Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 114 ngắn nhất
Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 114 siêu ngắn
Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 114 ngắn nhất được VnDoc.com sưu tầm và xin gửi tới bạn đọc cùng tham khảo. Bài viết hướng dẫn bạn đọc trả lời các câu hỏi trong SGK Ngữ văn 12 Kết nối tri thức trang 114, 115.
Câu 1 trang 114 SGK Ngữ văn 12 Kết nối
Dựa vào việc tìm hiểu các cước chú trong văn bản Đền thiêng cửa bể, hãy xác định các điển cố trong đoạn trích sau:
Trộm nghĩ dời củi khỏi bếp tranh, để phòng cháy trước khi chưa cháy, dùng dâu ràng của tổ để ngừa mưa trước lúc chưa mưa. Dân tình dễ chìm đắm vào sự yên vui, còn thế vận khó lòng giữa được luôn bình trị […]. Thần là kẻ thiếp hèn mọn, tên tự Bích Châu, lúc nhỏ sinh ở bồng môn, khi lớn được hầu nơi tiêu thất […]. Xin bày tỏ mười điều băn khoăn tấc dạ:
Một là, năng giữ cỗi gốc của nước, trừ hà bạo thì lòng người yên vui.
Hai là, giữ phép xưa bỏ phiền nhiễu thì kỉ cương không rối.
Ba là, nén kẻ quyền thần, để nhăn chừa chính sự mọt nát.
Bốn là, thải bớt kẻ nhũng lạm để trừ tệ khoét đục của dân
Năm là, xin cổ động Nho phong, khiến cho đuốc lửa cùng ánh mặt trời soi sáng.
Sáu là, mở đường cho người nói thẳng, để cho cánh cửa của lòng thành cũng với đường can gián đều mở toang.
Bảy là, cách kén quân, nên chú trọng vào dũng lực hơn là cao lớn
Tám là, chọn tướng nên cầu người thao lược mà không căn cứ vào thế gia.
Chín là, khí giới quý hồ bền sắc, không chuộng văn hoa.
Mười là, trận pháp cốt cho tề chỉnh, cần chi điệu múa.
Mười điều kể trên rất là thiết thực, phơi bày tấm lòng trung, mong được bề trên soi xét. Hay tất làm, dở tất bỏ, vua nghĩ đến chăng! Nước được trị, dân được yên, thiếp mong lắm vậy!
Gợi ý: Tìm đoạn trích ở tr.95 theo dõi những cước chú có liên quan để nhận diện được các điển cố. (Điển cố có thể được tác giả sử dụng dưới hình thức nhân danh, địa danh.)
Trả lời:
Dấu hiệu cho thấy người viết không tuân thủ chuẩn tiếng Việt:
a. Tôi đã xem bộ phim đó rùi nhưng không thích lém.
- Dấu hiệu:
+ "Rùi" là cách viết sai của "rồi".
+ "Lém" là cách viết sai của "lắm".
b. Nhà trường quy định học sinh không được ghi các comment vào sách mượn của thư viện.
- Dấu hiệu: "Comment" là từ tiếng Anh, nên thay thế bằng "bình luận" hoặc "ghi chú".
c. Do sự phát triển của trí tuệ nhân tạo khiến cho việc lựa chọn ngành nghề ngày nay có sự thay đổi mạnh mẽ và sâu sắc.
- Dấu hiệu: Cấu trúc câu lủng củng, thiếu chủ ngữ cho vế sau ("khiến cho việc lựa chọn ngành nghề ngày nay có sự thay đổi mạnh mẽ và sâu sắc").
Câu 2 trang 114 SGK Ngữ văn 12 Kết nối
Nhận xét về tác dụng của việc dùng điển cố trong đoạn văn sau:
Thiếp là cung nhân đời Trần Duệ Tông, không bị chìm đắm ở bến Đố Phụ và cũng không bị nước cuốn ở Tiêm Đài, chỉ là hồng nhan bạc phận, chiếc bóng một mình, phiêu lưu trong tay yêu quái. Từ khi về nơi thủy quốc, ở lẫn với loài hôi tanh, xấu hổ làm vợ họ Trương, bị lụy làm tù nước Sở, ngậm sầu như biển, coi ngày bằng năm, giận thân không thể hóa ra hồn tinh vệ, chỉ đau lòng mà thốt ra phú Li tao. May sao ngày nay gặp đức Thánh hoàng, dám xin cả gan tâu bày, mong được ra tay tế độ, vớt kẻ trầm luân, để cho tiện thiếp lại được trông thấy ánh sáng mặt trời. Đó là ân lớn của bệ hạ tái tạo vậy.
