Lịch sử 7 Kết nối tri thức Bài 2: Các cuộc phát kiến địa lí và sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu

Giải SGK Lịch sử 7 Kết nối tri thức Bài 2: Các cuộc phát kiến địa lí và sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu cung cấp lời giải chi tiết cho các câu hỏi và bài tập trong sách giáo khoa. Nội dung giúp học sinh tìm hiểu nguyên nhân, những cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu và hệ quả, đồng thời làm rõ quá trình hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu. Các kiến thức được trình bày ngắn gọn, dễ hiểu, thuận tiện cho việc học bài, ôn tập và chuẩn bị kiểm tra.

1. Các cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới

Câu hỏi trang 15 SGK Lịch sử và Địa lý 7

1. Dựa vào hình 1 và thông tin trong mục, hãy giới thiệu nét chính về hành trình của một số cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới.

 

Trả lời:

Mẫu 1:

Các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu:

B. Đi-a-xơ (Năm 1487): Đoàn thám hiểm của Bồ Đào Nha tiến xuống phía nam và đến được mỏm cực Nam của châu Phi, được đặt tên là mũi Bão Tố, sau đổi thành Mũi Hảo Vọng. 

C. Cô-lôm-bô (Năm 1492): Xuất phát từ Tây Ban Nha vượt Đại Tây Dương, đoàn tàu đã đến được vùng biển Ca-ri-bê (Cuba, Ăng-ti), phát hiện ra châu Mĩ nhưng ông lầm tưởng đây là Ấn Độ.

Va-xcô đơ Ga-ma (Năm 1497 - 1498): Rời cảng Lisbon (Bồ Đào Nha), đoàn tàu đi vòng qua mũi Hảo Vọng của châu Phi và cập bến thành công tại Ca-li-cút ở Tây Nam Ấn Độ. 

Ph. Ma-gien-lăng (Năm 1519 - 1522): Đoàn thám hiểm xuất phát từ Tây Ban Nha đi về phía tây, vượt qua cực nam của châu Mỹ (eo biển Ma-gien-lăng) để vào Thái Bình Dương, đến Phi-líp-pin. Dù Ma-gien-lăng bị sát hại dọc đường, những thủy thủ còn lại dưới sự chỉ huy của S. Ê-ca-nô đã tiếp tục đi vòng quanh thế giới và trở về Tây Ban Nha vào năm 1522. 

Mẫu 2:

Nét chính về hành trình của một số cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới.

- Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha là những nước đi tiên phong trong các cuộc phát kiến địa lý.

- Năm 1487, B. Đi-a-xơ đã dẫn đầu đoàn thám hiểm Bồ Đào Nha đi đến cực Nam Châu Phi – mũi Hảo Vọng

- Năm 1492, C. Cô-lôm-bô cùng đoàn thủy thủ Tây Ban Nha đã tìm ra vùng đất mới – châu Mỹ.

- Năm 1497, V. Ga-ma cùng 4 chiếc tàu rời Bồ Đào Nha đã vòng qua điểm cực Nam châu Phi và đến được bến Ca-li-cút ở phía Tây Nam Ấn Độ.

- Năm 1519, Ph. Ma-gien-lăng cùng đoàn thám hiểm Tây Ban Nha hoàn thành chuyến thám hiểm vòng quanh thế giới (1522).

2. Theo em, cuộc phát kiến địa lý nào là quan trọng nhất? Vì sao?

Trả lời:

Mẫu 1:

Cuộc phát kiến của C. Cô-lôm-bô là quan trọng nhất vì:

Sự kiện tìm ra Tân thế giới (Châu Mĩ) đã tạo ra một bước ngoặt làm thay đổi cục diện kinh tế và chính trị toàn cầu:

• Cú hích kinh tế khổng lồ: Việc tìm ra một châu lục mới giàu tài nguyên, khoáng sản (vàng, bạc) đã mang lại nguồn của cải vô tận cho châu Âu, đẩy nhanh quá trình tích lũy tư bản nguyên thủy.
• Giao thoa sinh học toàn cầu: Khởi đầu cho "Sự trao đổi Cô-lôm-bô" – quá trình dịch chuyển, trao đổi cây trồng (khoai tây, ngô, cà chua...), vật nuôi và con người giữa Cựu lục địa (Á-Phi-Âu) và Tân lục địa (châu Mĩ).

Mẫu 2:

Cuộc phát kiến địa lý của Ma-gien-lăng là cuộc phát kiến địa lý quan trọng nhất vì:

- Đây là cuộc phát kiến có hành trình dài nhất trong lịch sử các cuộc phát kiến địa lý. Ma-gien-lăng cùng đoàn thủy thủ xuất phát từ Tây Ban Nha đã đi vòng quanh thế giới, đi qua các đại dương lớn như Thái Bình Dương và Đại Tây Dương.

- Chứng tỏ luận điểm “Trái đất hình tròn” là đúng đắn, đây là cơ sở rất lớn để các nhà văn, nhà thơ, nhà thiên văn học, triết học thời kỳ Văn hóa Phục Hưng bảo vệ cho luận điểm “Mặt trời là trung tâm” và “Trái đất hình tròn”.

- Thúc đẩy quá trình hoàn thành bản đồ thế giới từ đó tạo điều kiện cho các cuộc phát kiến tiếp theo.

- Tạo cơ sở quan trọng làm sụp đổ các tư tưởng triết học bảo thủ, sai lầm của giáo hội Thiên Chúa.

