Câu hỏi tự luận Địa lý 6 - Bài 8: Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời và hệ quả
Tài liệu “Câu hỏi tự luận Địa lí 6 - Bài 8: Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời và hệ quả” được biên soạn nhằm giúp học sinh nắm vững kiến thức về chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất và các hệ quả như các mùa trong năm, hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa. Hệ thống câu hỏi được phân chia theo 4 mức độ: nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao, giúp các em rèn luyện tư duy và kĩ năng làm bài tự luận hiệu quả. Đây là tài liệu hữu ích hỗ trợ học tập và ôn luyện môn Địa lí 6.
Nhận biết (5 câu)
Câu 1: Quan sát hình ảnh dưới đây và cho biết hình dạng quỹ đạo chuyển động của Trái Đất?
Trả lời:
Quỹ đạo của Trái Đất chuyển động theo hình elip.
Câu 2: Quan sát hình ảnh dưới đây và cho biết hướng chuyển động của Trái Đất?
Trả lời:
Quỹ đạo Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời theo hướng từ Tây sang Đông.
Câu 3: Quan sát hình ảnh dưới đây và cho biết thời gian chuyển động hết một vòng của Trái Đất?
Trả lời:
Thời gian chuyển động hết một vòng quanh Mặt Trời là 365 ngày và 6 giờ.
Câu 4: Quan sát hình ảnh dưới đây và cho biết góc nghiêng và hướng của trục trong quá trình chuyển động của Trái Đất?
Trả lời:
Góc nghiêng và hướng nghiêng trong quá trình chuyển động: Trong khi chuyển động trên quỹ đạo, Trái Đất lúc nào cũng giữ nguyên độ nghiêng và hướng nghiêng của trục không đổi → chuyển động tịnh tiến.
Câu 5: Nêu các hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
Trả lời:
Các hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời: mùa trên Trái Đất và hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa.
2. Thông hiểu
Câu 1: Trình bày hệ quả mùa trên Trái Đất?
Trả lời:
Trong quá trình chuyển động quanh Mặt Trời, trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng dẫn đến bán cầu Bắc và bán cầu Nam luân phiên ngà về phía Mặt Trời,
Bản cầu nào ngả về phía Mặt Trời sẽ có góc chiếu của tia sáng mặt trời lớn, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt, khi ấy là mùa nóng của bán cầu đó. Cùng lúc, bán cầu không ngã về phía Mặt Trời có góc chiếu của tia sáng mặt trời nhỏ, nhận được It ánh sáng và nhiệt, khi ấy là mùa lạnh của bán cầu đó.
Câu 2: Trình bày hiện tượng ngày – đêm dài ngắn theo mùa?
Trả lời:
Trong quá trình chuyển động quanh Mặt Trời, do trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng nên độ dài thời gian ban ngày và thời gian ban đêm có sự thay đổi theo mùa và theo vĩ độ.
Câu 3: So sánh sự khác nhau giữa bán cầu Bắc và bán cầu Nam ở ngày 22/6 và ngày 22/12?
Trả lời:
|
Thời gian
Địa điểm |
Ngày 22/6 |
Ngày 22/12 |
||
|
Mùa |
Thời gian ngày - đêm |
Mùa |
Thời gian ngày - đêm |
|
|
Nửa cầu Bắc |
Nóng |
Thời gian ngày dài hơn đêm |
Lạnh |
Thời gian ngày ngắn hơn đêm |
|
Nửa cầu Nam |
Lạnh |
Thời gian ngày ngắn hơn đêm |
Nóng |
Thời gian ngày dài hơn đêm |
3. Vận dụng (5 câu)
Câu 1: Tại sao ngày 22/6 ở nửa cầu Bắc là mùa nóng, nửa cầu Nam là mùa lạnh?
Trả lời:
Vào ngày 22 tháng 6, nửa cầu Bắc là mùa nóng, nửa cầu Nam là mùa lạnh. Vì lúc đó nửa cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt, còn nửa cầu Nam thì ngược lại (nhận được ít ánh sáng và nhiệt).
Câu 2: Tại sao ngày 22/12 ở nửa cầu Nam là mùa nóng, nửa cầu Bắc là mùa lạnh?
Trả lời:
Vào ngày 22 tháng 12 nữa cầu Bắc là mùa lạnh, nửa cầu Nam là mùa nóng. Vì lúc đó nửa cầu Nam ngả về phía Mặt Trời, nhận được ít ánh sáng và nhiệt, còn nửa cầu Nam thì ngược lại (nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt).
Câu 3: Tại sao lại có sự khác nhau về thời gian mùa ở hai nửa cầu?
