là dao động lan truyền trong một môi trường.

là dao động của mọi điểm trong môi trường.

là một dạng chuyển động đặc biệt của môi trường.

là sự truyền chuyển động của các phần tử trong môi trường.

Để phân loại sóng ngang và sóng dọc người ta dựa vào

phương dao động và phương truyền sóng.

tốc độ truyền sóng và bước sóng.

phương truyền sóng và tần số sóng.

phương dao động và phương truyền sóng.

phương dao động và tốc độ truyền sóng.

Trắc nghiệm Vật lí 11 Cánh diều bài 1: Mô tả sóng - Vật lý 11 Cánh diều

Câu 1: Thông hiểu
Tính tốc độ truyền sóng
Tại một điểm $O$ trên mặt thoáng của một chất lỏng yên lặng ta tạo ra một dao động điều hoà vuông góc với mặt thoáng có chu kì $T = 0,5 (s)$ . Từ O có các vòng sóng tròn lan truyền ra xung quanh, khoảng cách hai vòng liên tiếp là $0,5 m$ . Xem như biên độ sóng không đổi. Tốc độ truyền sóng có giá trị bằng:
- A.
  $v = 1 m/s.$
- B.
  $v = 1,8 m/s.$
- C.
  $v = 1,5 m/s.$
- D.
  $v = 2,5 m/s.$
Hướng dẫn:
Theo bài ra ta có:
Từ O có các vòng tròn lan truyền ra xa xung quanh, khoảng cách hai vòng liên tiếp là $0,5 m$
$=>λ = 0,5 m$
$\Rightarrow v = \frac{\lambda }{T} = \frac{{0,5}}{{0,5}} = 1\left( {m/s} ight)$
Câu 2: Vận dụng
Chọn đáp án đúng
Lúc $t = 0$ đầu $O$ của sợi dây cao sư nằm ngang bắt đầu dao động đi lên với chu kỳ $2 s$ biên độ $5 cm$ , tạo thành sóng lan truyền trên dây với tốc độ $2 m/s$ . Điểm $M$ trên dây cách $O$ một khoảng bằng $1,4 cm$ . Thời điểm đầu tiên để M đến điển N thấp hơn vị trí cân bằng $2 cm$ là
- A.
  $2,23 s$
- B.
  $1,83 s$
- C.
  $1,23 s$
- D.
  $1,53 s$
Hướng dẫn:
Thời gian sóng truyền từ $O$ đến $M$ là $t =\frac{ 1,4 }{2} = 0,7(s)$ .
Thời gian để $M$ đi từ vị trí cân bằng lên đến điểm $N$ thấp hơn vị trí cân bằng $2 cm$ là:
$\frac{T}{2} + \frac{1}{\omega }\arcsin \frac{x}{A} = 1 + \frac{1}{\pi }\arcsin \frac{2}{5} = 1,13\left( s ight)$
Thời gian cần tìm là $0,7 + 1,13 = 1,83 (s)$
Câu 3: Thông hiểu
Tính tốc độ truyền sóng
Người ta nhỏ những giọt nước đều đặn xuống một điểm $O$ trên mặt nước phẳng lặng với tốc độ 80 giọt Trong một phút, khi đó trên mặt nước xuất hiện những gợn sóng hình tròn tâm $O$ cách đều nhau. Khoảng cách giữa $4$ gợn sóng liên tiếp là $13,5 cm$ . Tốc độ truyền sóng trên mặt nước là:
- A.
  $v = 6 cm/s.$
- B.
  $v = 60 cm/s.$
- C.
  $v = 45 cm/s.$
- D.
  $v = 350 cm/s.$
Hướng dẫn:
Khoảng cách giữa bốn gợn sóng liên tiếp là $13,5 cm$ khi đó:
$3\lambda = 13,5 \Rightarrow \lambda = 4,5\left( {cm} ight)$
$\begin{matrix} f = \dfrac{{80}}{{60}} = \dfrac{4}{3}\left( {Hz} ight) \hfill \\ \Rightarrow v = \lambda f = 6\left( {cm/s} ight) \hfill \\ \end{matrix}$
Câu 4: Nhận biết
Hoàn thành định nghĩa
Sóng cơ
- A.
  là một dạng chuyển động đặc biệt của môi trường.
- B.
  là dao động lan truyền trong một môi trường.
- C.
  là dao động của mọi điểm trong môi trường.
- D.
  là sự truyền chuyển động của các phần tử trong môi trường.
Hướng dẫn:
Sóng cơ là dao động lan truyền trong một môi trường.
Câu 5: Nhận biết
Cách phân loại hai loại sóng
Để phân loại sóng ngang và sóng dọc người ta dựa vào