Câu hỏi trang 16 SGK Lịch sử và Địa lý 7

Hãy trình bày hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí

Trả lời:

- Hệ quả tích cực:

+ Tìm ra những con đường hàng hải mới, vùng đất mới, thị trường mới thúc đẩy hàng hải quốc tế phát triển.

+ Đem về cho châu Âu khối lượng lớn vàng bạc, nguyên liệu… thúc đẩy nền sản xuất và thương nghiệp ở đây phát triển.

- Hệ quả tiêu cực: làm nảy sinh nạn buôn bán nô lệ da đen và quá trình xâm chiếm, cướp bóc thuộc địa…

2. Sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản và những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu

Câu hỏi mục 2.a trang 17 SGK Lịch sử và Địa lý 7

1. Hãy cho biết quá trình tích lũy vốn và tập trung nhân công của giai cấp tư sản trong giai đoạn đầu như thế nào.

Trả lời:

- Quá trình tích lũy vốn được đẩy mạnh sau các cuộc phát kiến địa lý, thương nhân châu Âu:

+ Đẩy mạnh cướp bóc của cải, tài nguyên từ các thuộc địa châu Á, châu Phi, châu Mỹ đem về châu Âu.

+ Dùng bạo lực và nhiều thủ đoạn đê tước đoạt ruộng đất của nông nô, tư liệu sản xuất của thợ thủ công.

+ Buôn bán nô lệ da đen.

- Bản chất của quá trình này gồm 2 quá trình

+ Tập trung vốn vào tay một số ít người

+ Tước đoạt tư liệu sản xuất của quần chúng nhân dân lao động để biến họ thành những người lao động làm thuê và phải bán sức lao động của mình như một thứ hàng hóa.

2. Nêu những biểu hiện của sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản ở Tây Âu.

Trả lời:

- Biểu hiện của sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản ở Tây Âu

+ Giai cấp tư sản ra sức mở rộng kinh doanh, lập các công trường thủ công, những đồn điền quy mô lớn và cả các công ti thương mại.

+ Hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa: quan hệ bóc lột giữa chủ (giai cấp tư sản) với thợ (giai cấp vô sản)

Câu hỏi mục 2b trang 17 SGK Lịch sử và Địa lý 7

Hãy cho biết những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu giai đoạn này

Trả lời:

Những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu:

- Hình thành các giai cấp mới trong xã hội:

+ Giai cấp tư sản: Chủ công trường thủ công, chủ đồn điền hoặc nhà buôn lớn… nắm giữ nhiều của cải, có thế lực kinh tế nhưng chưa có địa vị chính trị

+ Giai cấp vô sản: Gồm lao động làm thuê cho chủ tư bản. Trong thời gian đầu họ theo giai cấp tư sản chống lại chế độ phong kiến lỗi thời.

- Hình thành mối quan hệ: Tư sản bóc lột vô sản

Luyện tập, Vận dụng

Luyện tập trang 17 SGK Lịch sử và Địa lí 7

1. Trong các hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, theo em, hệ quả nào là quan trọng nhất? Vì sao?

Trả lời:

- Từ thế kỉ XV, con đường giao lưu buôn bán từ Tây Á và Địa Trung Hải lại do người Ả - rập độc chiếm => vấn đề cấp thiết đặt ra là phải tìm con đường thương mại giữa phương Đông và châu Âu.

- Các cuộc phát kiến địa lí với mục đích tìm ra những con đường mới, vùng đất mới, những dân tộc mới, những kiến thức mới, tăng cường giao lưu giữa các châu lục. Nó đáp ứng đúng (hoặc hơn) mục tiêu ban đầu đặt ra. Chính vì thế, đây là hệ quả quan trọng nhất của các cuộc phát kiến địa lí.

Như vậy có thể khẳng định rằng hệ quả quan trọng nhất của các cuộc phát kiến địa lí là: Mở ra những con đường mới, chân trời mới, vùng đất mới.

2. Theo em, biến đổi lớn nhất của xã hội Tây Âu thời kì này là gì?

Trả lời:

- Biến đổi lớn nhất của xã hội Tây Âu thời kì này là sự xuất hiện giai cấp tư sản và vô sản với một quan hệ bóc lột mới (quan hệ chủ - thợ).

Vận dụng trang 17 SGK Lịch sử và Địa lý 7

Một hậu quả của phát kiến địa lí là dẫn đến làn sóng xâm lược thuộc địa và cướp bóc thực dân. Em hãy tìm hiểu thêm và cho biết Việt Nam đã từng bị xâm lược và trở thành thuộc địa của nước nào?

Trả lời:

- Một hậu quả của phát kiến địa lí là dẫn đến làn sóng xâm lược thuộc địa và cước bóc thực dân. Ở Việt Nam, Việt Nam từng bị xâm lược và trở thành thuộc địa của thực dân Pháp:

+ Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng tấn công bán đảo Đà Năng, mở đầu cho quá trình xl Việt Nam.

+ Năm 1884, thực dân Pháp cơ bản hoàn thành quá trình xâm lược Việt Nam.

+ Đến năm 1945, với thắng lợi của Cách mạng tháng Tám, Việt Nam đã giành được độc lập.

......................

Trên đây là lời giải Lịch Sử 7 bài 2: Quá trình hình thành và phát triển của chế độ phong kiến ở Tây Âu.

📚 Cùng khám phá Lịch sử 7 Bài 2 ngay! Xem lời giải chi tiết, hệ thống kiến thức về các cuộc phát kiến địa lí và quá trình hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu để học và ôn tập hiệu quả.