Trả lời:
- Khi chuyển động trên quỹ đạo trục Trái Đất bao giờ cũng có độ nghiêng không đổi nên lúc nửa cầu bắc, lúc nửa cầu nam ngả về phía Mặt Trời sinh ra các mùa:
+ Nửa cầu hướng về phía Mặt Trời nhận được nhiều ánh sáng là mùa nóng.
+ Nửa cầu chếch xa mặt trời nhận được ít ánh sáng là mùa lạnh.
- Các mùa đối lập nhau ở 2 nửa cầu trong một năm.
- Một năm có 4 mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông.
Câu 4: Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời lại sinh ra hai thời kì nóng và lạnh luân phiên nhau ở hai nửa cầu trong năm. Giải thích tại sao?
Trả lời:
Do khi chuyển động quanh Mặt Trời, trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng, nên Trái Đất khi thì ngà nửa cầu Bắc, khi thì ngả nửa cầu Nam về phía Mặt Trời. Nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời, thì có góc chiếu lớn, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt, lúc ấy là mùa nóng của nửa cầu đó. Nửa cầu nào không ngả về phía Mặt Trời, thì có góc chiếu nhỏ, nhận được ít ánh sáng và nhiệt. Lúc ấy là mùa lạnh của nửa cầu đó. Trong năm, mùa nóng và mùa lạnh của mỗi nửa cầu cứ luân phiên nhau như vậy.
Câu 5: Hai nửa cầu Bắc và Nam đều nhận được một lượng ánh sáng và nhiệt như nhau vào những ngày nào trong năm và thời gian đó là những mùa gì?
Trả lời:
- Vào các ngày 21 - 3 (Xuân phân) và 23 - 9 (Thu phân), hai nửa cầu Bắc và Nam đều nhận được một lượng ánh sáng và nhiệt như nhau.
- Đó là thời gian chuyển tiếp giữa mùa nóng và mùa lạnh của Trái Đất (còn gọi là mùa xuân và mùa thu).
4. Vận dụng cao
Câu 1: Vào dịp tết dương lịch năm nay, gia đình bạn Nam đi du lịch ở Ô – xtrây – li – a. Bố Nam dặn chuẩn bị nhiều quần áo mát mẻ. Tại sao bố Nam lại dặn như vậy?
Trả lời:
Bố Nam dặn chuẩn bị nhiều quần áo mát mẻ do vào dịp tết dương lịch ở Việt Nam ỏ bán cầu Bắc là mùa đông nhưng Ô – xtrây – li – a ở bán cầu Nam nên hiện đang là mùa hè. Vì vậy, Nam cần mang quần áo mát mẻ để có thể thích ứng với điều kiện thời tiết ở nơi đó.
Câu 2. Tại sao Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời lại sinh ra hai thời kì nóng và lạnh luân phiên nhau ở hai nửa cầu trong năm?
Trả lời:
Do khi chuyển động quanh Mặt Trời, trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng, nên Trái Đất khi thì ngà nửa cầu Bắc, khi thì ngả nửa cầu Nam về phía Mặt Trời. Nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời, thì có góc chiếu lớn, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt, lúc ấy là mùa nóng của nửa cầu đó. Nửa cầu nào không ngả về phía Mặt Trời, thì có góc chiếu nhỏ, nhận được ít ánh sáng và nhiệt. Lúc ấy là mùa lạnh của nửa cầu đó. Trong năm, mùa nóng và mùa lạnh của mỗi nửa cầu cứ luân phiên nhau như vậy.
Câu 3. Những nơi ở gần xích đạo, khí hậu quanh năm nóng đều, các mùa không rõ rệt. Giải thích tại sao?
Trả lời:
Những nơi ở gần xích đạo, khi nửa cầu Bắc hay nửa cầu Nam ngà về phía Mặt Trời, lượng ánh sáng và nhiệt nhận được trong hai thời kì đó chênh nhau không nhiều lắm, nên khí hậu quanh năm nóng đều, các mùa không rõ rệt.
Câu 4. Tại sao người dân nước Nga rất thích đến du lịch ở các nước vùng xích đạo?
Trả lời:
Người dân Nga rất thích đến du lịch ở các nước vùng xích đạo do:
Nước Nga có khí hậu lạnh gần như quanh năm, cảnh quan đóng băng, khí hậu lạnh. Những nơi ở gần xích đạo, lượng ánh sáng và nhiệt nhận được trong hai thời kì đó chênh nhau không nhiều lắm, nên khí hậu quanh năm nóng đều, các mùa không rõ rệt.
