Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết đúng phong tục truyền thống

Mâm ngũ quả là một biểu tượng không thể thiếu trong phong tục ngày Tết của người Việt. Trong dịp Tết Nguyên đán, mọi người thường chuẩn bị bày biện mâm ngũ quả rất công phu để dâng lên ban thờ Tổ tiên. Trong bài viết này VnDoc sẽ chia sẻ cho các bạn những ý nghĩa của mâm ngũ quả ngày Tết Canh Tý 2020 để các bạn biết cách trang trí cho mâm ngũ quả ngày Tết đầy đủ ý nghĩa hơn nhé.

Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết

1. Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả là một trong những thứ quan trọng để chưng bày trên bàn thờ gia tiên trong những ngày Tết của người Việt. Nó mang một ý nghĩa chung sâu sắc là dâng cúng tổ tiên thể hiện lòng hiếu thảo và ước mong những điều tốt lành trong gia chủ và luôn là một phần không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền của dân tộc ta.

Theo thuyết duy vật cổ đại xưa thì tất cả mọi vật chất đều được tạo nên bởi 5 yếu tố ban đầu, đó chính là: kim loại (kim), nước (thủy), gỗ (mộc), lửa (hỏa) và thổ (đất) được gọi là ngũ hành. Và chính cái tư tưởng ấy đã xâm nhập sâu sắc vào đời sống văn hóa các dân tộc phương Đông, trong đó có người Việt, được thể hiện ngay trên mâm ngũ quả ngày Tết.

Theo quan niệm của nhân gian thì “ngũ quả” chỉ sự tập trung đầy đủ các loại trái cây trong đất trời. Bởi con số 5 – “ngũ hành” là một con số rất tốt trong quan niệm phong thủy, thể hiện sự phát triển bền vững, mạnh mẽ. Chính vì vậy, mâm ngũ quả ngày Tết nhằm thể hiện mong muốn âm dương hòa hợp, sinh sôi nảy nở, phát triển. Và cũng bởi thế, cho nên ông cha ta đã chọn 5 loại trái cây để cúng vào đêm giao thừa với ngụ ý rằng: những sản vật này được đúc kết từ biết bao công sức, mồ hôi và nước mắt của người lao động, kính dâng lên đất trời, thần thánh trong giờ phút linh thiêng của vạn vật sinh tồn.

Từ đó, có thể thấy ý nghĩa của mâm ngũ quả ngày Tết vô cùng quan trọng và lớn lao biết nhường nào.

2. Bày mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả của người miền Nam

Với người miền Nam, năm loại quả thường thấy trên mâm ngũ quả gồm có: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài và sung.

Để mâm ngũ quả được đẹp, bạn hãy chọn 3 loại quả to nhất là đu đủ, dừa, xoài lên phía trước. Sau đó, bày những quả còn lại lên trên để tạo thành hình ngọn tháp. Khi chọn mua, bạn nên lựa chọn đu đủ xanh, có những đốm vàng là đẹp nhất. Trong khi đó, xoài nên có màu vàng đẹp, mãng cầu có dáng đẹp.

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Nam

Mâm ngũ quả của người miền Bắc

Ở miền Bắc, đa số mọi người đều bày biện mâm ngũ quả theo thuyết Ngũ hành trong văn hóa phương Đông là nhất nhất vạn vật phải dung hòa cùng trời đất. Do đó, mâm ngũ quả cũng thường phải phối theo 5 màu: kim trắng, mộc xanh, thủy đen, hỏa đỏ, thổ vàng. Cũng bởi điều ấy mà mâm ngũ quả ngày Tết của người miền Bắc thường có 5 loại quả: chuối, bưởi, đào, hồng và quýt. Cách trình bày phổ biến và truyền thống nhất là: để nải chuối ở dưới cùng, đỡ lấy toàn bộ các loại quả khác. Ở chính giữa là quả bưởi hoặc phật thủ vàng, đào, hồng, quýt thì bày xung quanh còn những chỗ trống có thể cài xen kẽ quất, táo xanh hoặc quả ớt chín đỏ.

Với người miền Bắc, mâm ngũ quả gồm các loại như chuối, bưởi, đào, hồng, quýt. Bạn nên lựa chọn chuối xanh là đẹp nhất và đặt ở dưới cùng. Bên trên, bạn hãy bày: Hồng, quýt, đào đan xen vào nhau. Nhiều người cho rằng, rửa hoa quả trước khi bày biện sẽ giúp mâm ngũ quả của mình trở nên đẹp hơn, tuy nhiên quan điểm này hoàn toàn sai lầm. Thực tế, việc rửa trái cây sẽ làm quả sớm bị héo hoặc thối nếu có chỗ đọng nước. Vì vậy, trước khi bày hoa quả, bạn chỉ cần dùng khăn giấy ẩm lau sạch quả là được.

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc

Mâm ngũ quả của người miền Trung

Không giống như miền Bắc hay người miền Nam sở hữu nhiều loại trái cây phong phú, đa dạng, mâm ngũ quả của người miền Trung vô cùng đơn giản. Thường người miền Trung lựa chọn trái cây theo tiêu chí mùa nào thức nấy. Để bày biện được đẹp, những quả to thường nằm ở dưới, những quả nhỏ nằm ở trên vô cùng tươi ngon, đẹp mắt.

