Từ đa nghĩa là gì? Từ đồng âm là gì? Phân biệt từ đồng âm và từ đa nghĩa
Chúng tôi xin giới thiệu bài Từ đa nghĩa là gì? Từ đồng âm là gì? Phân biệt từ đồng âm và từ đa nghĩa chi tiết giúp học sinh dễ dàng tham khảo để chuẩn bị tốt cho kiểm tra sắp tới trong chương trình môn Tiếng Việt 5.
Bài: Từ đa nghĩa là gì? Từ đồng âm là gì? Phân biệt từ đồng âm và từ đa nghĩa
1. Từ đa nghĩa là gì?
Từ đa nghĩa là những từ có nhiều hơn một nghĩa trong đó có một nghĩa gốc và một hay một số nghĩa chuyển. Nghĩa của các từ này thường có mối liên hệ với nhau, nhưng có thể biểu thị cho những đối tượng, khái niệm hoặc tình huống khác nhau.
- Ví dụ: Xe đạp là từ dùng để chỉ loại xe 2 bánh, con người dùng sức đạp cho quay bánh. Đây là nghĩa duy nhất của từ xe đạp. Vậy từ xe đạp là từ chỉ có một nghĩa.
2. Từ đồng âm là gì?
Từ đồng âm là là các từ có cùng cách phát âm hoặc cách viết giống nhau nhưng có nghĩa hoàn toàn khác nhau.
Ví dụ: “hòn đá” và “đá bóng”.
- hòn đá: chỉ chất cứng có dạng hòn
- đá bóng: chỉ hành động giơ chân lên hất mạnh vào quả bóng
3. Phân biệt từ đồng âm và từ đa nghĩa
|
|
Từ đồng âm |
Từ đa nghĩa |
|
Điểm giống |
Đều có cách đọc và cách viết giống nhau. |
|
|
Điểm khác |
- Các nghĩa hoàn toàn khác nhau. - Không thể thay thế được vì mỗi từ đồng âm bản thân nó luôn mang nghĩa gốc. |
- Các nghĩa khác nhau nhưng vẫn có liên quan nào đó về nghĩa
- Có thể thay thế từ nhiều nghĩa trong nghĩa chuyển bằng một từ khác. |
|
Ví dụ |
- Trên sân cỏ, các cầu thủ đều nỗ lực ghi bàn. - Sang sông thì bắc cầu kiều Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy. => “cầu” trong hai câu trên giống nhau về cách đọc và viết nhưng không hề liên quan về nghĩa. “cầu” trong “cầu thủ” mang ý nghĩa người chơi một môn thể thao, “cầu” trong “cầu kiều” chỉ một dạng kiến trúc xây dựng giúp nối liền hai bên đường (bờ) bị ngăn cách. |
Mùa xuân là Tết trồng cây Làm cho đất nước càng ngày càng xuân. - "xuân" trong câu thơ thứ nhất mang nghĩa gốc, chỉ một mùa trong năm. - "xuân" trong câu thơ thứ hai mang nghĩa chuyển. Mùa xuân mang đến sự sống và tươi mới, nên còn mang nghĩa về sự trẻ đẹp. =>Vì vậy, “xuân” ở đây có thể thay thế bằng “tươi đẹp” – “Làm cho đất nước càng ngày càng tươi đẹp”. |
4. Bài tập vận dụng
Câu 1. Từ "đầu" trong câu nào mang nghĩa "phần trên của cơ thể"?
A. Đầu tàu lửa
B. Đầu người
C Đầu tiên
D. Đầu bếp
Lời giải
Từ "đầu" trong "đầu người" mang nghĩa phần trên của cơ thể.
Đáp án cần chọn là: B
Câu 2. Từ nào trong các từ dưới đây đồng âm với tiền trong từ tiền tiêu?
A. Mặt tiền
B. Tiền giấy
C. Chi tiêu
D. Tiền bạc
Lời giải
- Tiền trong tiền tiêu là chỉ tiền tệ.
- Tiền trong mặt tiền có nghĩa là phía trước.
- Tiền trong tiền giấy là chỉ tiền tệ.
- Tiền trong tiền bạc là chỉ tiền tệ
Bởi vì từ đồng âm là những từ giống nhau về âm nhưng khác nhau về nghĩa nên từ đồng âm với từ tiền tiêu là mặt tiền
Đáp án cần chọn là: A
Câu 3. Từ bàn trong câu "Trên bàn lúc nào cũng có lọ hoa tươi" đồng âm với từ bàn trong câu nào dưới đây?
A. Mọi người bàn cả buổi sáng vẫn chưa đi được tới kết luận nào cả.
B. Sau bữa tiệc, chén đĩa được bày la liệt trên bàn.
C. Bố em vừa mới sắm một bộ bàn ghế mới rất đẹp.
D. Bàn làm việc của cô ấy lúc nào cũng được sắp xếp ngăn nắp.
Lời giải
- Từ bàn trong câu mẫu đã cho có nghĩa là một vật dụng bằng gỗ, nhôm, sắt,… có bề mặt rộng để đặt các đồ vật lên trên.
- Từ bàn trong câu A có nghĩa là thảo luận, trao đổi về một vấn đề gì đó
Từ đồng âm là những từ có âm giống nhau nhưng nghĩa khác nhau nên từ bàn trong câu mẫu đồng âm với từ bàn trong câu A
Đáp án cần chọn là: A
