Lý thuyết về Sử dụng từ điển lớp 5

A. Infographic Sử dụng từ điển

(Đây chỉ là hình ảnh minh họa, infographic trong file tải định dạng PNG, kích thước lớn, sắc nét, không có logo)

B. Lý thuyết Sử dụng từ điển

1. Hướng dẫn sử dụng từ điển để tìm hiểu nghĩa của từ đa nghĩa

• Bước 1. Chọn loại từ điển phù hợp với mục đích sử dụng (Từ điển Hán Việt, Từ điển Tiếng Việt, Từ điển Anh Việt...)
• Bước 2. Đọc phần giới thiệu hoặc hướng dẫn sử dụng để hiểu cách sắp xếp các mục từ và một số thông tin khác.
• Bước 3. Tìm hiểu các chữ viết tắt trong từ điển (Ví dụ: ng. nghĩa - ph. Phương ngữ  - t. tính từ - x. xem)
• Bước 4. Tra nghĩa của từ cần tìm.

2. Hướng dẫn các bước tra nghĩa của từ cần tìm trong từ điển

• Bước 1: Tìm trang có chữ cái đầu tiên của từ.
• Bước 2: Dò từ trên xuống theo thứ tự để tìm đến từ cần tra.
• Bước 3: Đọc kĩ phần giải thích nghĩa của từ và chọn nghĩa phù hợp. Với từ có nhiều nghĩa, nghĩa phổ biến nhất được ghi đầu tiên.

3. Ví dụ sử dụng từ điển để tìm hiểu nghĩa của từ đa nghĩa

Ví dụ: Tra nghĩa từ "lá"

- Bước 1: Tìm trang bắt đầu của chữ cái "l"

- Bước 2: Dò từ trên xuống để tìm từ "lá"

- Bước 3: Đọc phần giải nghĩa để chọn nghĩa cần tìm. Vì từ "lá" là từ đa nghĩa, nên nghĩa gốc sẽ viết đầu tiên, sau đó là nghĩa chuyển:

• Nghĩa gốc: bộ phận của cây, mọc ra ở cành hoặc thân và thường có hình dẹt, màu lục, giữ vai trò chủ yếu trong việc tạo ra chất hữu cơ nuôi cây (Ví dụ: lá dong, tằm ăn lá dâu...)
• Nghĩa chuyển: từ dùng để chỉ từng đơn vị vật có hình tấm mảnh nhẹ hoặc giống như hình cái lá (Ví dụ: lá thư, lá bài tú lơ khơ, lá cờ tổ quốc, lá phổi...)

4. Lưu ý khi sử dụng từ điển để tìm hiểu nghĩa của từ đa nghĩa

• Các nghĩa của một từ đa nghĩa được trình bày trong một mục từ.
• Nghĩa 1 là nghĩa gốc, các nghĩa 2, 3,... là nghĩa chuyển
• Mỗi nghĩa thường kèm theo ví dụ minh hoạ là các từ ngữ hoặc câu văn

C. Bài tập về Sử dụng từ điển Có đáp án

1. Bài tập tự luận về Sử dụng từ điển

HS làm các bài tập dạng tự luận về Sử dụng từ điển tại đây: Chuyên đề Sử dụng từ điển

2. Bài tập online về Sử dụng từ điển

HS làm các bài tập trắc nghiệm (chấm điểm tự động) tại đây:

• Bài tập Sử dụng từ điển (VỪA)
• Bài tập Sử dụng từ điển (KHÓ)