Gợi ý: Tương tự cách thực hiện bài tập 1, trước hết, cần tìm đoạn trích ở tr.100 và nhận diện các điển cố xuất hiện trong đó. Tiếp theo, thử diễn đạt lại nội dung đoạn trích theo cách không dùng các điển cố và so sánh đoạn văn vừa viết với nguyên gốc để rút ra những nhận xét cần thiết theo yêu cầu của bài tập.
Trả lời:
Từ ngữ mới thể hiện sự phát triển của tiếng Việt:
a. Từ ngữ liên quan đến công nghệ và xã hội:
- Internet vạn vật (IoT)
- Trí tuệ nhân tạo (AI)
- Dữ liệu lớn (Big Data)
- Nền tảng kinh tế chia sẻ
- Cư dân số
- Chính phủ số
- Xã hội thông minh
- Bền vững
b. Từ ngữ thay thế cho từ ngữ tiếng Anh:
- Livestream (truyền hình trực tiếp)
- Startup (doanh nghiệp khởi nghiệp)
- Trending (xu hướng)
- Fake news (tin giả)
- Hackathon (cuộc thi lập trình)
- Webinar (hội thảo trực tuyến)
Câu 3 trang 114 SGK Ngữ văn 12 Kết nối
“Hoa Quả sơn” và “Thủy Liêm Động” trong những câu sau có phải là điển cố không? Nêu tác dụng của việc sử dụng hai “địa danh” đó.
Cân nhắc kĩ, ông tính đi men chân núi đá vôi sang rừng dâu da săn khỉ. Chắc ăn hơn mà đã tốn sức. Đây là Hoa Quả Sơn, Thủy Liêm Động của thung lũng này. Ở rừng dâu da, có khỉ hàng bầy.
(Nguyễn Huy Thiệp, Muối của rừng)
Gợi ý: "Hoa Quả Sơn" và "Thủy Liêm Động" là những địa danh xuất hiện trong tác phẩm Tây du kí (Trung Quốc); kết nối với nội dung của Tây du kí để hình dung về khung cảnh của Hoa Quả Sơn và Thủy Liêm Động. Diễn đạt lại ý của câu thứ ba mà không dùng các địa danh này.
Trả lời:
a. Từ "say":
+ Nghĩa 1: Tình trạng mất kiểm soát bản thân do sử dụng rượu bia hoặc chất kích thích.
+ Nghĩa 2: Mê mẩn, say mê, đắm chìm trong một sự vật, hiện tượng nào đó.
- Suy đoán về thứ tự xuất hiện:
+ Nghĩa 1: Xuất hiện trước.
+ Nghĩa 2: Xuất hiện sau.
- Cơ sở:
+ Nghĩa 1 gắn liền với tác động trực tiếp của chất kích thích lên cơ thể, là hiện tượng dễ nhận biết và có thể xảy ra từ rất lâu đời.
+ Nghĩa 2 mang tính trừu tượng hơn, thể hiện sự chuyển đổi trong cách cảm nhận và suy nghĩ, có thể xuất hiện sau khi con người phát triển khả năng suy tưởng và cảm nhận tinh tế hơn.
b. Từ "chữa cháy":
+ Nghĩa 1: Dập tắt đám cháy đang xảy ra.
+ Nghĩa 2: Giải quyết tạm thời một vấn đề cấp bách, bất ngờ.
- Suy đoán về thứ tự xuất hiện:
+ Nghĩa 1: Xuất hiện trước.
+ Nghĩa 2: Xuất hiện sau.
- Cơ sở:
+ Nghĩa 1 gắn liền với nhu cầu thiết yếu của con người trong việc bảo vệ bản thân và tài sản khỏi hỏa hoạn, xuất hiện từ khi con người biết sử dụng lửa.
