Lý thuyết Lịch sử 7 bài 10: Đại Cồ Việt thời Đinh và Tiền Lê (968 - 1009)
Lý thuyết Lịch sử 7 Bài 10: Đại Cồ Việt thời Đinh và Tiền Lê (968 - 1009) khái quát kiến thức được học môn Lịch sử 7, kèm các câu hỏi trắc nghiệm có đáp án giúp các em tự kiểm tra và khắc sâu kiến thức. Tài liệu còn đi kèm Infographic Lịch sử 7 bài 10 được thiết kế trực quan sinh động giúp các em ghi nhớ bài học dễ dàng hơn.
Bài: Đại Cồ Việt thời Đinh và Tiền Lê (968-1009)
A. Infographic Lịch sử 7 bài 8
B. Lý thuyết Lịch sử 7 bài 10
1. Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ đất nước thời Đinh-Tiền Lê
a. Chính quyền thời Đinh
- Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư (Ninh Bình).
- Tổ chức bộ máy nhà nước:
+ Ở trung ương: hoàng đế có quyền lực cao nhất; giúp có: ban văn,ban võ và cao tăng; nhà vua phong cho các hoàng tử và cử các tướng lĩnh thân cận nắm giữ chức vụ chủ chốt
+ Ở địa phương: gồm các cấp: đạo (châu), giáp, xã
- Nhà nước cho đúc tiền để lưu hành trong nước
- Quân đội gồm 10 đạo.
- Ngoại giao: cử sứ sang giao hảo với nhà Tống.
b. Cuộc kháng chiến chống Tống năm 981
- Hoàn cảnh:
+ Cuối năm 979, Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị ám hại, con út là Đinh Toàn nối ngôi khi mới 6 tuổi.
+ Nhân cơ hội nhà Đinh suy yếu, nhà Tống lăm le xâm lược Đại Cồ Việt.
+ Đất nước lâm nguy, tướng sĩ trong triều suy tôn Lê Hoàn lên ngôi vua, lãnh đạo kháng chiến
Thái hậu Dương Vân Nga trao áo bào cho Lê Hoàn (tranh minh họa)
- Diễn biến:
+ Đầu năm 981, quân Tống do Hầu Nhân Bảo tổng chỉ huy tiến đánh nước ta theo hai đường thủy, bộ.
+ Lê Hoàn trực tiếp lãnh đạo kháng chiến, tổ chức mai phục, chặn đánh địch ở nhiều nơi.
- Kết quả: quân Tống đại bại, phải rút chạy về nước, nền độc lập của Đại Cồ Việt được giữ vững
Lược đồ kháng chiến chống Tống năm 981
c. Chính quyền thời Tiền Lê
- Lê Hoàn lập nên nhà Tiền Lê, tiếp tục công cuộc xây dựng quốc gia độc lập.
- Tổ chức bộ máy:
+ Ở trung ương: do vua đứng đầu, nắm mọi quyền hành; giúp việc cho vua là Thái sư và đại sư; dưới vua là các quan văn, quan võ; các con vua được phong vương và trấn giữ các vùng hiểm yếu
+ Ở địa phương: cả nước chia thành 10 đạo; đến năm 1002, vua cho đổi đạo thành lộ, phủ, châu rồi đến giáp; đơn vị cấp cơ sở là xã, các quan lại địa phương chưa được sắp xếp đầy đủ
- Quân đội gồm hai bộ phận: cấm quân và quân đóng tại các địa phương.
- Triều đình chú trọng xây dựng pháp luật như định ra luật lệnh (năm 1002) và tăng cường quan hệ ngoại giao với nhà Tống.
2. Đời sống xã hội và văn hóa thời Đinh - Tiền Lê
a) Tình hình xã hội
- Lực lượng thống trị gồm vua, quan
- Lực lượng bị trị:
+ Chủ yếu là người dân lao động (nông dân, thợ thủ công, thương nhân, nô tì).
+ Nông dân có số lượng đông đảo nhất, cày cấy ruộng đất công làng xã.
