Luyện từ và câu lớp 5: Quan hệ từ

Luyện từ và câu lớp 5: Quan hệ từ là lời giải phần Luyện từ và câu SGK Tiếng Việt 5 trang 109, 110, 111 với đáp án chi tiết cho từng bài tập SGK giúp các em học sinh biết cách xác định quan hệ từ, hiểu rõ chức năng của quan hệ từ đó trong câu. Mời các em cùng tham khảo chi tiết.

I. Quan hệ từ phần Nhận xét Tiếng Việt 5 trang 109, 110

Câu 1 (trang 109 sgk Tiếng Việt 5)

 Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in đậm dùng để làm gì?

a. Rừng say ngây ấm nóng.

Ma Văn Kháng

b. Tiếng hót dìu dặt của họa mi giục các loài chim dạo lên những khúc nhạc tưng bừng, ca ngợi núi sông đang đổi mới.

Võ Quảng

c. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào. Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào.

Theo Mùa xuân và phong tục Việt Nam

Trả lời:

a. Từ "và" dùng để nối hai từ "say ngây" – "ấm nóng"

b. "Tiếng hót dìu dặt" được nối với "họa mi" bằng từ "của".

c. Chữ "như" để nối "Hoa mai…" với "hoa đào". Từ "nhưng" để nối 2 câu với nhau.

Câu 2 (trang 110 sgk Tiếng Việt 5)

Quan hệ giữa các ý ở mỗi câu dưới đây (rừng cây bị chặt phá – mặt đất thưa vắng bóng chim; mảnh vườn nhỏ bé – bầy chim vẫn về tụ hội) được biểu hiện bằng những cặp từ nào?

a. Nếu rừng cây bị chặt phá xơ xác thì mặt đất sẽ ngày càng thưa vắng bóng chim.

b. Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.

Trả lời:

Câu

Cặp từ biểu thị quan hệ

Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì mặt đất sẽ ngày càng thưa vắng bóng chim.

Nếu...thì biểu thị quan hệ điều kiện, giả thiết - kết quả.

Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.

Tuy...nhưng (biểu thị quan hệ tương phản)

II. Ghi nhớ Quan hệ từ lớp 5

1. Quan hệ từ là nối các từ ngữ hoặc các câu, nhằm thể hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những câu ấy với nhau: và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì, của, ở, tại, bằng, như, để, về...

2. Nhiều khi từ ngữ trong câu được nối với nhau bằng một cặp quan từ. Các cặp quan hệ từ thường gặp là:

- Vì ... nên...; do... nên; nhờ... mà ... (biểu thị quan hệ nguyên nhân - kết quả).

- Nếu... thì...; hề... thì... (biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả, điều kiện - kết quả).

- Tuy ... nhưng...; mặc dù... nhưng... (biểu thị quan hệ tương phản)

- Không những... mà...; không chỉ... mà còn.. (biểu thị quan hệ tăng lên).

III. Quan hệ từ phần Nhận xét Tiếng Việt 5 trang 110, 111

Câu 1 (trang 110 sgk Tiếng Việt 5)

Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng của chúng.

a. Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót kì diệu của Họa Mi đã làm cho tất cả bừng tỉnh giấc.

Võ Quảng

b. Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá, nghe rào rào

Nguyễn Thị Ngọc Tú

c. Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe ông rủ rỉ giảng về từng loài cây

Theo Vân Long

Trả lời:

a) và, của, rằng là quan hệ từ.

dùng để nối "Chim, Mây, Nước" với "Hoa"

của dùng để nối "tiếng hót kì diệu" với "Họa Mi"

rằng nối cho với bộ phận đứng sau

b) và, như là quan hệ từ.

- nối to với nặng

- như nối rơi xuống với ai ném đá

b) với, về là quan hệ từ.

- với nối ngồi với ông nội

- về nối giảng với từng loại cây

Câu 2 (trang 111 sgk Tiếng Việt 5)

 Xác định cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu?

a. Vì mọi người tích cực tham gia Tết trồng cây nên quê hương em có nhiều cánh rừng xanh mát.

b. Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng bạn Hoàng vẫn luôn học giỏi.

Trả lời:

a. "Vì… nên…" là cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ nguyên nhân – kết quả.

b. "Tuy… nhưng…" là cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ điều kiện – kết quả.

Câu 3 (trang 111 sgk Tiếng Việt 5)

 Đặt câu với mối quan hệ từ: và, nhưng, của

Trả lời:

- Vào đầu năm học mới, nhiều hôm trời mưa rất to. Nhưng các bạn lớp em đều đi học đầy đủ và đúng giờ.

- Trăng, sao và mây trời đã làm cho bầu trời đêm thu đẹp mơ mộng.

- Những dụng cụ học tập như bút máy, bút chì, thước kẻ, com-pa, tẩy… và sách vở, em đều giữ gìn cẩn thận, lúc nào cũng sẵn sàng.

- Mây của bầu trời. Mây của những cơn mưa. Nhưng có lúc mây còn che mát những ngày hè nắng gắt.

>> Bài tiếp theo: Tập làm văn lớp 5 tuần 11: Luyện tập làm đơn

Luyện từ và câu lớp 5 tuần 11: Quan hệ từ bao gồm lời giải chi tiết cho từng câu hỏi giúp các em học sinh nắm được cách làm các dạng bài tập Luyện từ và câu cách xác định quan hệ từ, đặt câu với quan hệ từ,... chuẩn bị cho các bài thi trong năm học.

Ngoài ra các bạn luyện giải bài tập SGK Tiếng Việt 5 được VnDoc sưu tầm, chọn lọc. Đồng thời các dạng đề thi học kì 1 lớp 5, đề thi học kì 2 các môn học Toán, Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử, Địa lý, Tin học chuẩn Bộ Giáo dục và Đào tạo mới nhất được cập nhật. Mời các em học sinh, các thầy cô cùng các bậc phụ huynh tham khảo đề thi, bài tập lớp 5 mới nhất.

Để tiện trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về giảng dạy và học tập các môn học lớp 5, VnDoc mời các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh và các bạn học sinh truy cập nhóm riêng dành cho lớp 5 sau: Nhóm Tài liệu học tập lớp 5. Rất mong nhận được sự ủng hộ của các thầy cô và các bạn.

Đánh giá bài viết
162 14.010
0 Bình luận
Sắp xếp theo
Luyện từ và câu lớp 5 Xem thêm