+ Nghĩa 2 là sự mở rộng nghĩa của nghĩa 1, thể hiện khả năng ứng dụng linh hoạt trong giải quyết vấn đề của con người, có thể xuất hiện sau khi con người phát triển tư duy trừu tượng và khả năng giải quyết vấn đề phức tạp.
Câu 4 trang 115 SGK Ngữ văn 12 Kết nối
Phân tích cách dùng từ ngữ theo cách rất riêng của Xuân Diệu ở đoạn thơ sau trong bài Vội vàng:
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng
Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng,
Cho no nê thanh sắc của thời tươi;
- Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi!
Trả lời:
1. Các phép tu từ:
- Điệp từ: "Ta muốn" được lặp lại 4 lần, thể hiện khát vọng mãnh liệt của tác giả.
- Nhân hóa: "non nước, cây, cỏ rạng", "hỡi xuân hồng"
- Ẩn dụ: "cắn vào ngươi"
- So sánh: "cho chếnh choáng mùi thơm", "cho đã đẩy ánh sáng", "cho no nê thanh sắc"
2. Cách dùng từ ngữ:
- Sử dụng nhiều từ ngữ gợi tả cảm giác: "thơm", "ánh sáng", "thanh sắc", "chếnh choáng", "đã đẩy", "no nê".
- Sử dụng từ ngữ táo bạo: "cắn vào ngươi".
- Sử dụng nhiều động từ mạnh: "thâu", "cắn", "đã đẩy", "no nê".
3. Hiệu quả:
- Thể hiện khát vọng sống mãnh liệt, muốn tận hưởng mọi vẻ đẹp của cuộc sống.
- Thể hiện sự say mê, cuồng nhiệt trước cảnh vật thiên nhiên và tuổi trẻ.
- Tạo nên một bức tranh ngôn ngữ đầy ấn tượng, sinh động.
Câu 5 trang 115 SGK Ngữ văn 12 Kết nối
Có những cách diễn đạt của Xuân Diệu khi mới xuất hiện bị chê là viết theo Tây. Theo bạn, trong đoạn thơ của bài Vội vàng, cách diễn đạt nào có thể gọi là “Tây”, xa lạ với cách thông thường của người Việt? Hiện nay, ấn tượng về nét Tây trong những cách diễn đạt của Xuân Diệu có gì thay đổi không? Bạn nhận xét như thế nào về điều đó?
Trả lời:
- Cách diễn đạt "Tây" trong thơ Xuân Diệu:
+ Cách dùng từ ngữ: "thâu trong một cái hồn nhiều", "cho chếnh choáng mùi thơm", "cho đã đẩy ánh sáng", "cho no nê thanh sắc", "hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi".
+ Cách so sánh: "cho chếnh choáng mùi thơm", "cho đã đẩy ánh sáng", "cho no nê thanh sắc".
+ Cách sử dụng đại từ: "ta"
- Hiện nay:
+ Những cách diễn đạt này đã trở nên quen thuộc và được nhiều người sử dụng.
+ Nhờ có những cách diễn đạt "Tây" này mà thơ ca Việt Nam thêm phong phú và đa dạng.
- Nhận xét:
+ Việc sử dụng những cách diễn đạt "Tây" là một sáng tạo của Xuân Diệu, góp phần tạo nên phong cách thơ độc đáo của ông.
+ Những cách diễn đạt này thể hiện sự hòa nhập của văn hóa Việt Nam với văn hóa thế giới.
Câu 6 trang 115 SGK Ngữ văn 12 Kết nối
Tìm một số dẫn chứng cho thấy sự độc đáo trong cách sử dụng tiếng Việt của các nhà văn nhà thơ mà bạn biết.
Trả lời:
Dẫn chứng về sự độc đáo trong cách sử dụng tiếng Việt của các nhà văn, nhà thơ:
- Nguyễn Tuân:
+ "Dưới bóng râm, những vừng cỏ mọc dày, xanh rì, như những thảm nhung." (Thiếu quê hương)
+ "Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban trắng xóa." (Người lái đò sông Đà)
- Hồ Xuân Hương:
+ "Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng, /Chém cha cái kiếp lấy chồng chung!" (Lấy chồng chung)
- Xuân Diệu:
+ "Thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt/ Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm." (Giục giã)
+ "Yêu là chết ở trong lòng một ít / Vì một người mà ta yêu nồng nàn." (Yêu)