Câu ghép là gì? Các cách nối các vế câu ghép

VnDoc xin giới thiệu bài Câu ghép là gì? Các cách nối các vế câu ghép chi tiết giúp học sinh dễ dàng tham khảo để chuẩn bị tốt cho kiểm tra sắp tới trong chương trình môn Tiếng Việt 5.

1. Câu ghép là gì?

Câu ghép là câu do nhiều cụm chủ ngữ – vị ngữ (vế câu) ghép lại với nhau tạo thành. Mỗi vế câu thể hiện một ý và có quan hệ chặt chẽ với vế khác trong câu.

- Ví dụ:

Trời mưa to, đường trơn trượt.

Vì trời mưa nên em không đi học được.

2. Cách nối các vế câu ghép

Cách 1

Nối bằng kết từ, cặp kết từ: Các vế câu trong câu ghép có thể được nối với nhau bằng một kết từ hoặc một cặp kết từ.

Ví dụ:

+ Những kết từ thường được dùng là: và, rồi, thì, nhưng, hay, hoặc,….

Mình đi siêu thị hay bạn đi ra chợ?

+ Những cặp kết từ thường được dùng là:

· vì… nên….; do…. nên….; nhờ….mà….: Nhờ Minh giảng giải mà Lan đã giải xong bài toán đố.

· nếu… thì…; giá…. thì…; hễ…. thì….: Giá Long chăm học hơn nữa thì kết quả đã không thấp thế này.

· tuy…. nhưng….; mặc dù…. nhưng ….: Mặc dù trời mưa nhưng cuộc họp vẫn sẽ được tổ chức.

· chẳng những…. mà……; không chỉ….. mà……: Chẳng những Tuấn lười học mà cậu ta còn hỗn láo nữa.

· vừa… đã; chưa… đã; mới… đã; vừa… vừa; càng… càng; đâu… đấy; nào… ấy; sao… vậy; bao nhiêu… bấy nhiêu: Trời càng mưa nhiều, đường càng lầy lội.

Cách 2

Nối bằng dấu câu: Trong trường hợp này, giữa các vế câu cần có dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm.

Ví dụ:

+ Trong vườn, hoa lặng lẽ toả hương, những chú ong thầm lặng hút mật đem lại ngọt bùi cho đời.

→ Hai vế “hoa lặng lẽ toả hương” và “những chú ong thầm lặng hút mật đem lại ngọt bùi cho đời” được nối với nhau bằng dấu phẩy.

+ Cảnh tượng xung quanh tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay, tôi đi học.

→ Hai vế “Cảnh tượng xung quanh tôi đang có sự thay đổi lớn” và “Hôm nay, tôi đi học” được nối với nhau bởi dấu hai chấm.

+ Kia là hoa hồng đang lặng lẽ toả hương; đây là hoa lan đang vươn mình trong nắng mới; xa xa là hoa cúc đang rung rinh trong những cơn gió đang về.

→ Ba vế “Kia là hoa hồng đang lặng lẽ toả hương”, “đây là hoa lan đang vươn mình trong nắng mới” và “xa xa là hoa cúc đang rung rinh trong những cơn gió đang về” được nối với nhau bởi dấu chấm phẩy.

3. Bài tập vận dụng

Câu 1. Hai câu đơn: "Mẹ đi làm. Em đi học" được biến đổi thành một câu ghép. Câu ghép nào dưới đây không hợp lý về mặt ý nghĩa?

A. Mẹ đi làm và em đi học.

B. Mẹ đi làm còn em đi học.

C. Mẹ đi làm nhưng em đi học.

D. Mẹ đi làm, em đi học.

Lời giải

Câu ghép không hợp lý về mặt ý nghĩa là "Mẹ đi làm nhưng em đi học."

Đáp án cần chọn là: C

Câu 2. Các vế trong câu ghép sau được nối với nhau bằng cách nào?

Bọn cá sấu nhỏ lại trườn lên bãi cát phơi mình và đàn trâu thong thả trở về chỗ cũ.

A. Hai vế câu được nối với nhau bằng dấu câu

B. Hai vế câu được nối với nhau bằng kết từ

C. Hai vế câu được nối với nhau bằng cặp kết từ

D. Hai vế câu được nối với nhau bằng cặp từ hô ứng

Lời giải

Hai vế câu được nối với nhau bằng kết từ "và".

Đáp án cần chọn là: B

Câu 3. Các vế trong câu ghép sau được nối với nhau bằng cách nào?

Tôi đón gió từ mặt sông, gió thổi từ muôn phía, rừng tràm hòa điệu thổi sáo vi vu, các từng đàn đùa giỡn với những lượn sóng nhấp nhô.

A. Các vế câu được nối với nhau bằng dấu câu

B. Các vế câu được nối với nhau bằng kết từ

C. Các vế câu được nối với nhau bằng cặp kết từ

D. Các vế câu được nối với nhau bằng cặp từ hô ứng

Lời giải

Các vế câu được nối với nhau bằng dấu phẩy.

Đáp án cần chọn là: A