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Trung

3. Hình ảnh mâm ngũ quả đẹp nhất

Trang trí mâm ngũ quả ngày tết là điều không thể thiếu đối với mỗi gia đình người Việt trong dịp Tết nguyên đán. Dưới đây là một số mẫu mâm ngũ quả Tết truyền thống, mâm ngũ quả tết miền Bắc, mâm ngũ quả Tết miền Nam... đã được VnDoc tổng hợp lại xin chia sẻ đến các bạn.

Mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả Tết đẹp được trang trí với các loại quả màu sắc

Mâm ngũ quả đẹp ngày Tết

Mâm ngũ quả ngày Tết với điểm nhấn là quả dưa hấu được trang trí tỉ mỉ

Mâm ngũ quả truyền thống

Mâm ngũ quả ngày Tết được trang trí giản dị nhưng vẫn đầy đủ các loại quả

Bày mâm ngũ quả Tết

Hình ảnh mâm ngũ quả rực rỡ đón Tết

Cách trang trí mâm ngũ quả tết

Mâm ngũ quả ngày Tết theo phong cách truyền thống

Mâm ngũ quả Tết

Mâm ngũ quả miền Bắc

Mâm ngũ quả tết cổ truyền

Mâm ngũ quả miên nam

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Nam không thể thiếu được các loại quả như mãng cầu, sung, xoài...

Cách bày mâm ngũ quả miền nam

4. Lưu ý khi bày mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả truyền thống với 5 loại quả, số quả lẻ thể hiện sự sinh sôi, nảy nở, phát triển. Ngày nay để thể hiện lòng hiếu thảo đến ông bà, tổ tiên cộng với tính thẩm mỹ người ta không quá cứng nhắc trong chuyện phải là 5 loại quả nữa nhưng ở người Bắc vẫn chọn số quả lẻ khi bày mâm ngũ quả ngày Tết.

Ngược lại, miền Trung và miền Nam thoải mái hơn khi không quan trọng chuyện chọn số quả lẻ hay chẵn mà chủ yếu chọn ý nghĩa của loại quả khi bày mâm ngũ quả ngày Tết.

Mâm ngũ quả tuy không quá quan trọng chuyện số quả lẻ hay chẵn nhưng vẫn giữ nguyên các quy ước dân gian như: mâm ngũ quả chỉ bày quả, không đặt thêm hoa hoặc thực phẩm gì, số lượng trên mâm ngũ quả chỉ tính loại, không tính quả (chuối chỉ cần một nải mà không quan tâm số lượng quả).

Nhiều người thường rất hay có thói quen mua quả/trái cây sớm để bày trí mâm ngũ quả ngày tết nhưng nếu mua phải những quả chín ép sẽ rất nhanh hỏng. Không những thế, mâm ngũ quả thường được để sau 30 Tết vài ngày vì thế bạn không nên mua và bày mâm ngũ quả quá sớm trước Tết.

Nên lựa những quả già nhưng chưa chín quá, ví dụ như chuối phải là chuối xanh, các loại quả xoài, đu đủ, hồng…nên mua quả ương ương về bày để không bị thối.

Dù nhiều loại quả nhưng vẫn nên bày trí quả Phật thủ.

Không nên rửa quả trước khi đặt lên ban thờ vì sẽ làm quả sớm bị thối hoặc héo ở những chỗ còn đọng nước. Nếu bị như vậy, bạn có thể dùng khăn giấy ẩm lau là được.

5. Ý nghĩa các loại quả trong mâm ngũ quả ngày Tết

cách làm mâm ngũ quả ngày tết

Mỗi loại quả trong mâm ngũ quả lại mang một ý nghĩa khác nhau.

  • Bưởi: Phúc lộc, viên mãn
  • Thanh long: Rồng mây hội tụ
  • Dưa hấu: Tốt đẹp, viên mãn, trung thực
  • Đu đủ: Đầy đủ, thịnh vượng
  • Mãng cầu: Cầu chúc mọi điều như ý
  • Dứa (thơm): Thơm tho, đa phúc lộc
  • Hồng: Hồng hào, tươi tốt, tượng trưng cho sự thành đạt
  • Lựu: Đa phúc, đa lộc, con đàn cháu đống
  • Phật thủ: Bàn tay Phật che chở phù hộ cho con người
  • Chuối: Tượng trưng cho bàn tay ngửa, hứng lấy may mắn, bao bọc và che chở
  • Dừa: Viên mãn
  • Xoài: Tiêu xài không thiếu thốn
  • Quất: Sung túc, lộc lá
  • Đào: Sự thăng tiến, danh lợi

Tuy mỗi miền có sự khác biệt về văn hóa, song việc bày biện mâm ngũ quả ngày Tết luôn là một nét văn hóa đặc sắc, thể hiện lời cầu chúc cho một năm mới ấm no, hạnh phúc của người dân Việt Nam. Cho dù sinh sống ở phương trời nào, đã là người dân Việt Nam thì sẽ không bao giờ quên được tục lệ này trong dịp Tết nguyên đán nhằm gìn giữ bản sắc dân tộc cho bản thân và cho con cháu.

Đánh giá bài viết
16 20.856
0 Bình luận
Sắp xếp theo
Lễ Tết Cổ Truyền Xem thêm