Câu hỏi tự luận Địa lý 6 - Bài 1: Hệ thống kinh, vĩ tuyến. Tọa độ địa lí
Bài viết này tổng hợp bộ câu hỏi tự luận Bài 1 Địa lý 6: Hệ thống kinh, vĩ tuyến - Tọa độ địa lí, được phân loại khoa học theo bốn mức độ: nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao. Cấu trúc này giúp học sinh từng bước nắm vững định nghĩa, giải thích được ý nghĩa các đường kinh vĩ tuyến đặc biệt và thành thạo kỹ năng xác định tọa độ thực tế. Đây là tài liệu ôn tập hữu ích, bám sát ma trận đề thi, giúp các em củng cố tư duy không gian và tự tin chinh phục các bài kiểm tra.
1. Nhận biết
Câu 1: Quả địa cầu là gì?
Trả lời:
Quả Địa Cầu là mô hình thu nhỏ của Trái Đất. Trên quả Địa Cầu có thể hiện cực Bắc, cực Nam và hệ thống kinh, vĩ tuyến.
Câu 2: Vĩ tuyến là gì?
Trả lời:
Vĩ tuyến là vòng tròn bao quanh quả Địa Cầu và vuông góc với các kinh tuyến.
Câu 3: Kinh tuyến là gì?
Trả lời:
Kinh tuyến là nửa đường tròn nối hai cực trên bề mặt quả Địa Cầu.
Câu 4: Tọa độ vị trí là gì?
Trả lời:
- Toạ độ địa lí là các yếu tố dùng để xác định vị trí địa lí của một điểm trên bề mặt Trái Đất (dựa vào các đường kinh tuyến, vĩ tuyến).
- Toạ độ địa li là số độ xác định vị trí của một điểm trên bề mặt quả Địa Cầu hoặc trên bản đồ (dựa vào kinh độ, vĩ độ).
Câu 5: Kinh độ là gì?
Trả lời:
- Kinh độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ, từ kinh tuyến đi qua điểm đó đến kinh tuyến gốc.
Câu 6: Vĩ độ là gì?
Trả lời:
Vĩ độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ, từ vĩ tuyến đi qua điểm đỏ đến vĩ tuyến gốc (đường xích đạo).
2. Thông hiểu
Câu 1: Làm thế nào để xác định vị trí của địa điểm?
Trả lời:
Để xác định vị trí của bất cứ địa điểm nào trên quả Địa Cầu hay trên bản đồ, ta cần xác định được kinh độ và vĩ độ của điểm đó.
Câu 2: Trình bày cách ghi tọa độ địa lí của một điểm?
Trả lời:
Cách ghi tọa độ của một điểm: ghi vĩ độ trước rồi đến kinh độ.
Câu 3: Làm thế nào để đánh số các kinh, vĩ tuyến?
Trả lời:
Để đánh số các kinh tuyến và vĩ tuyến, người ta chọn một kinh tuyến, một vĩ tuyến làm gốc và ghi 0°. Các kinh tuyến và vĩ tuyến khác được xác định dựa vào kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc.
3. Vận dụng
Câu 1: Hãy giải thích các đường vĩ tuyến đặc biệt trên Trái Đất?
Trả lời:
- Vĩ tuyến: Các vòng tròn song song với xích đạo. Các vĩ tuyến là giao tuyến của mặt phẳng vuông góc với trục Trái Đất và bề mặt đất.
- Các đường vĩ tuyến đặc biệt 0°, 23°27′B&N, 66⁰33°B&N, 90°B&N.
- 90⁰: Địa cực, độ dài bằng 0.
- 0⁰: Vĩ tuyến lớn nhất, chia đôi Trái Đất.
- 23°27′B&N: Vĩ tuyến giới hạn Mặt Trời lên thiên đỉnh (do Trái Đất nghiêng 23 27’).
- 66°33'B&N: Vĩ tuyến bắt đầu có ngày đêm địa cực (90 - 23°27').
Câu 2: Phân biệt kinh tuyến và kinh độ?
Trả lời:
|
Kinh tuyến |
Kinh độ |
|
Những đường nối liền hai điểm cực Bắc và cực Nam trên bề mặt quả Địa Cầu.
|
Kinh độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ, từ kinh tuyến đi qua điểm đó đến kinh tuyến gốc. |
Câu 3: Phân biệt vĩ tuyến và vĩ độ?
Trả lời:
|
Vĩ tuyến |
Vĩ độ |
|
Những vòng tròn trên quả Địa Cầu vuông góc với các kinh tuyến. |
Vĩ độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ, từ vĩ tuyến đi qua điểm đó đến vĩ tuyến gốc (đường xích đạo). |
4. Vận dụng cao
Câu 1: Trên quả Địa Cầu, nếu cứ cách 10", ta vẽ một kinh tuyến, thì có tất cả bao nhiêu kinh tuyến? Nếu cứ cách 10", ta vẽ một vĩ tuyến, thì sẽ có bao nhiêu vĩ tuyến Bắc và bao nhiêu vĩ tuyến Nam?
Trả lời:
- 36 kinh tuyến.
- 9 vĩ tuyến Bắc, 9 vĩ tuyến Nam.
Câu 2: Chiều dài các kinh tuyến và vĩ tuyến có bằng nhau không? Tại sao? Vĩ tuyến nào lớn nhất? Vĩ tuyến nào nhỏ nhất?
Trả lời:
- Các kinh tuyến đều bằng nhau, vì chúng đều nổi cực Bắc với cực Nam.
- Các vĩ tuyến không bằng nhau.
- Vĩ tuyến 0° (xích đạo) là vĩ tuyến lớn nhất.
- Vĩ tuyển 90⁰ (Cực) là vĩ tuyến nhỏ nhất.
