Điệp thanh là gì? Tác dụng của điệp thanh

Chúng tôi xin giới thiệu bài Điệp thanh là gì? Tác dụng của điệp thanh chi tiết giúp học sinh dễ dàng tham khảo để chuẩn bị tốt cho kiểm tra sắp tới trong chương trình học Ngữ văn 9.

1. Điệp thanh là gì? Tác dụng của điệp thanh

Điệp thanh là biện pháp tu từ ngữ âm, tạo nên bằng cách lặp lại thanh điệu cùng loại (thanh bằng hoặc thanh trắc) để làm tăng tính nhạc, nâng cao hiệu quả diễn đạt.

2. Ví dụ điệp thanh

Khí trời quanh tôi làm bằng tơ

Khí trời quanh tôi làm bằng thơ.

(Xuân Diệu, Nhị hồ)

Việc sử dụng sáu thanh bằng liên tiếp trong mỗi dòng thơ gợi ra một không gian rất nhẹ và rất thơ. Trong trường hợp này, biện pháp điệp thanh giúp tăng tính tạo hình và sức biểu cảm cho sự diễn đạt, đồng thời góp phần làm nên nhạc tính cho đoạn thơ.

3. Luyện tập

Câu 1. Trường hợp nào không sử dụng biện pháp tu từ điệp thanh?

A. Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.

B. Mặt trời xuống biển như hòn lửa,

Sóng đã cài then đêm sập cửa

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi

C. Có gì đâu, có gì đâu

Mỡ màu ít.

Chắt dồn lâu hóa nhiều

Vươn mình trong gió tre đu

D. Lơ thơ tơ liễu buông mành.

Con oanh học nói trên cành mỉa mai

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức đã học về khái niệm của điệp thanh

Lời giải

Trường hợp D không sử dụng biện pháp tu từ điệp thanh

Đáp án cần chọn là: D

Câu 2. Trường hợp nào sử dụng biện pháp tu từ điệp thanh?

A. Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm/ Heo hút cồn mây súng ngửi trời/ Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống/ Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.

B. Lơ thơ tơ liễu buông mành./ Con oanh học nói trên cành mỉa mai

C. Nhớ nước đau lòng con quốc quốc/ Thương nhà mỏi miệng cái gia gia

D. Mênh mông muôn mẫu một màu mưa/ Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức đã học về khái niệm của điệp thanh

Lời giải

Trường hợp A sử dụng biện pháp tu từ điệp thanh

Đáp án cần chọn là: A

Câu 3. Điệp thanh là gì?

A. Là biện pháp tu từ ngữ âm, sử dụng những âm tiết có vần giống nhau nhằm tạo ra sự trùng điệp về âm hưởng, tăng tính nhạc để biểu đạt cảm xúc của người viết (người nói), đồng thời gây ấn tượng thẩm mĩ cho người đọc (người nghe).

B. Là hình thức thể hiện của lời nhân vật khi đối tượng hướng đến là một hoặc nhiều người tham gia giao tiếp trực tiếp.

C. Là biện pháp tu từ ngữ âm, tạo nên bằng cách lặp lại thanh điệu cùng loại (hoặc thanh trắc) để tăng tính nhạc, nâng cao hiệu quả diễn đạt cho câu thơ.

D. Là hình thức thể hiện của lời nhân vật khi đối tượng hướng đến không phải là người tham gia đối thoại trực tiếp.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức đã học về khái niệm của điệp thanh

Lời giải

Điệp thanh là biện pháp tu từ ngữ âm, tạo nên bằng cách lặp lại thanh điệu cùng loại (thanh bằng hoặc thanh trắc) để làm tăng tính nhạc, nâng cao hiệu quả diễn đạt cho câu thơ.

Đáp án cần chọn là: C

Câu 4. Nêu tác dụng của biện pháp điệp thanh trong câu thơ sau: "Đầm mưa xuống, nẻo đồi mưa xuống"

A. Tạo tính nhạc, giúp người đọc cảm nhận những giọt mưa đang rơi mau ở khắp chốn

B. Tạo tính liên kết, tính nhạc cho câu thơ

C. Nhấn mạnh sự não nề, ảm đạm của cơn mưa

D. Như tiếng lòng của thi nhân muốn dịu lại, vơi đi những nỗi sầu

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức đã học về tác dụng của điệp thanh

Lời giải

Biện pháp tu từ điệp thanh kết hợp với cách ngắt nhịp tạo nên tính nhạc (nhịp dồn dập) cho câu thơ, đồng thời giúp người đọc cảm nhận những giọt mưa đang rơi mau ở khắp chốn

Đáp án cần chọn là: A