- A.
  phương dao động và tốc độ truyền sóng.
- B.
  tốc độ truyền sóng và bước sóng.
- C.
  phương truyền sóng và tần số sóng.
- D.
  phương dao động và phương truyền sóng.
Hướng dẫn:
Để phân loại sóng ngang và sóng dọc người ta dựa vào phương dao động và phương truyền sóng.
Câu 6: Thông hiểu
Tính quãng đường S
Một sóng cơ lan truyền Trong một môi trường với tốc độ $1 m/s$ và tần số $10 Hz$ , biên độ sóng không đổi là $4 cm$ . Khi phần tử môi trường đi được quãng đường $S cm$ thì sóng truyền thêm được quãng đường $25 cm$ . Tính $S$ ?
- A.
  $S = 10 cm$
- B. $S = 50 cm$
- C. $S = 56 cm$
- D.
  $S = 40 cm$
Hướng dẫn:
Ta có:
Chu kì: $T = \frac{1}{f} = 0,1\left( s ight)$ .
Thời gian phần tử dao động $t = \frac{d}{v} = \frac{{25}}{{100}} = 0,25\left( s ight) = 2,5T$
Quãng đường phần tử dao động đi được là $S = 8A + 2A = 10A = 40 (cm)$
Câu 7: Thông hiểu
Chọn đáp án chính xác
Lúc $t = 0$ đầu $O$ của sợi dây cao su nằm ngang bắt đầu dao động đi lên với chu kỳ $2 s$ , tạo thành sóng lan truyền trên dây với tốc độ $2 m/s$ . Điểm $M$ trên dây cách $O$ một khoảng bằng $1,4 m$ . Thời điểm đầu tiên để $M$ đến điểm cao nhất là
- A.
  $2,2 s$
- B.
  $1,5 s$
- C.
  $1,2 s$
- D.
  $0,25 s$
Hướng dẫn:
Thời gian sóng truyền từ $O$ đến $M$ là $t = \frac{{1,4}}{2} = 0,7\left( s ight)$
Thời gian để $M$ đi từ $VTCB$ lên đến điểm cao nhất là $\frac{T}{4} = 0,5\left( s ight)$
Thời gian cần tìm là $0,7 + 0,5 = 1,2s$ .
Câu 8: Nhận biết
Tính tốc độ truyền sóng trên dây
Người ta gây một dao động ở đầu $O$ một dây cao su căng thẳng làm tạo nên một dao động theo phương vuông góc với vị trí bình thường của dây, với biên độ $a = 3 cm$ và chu kỳ $T = 1,8 (s)$ . Sau $3$ giây chuyển động truyền được $15 m$ dọc theo dây. Tốc độ truyền sóng trên dây là:
- A.
  $v = 3 m/s.$
- B. $v = 6 m/s.$
- C.
  $v = 5 m/s.$
- D.
  $v = 9 m/s.$
Hướng dẫn:
Tốc độ truyền sóng trên dây là:
$v = \frac{s}{t} = \frac{{15}}{3} = 5\left( {m/s} ight)$
Câu 9: Thông hiểu
Tìm chu kì sóng
Một sóng cơ học lan truyền với tốc độ $320 m/s$ , bước sóng $3,2 m$ . Chu kỳ của sóng đó là
- A. $T = 0,1 (s).$
- B. $T = 100 (s).$
- C. $T = 0,01 (s).$
- D. $T = 50 (s).$
Hướng dẫn:
Chu kì của sóng đó là:
$T = \frac{1}{f} = \frac{1}{{\dfrac{v}{\lambda }}} = \dfrac{\lambda }{v} = \dfrac{{3,2}}{{320}} = 0,01\left( s ight)$
Câu 10: Thông hiểu
Tính tốc độ truyền sóng và bước sóng
Đầu $A$ của một sợi dây cao su căng thẳng nằm ngang. được làm cho dao động điều hòa theo phương thẳng đứng với tần số $ƒ = 0,5 Hz$ . Trong thời gian $8 (s)$ sóng đã đi được $4 cm$ dọc theo dây. Tốc độ truyền sóng $v$ và bước sóng $λ$ có giá trị là
- A.
  $v = 0,5 cm/s$ và $λ =1 cm$ .
- B.
  $v = 0,2 cm/s$ và $λ =0,4 cm$ .
- C.
  $v = 0,2 cm/s$ và $λ = 0,1 cm$ .
- D.
  $v = 2 cm/s$ và $λ =0,4 cm$ .
Hướng dẫn:
Ta có:
$\left\{ \begin{gathered} v = \frac{s}{t} = \frac{4}{8} = 0,5\left( {cm/s} ight) \hfill \\ \lambda = \frac{v}{f} = 1\left( {cm} ight) \hfill \\ \end{gathered} ight.$
Vậy tốc độ truyền sóng v và bước sóng λ có giá trị lần lượt là v = 0,5 cm/s và λ =1 cm.