng cảm, phá vỡ gông xiềng của chế độ phong kiến đã đè nặng lên người phụ nữ

Câu 5 trang 75 Ngữ Văn 9 Tập 1: Nêu chủ đề của bài thơ. Chủ đề đó giúp em hiểu thêm điều gì về tư tưởng, tình cảm của tác giả?

Trả lời:

• Chủ đề: số phận bi kịch của người phụ nữ trong xã hội phong kiến và khát vọng tình yêu, hạnh phúc tha thiết, mãnh liệt.
• Tư tưởng, tình cảm của tác giả: thấu hiểu, đồng cảm với thân phận của người phụ nữ lỡ làng duyên phận; khẳng định, ngợi ca bản lĩnh, ý thức về giá trị, về quyền sống và hạnh phúc của họ.