+ Nô tì có địa vị thấp kém nhất, số lượng không nhiều.
b) Đời sống văn hóa
- Thời Đinh - Tiền Lê, giáo dục chưa phát triển.
- Tư tưởng, tôn giáo:
+ Nho giáo chưa có ảnh hưởng sâu rộng.
+ Phật giáo được truyền bá rộng rãi.
- Nhiều loại hình văn hóa dân gian tiếp tục được giữ gìn trong đời sống như ca hát, nhảy múa, đua thuyền, đấu võ, đấu vật,…
C. Bài tập trắc nghiệm Lịch sử 7 bài 10
Câu 1. Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế, đặt quốc hiệu là
A. Đại Việt.
B. Vạn Xuân.
C. Đại Nam.
D. Đại Cồ Việt.
Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: D
Sau khi thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư (Ninh Bình) - SGK Lịch Sử 7 - trang 48
Câu 2. Nhân vật lịch sử nào được đề cập đến trong câu đố dân gian dưới đây?
“Vua nào thuở bé chăn trâu
Trường Yên một ngọn cờ lau tập tành
Sứ quân dẹp loạn phân tranh
Dựng nền thống nhất sử xanh còn truyền?”
A. Ngô Quyền.
B. Lý Công Uẩn.
C. Đinh Bộ Lĩnh.
D. Phùng Hưng.
Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: C
Đinh Bộ Lĩnh gắn liền với sự tích tập trận cờ lau, nổi bật với chiến công dẹp loạn 12 sứ quân và xây dựng chính quyền thống nhất, đặt tên nước là Đại Cồ Việt.
Câu 3. Nhân vật lịch sử nào được đề cập đến trong câu đố dân gian dưới đây?
“Ai người khởi dựng Tiền Lê
Giữa trong thế sự trăm bề khó khăn?”
A. Đinh Tiên Hoàng.
B. Lý Công Uẩn.
C. Lý Bí.
D. Lê Hoàn.
Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: D
Vị vua sáng lập ra triều Tiền Lê là Lê Hoàn.
Câu 4. Sau khi lên ngôi vua, Đinh Bộ Lĩnh đã chọn địa điểm nào làm kinh đô?
A. Đại La.
B. Vạn An.
C. Hoa Lư.
D. Phú Xuân.
Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: A
Sau khi thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư (Ninh Bình) - SGK Lịch Sử 7 - trang 48
Câu 5. Để thuận tiện cho lưu thông hàng hóa, thúc đẩy buôn bán trong nước, thời Đinh cho đúc
A. súng đại bác.
B. trống đồng.
C. tiền đồng.
D. thuyền chiến.
Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: C
Để thuận tiện cho lưu thông hàng hóa, thúc đẩy buôn bán trong nước, thời Đinh cho đúc tiền đồng (SGK Lịch Sử 7 - trang 48).
Câu 6. Dưới thời Tiền Lê, cả nước được chia thành
A. 5 đạo.
B. 7 đạo.
C. 10 đạo
D. 15 đạo.
Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: C
Dưới thời Tiền Lê, cả nước được chia thành 10 đạo. Đến năm 1002, vua cho đổi đạo thành lộ, phủ, châu rồi đến giáp (SGK Lịch Sử 7 - trang 49).
Câu 7. Cuộc kháng chiến chống Tống thời Tiền Lê kết thúc thắng lợi là bởi
A. quân dân Đại Cồ Việt đã chiến đấu anh dũng.
B.Lê Hoàn đề nghị giảng hòa để giảm bớt hao tổn.
C.nhà Tống bị hao tổn binh lực nên chủ động rút quân.
D.nhà Tống nhận thấy việc xâm lược Đại Việt là phi nghĩa.
Hướng dẫn giải
Đáp án đúng là: A
Cuộc kháng chiến chống ngoại xâm thắng lợi là do tinh thần chiến đấu của quân và dân Đại Cồ Việt để bảo vệ nền độc lập non trẻ. Đây là nhân tố quan trọng nhất đưa đến thắng lợi.
........................
Mời các bạn xem tiếp tài liệu trong file tải
