Lịch sử 11 Kết nối tri thức bài 7
Sử 11 Kết nối tri thức bài 7: Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và chiến tranh giải phóng dân tộc trong lịch sử Việt Nam
Lịch sử 11 Kết nối tri thức bài 7: Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và chiến tranh giải phóng dân tộc trong lịch sử Việt Nam được VnDoc.com tổng hợp và xin gửi tới bạn đọc cùng tham khảo nhé.
MỞ ĐẦU
Câu hỏi: Hình bên là một con tem trong bộ tem do nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phát hành vào năm 1971 nhân kỉ niệm 200 năm phong trào Tây Sơn. Hãy cho biết hình ảnh đó nhắc đến sự kiện lịch sử nào? Kể tên một số cuộc kháng chiến thắng lợi tiêu biểu trong lịch sử Việt Nam mà em biết. Theo em, những nguyên nhân nào làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến
Bài làm
Hình trên là hình ảnh Quang Trung đại phá quân Thanh
-Có sự lãnh đạo tài tình của vua Quang Trung.
- Tinh thần yêu nước, chiến đấu dũng cảm của nghĩa quân, của nhân dân được phát huy cao độ.
- Nghĩa quân có được sự đồng tình ủng hộ của quân dân và sĩ phu Bắc Hà.
1. Vị trí địa chiến lược của Việt Nam và vai trò, ý nghĩa của chiến tranh bảo vệ tổ quốc trong lịch sử Việt Nam.
Câu hỏi 1: Khai thác hình 2 và thông tin trong mục, nêu vị trí địa chiến lươc của Việt Nam.
Bài làm
Việt Nam thuộc khu vực Đông Nam Á, khu vực nằm trên trục đường giao thông quan trọng kết nối châu Á và châu Đại Dương, Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Việt Nam cũng là cầu nối giữa Trung Quốc với khu vực Đông Nam Á, giữa Đông Nam Á lục địa và Đông Nam Á hải đảo. Cùng với nguồn tài nguyên phong phú, dân cư đông đúc,...
Do đó, Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có vị trí địa chiến lược quan trọng. Vì vậy, trong suốt tiến trình lịch sử, Việt Nam luôn phải đối phó với nhiều thế lực ngoại xâm và tiến hành nhiều cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.
Câu hỏi 2: Cho biết vị trí đó ảnh hưởng như thế nào đến lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam?
Bài làm
Vì vị trí địa lí thuận lợi đó, Việt Nam trở thành một trong những quốc gia có vị trí địa chiến lược quan trọng. Vì vậy, trong suốt tiến trình lịch sử, Việt Nam luôn phải đối phó với nhiều thế lực ngoại xâm và tiến hành nhiều cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.
Câu hỏi 3: Khai thác Tư liệu 1 và thông tin trong mục, phân tích vai trò và ý nghĩa của chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong lịch sử Việt Nam.
Bài làm
Chiến tranh bảo vệ tổ quốc có vai trì quan trọng đối với sự sinh tồn và phát triển của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của những cuộc kháng chiến góp phần bảo vệ vững chắc nền độc lập, giữ gìn bản sắc văn hóa và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình xây dựng đất nước.
Câu hỏi 4: Hãy nêu nhận xét về các cuộc kháng chiến giành thắng lợi tiêu biểu của dân tộc ta.
Bài làm
Đều là cuộc cách mạng có người đứng đầu và có quy mô cụ thể, bên cạnh đó có sự keu gọi cùng chiến đấu chứ không phải diễn ra lẻ tẻ.
Câu hỏi 5: Đọc tư liệu 3-5 và thông tin trong mục, hãy phân tích nguyên nhân thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm.
Bài làm
Nguyên nhân chủ quan: là cuộc chiến tranh chính nghĩa nhằm bảo vệ độc lập dân tộc của nhân dân Việt Nam. Trong các cuộc kháng chiến, nhân dân Việt Nam đã nêu cao truyền thống yêu nước, tinh thần đồng lòng trên dưới, đây là sức mạnh quan trọng nhất đẻ nhân nhân Việt Nam chiến thắng giặc ngoại xâm. Bên cạnh đó, lãnh đạo chỉ huy cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm là các tướng lĩnh tài năng như Ngô Quyền, Lê Hoàn, Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn... và các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm thắng lợi còn do đường lối quân sự đúng đăn, linh hoạt độc đáo và đầy sáng tạo.
2. Một số cuộc kháng chiến không thành công.
a. Khái quát về một số cuộc kháng chiến thành công.
Câu hỏi 1: Kể tên và giới thiệu nét chính về một số cuộc kháng chiến thành công trong lịch sử dân tộc.
Bài làm
Một số cuộc kháng chiến thành công:Kháng chiến chông quân Nam Hán, chống quân Tống, chống quân Mông Cổ, chống quan Nguyên, quân Xiêm, quân Thanh...
Những cuộc kháng chiến này đều có người lãnh đạo.
b. Nguyên nhân kháng chiến không thành công
Câu hỏi 1: Hãy giải thích nguyên nhân không thành công của các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm.
Bài làm
Do chính quyền nhà nước không củng cố được khối đoàn kết dân tộc, không nhận được sự ủng hộ của khối đoàn dân tộc, không nhận được sự ủng hộ của nhân dân và phạm phải một số sai lầm trong lãnh đạo, chỉ huy kháng chiến.
4. Bài học từ lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.
Câu hỏi 1: Dựa vào hiểu biết của bản thân, kết hợp khai thác tư liệu 6 và thông tin trong mục, hãy nêu và phân tích một số bài học lịch sử cơ bản từ lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.
Bài làm
Bài học rút ra:
- Bài học về tinh thần đoàn kết toàn dân đánh giặc
- Nghệ thuật đánh giặc giữ nước
- Bài học về kết thúc chiến tranh, vừa nêu cao tính chính nghĩa của một dân tộc yêu chuộng hòa bình, vừa giữu gìn được thắng lợi và nền hòa bình lâu dài cho đất nước.
Luyện tập và vận dụng
Câu hỏi 1: Lập sơ đồ tư duy tóm tắt nội dung chính của một số cuộc kháng chiến thắng lợi tiêu biểu trước cách mạng tháng Tám năm 1945 (thời gian, đối tượng xâm lược/ kẻ thù, chiến thắng tiêu biểu, kết quả).
Bài làm
Câu hỏi 2: Kể tên một số vị tướng tài giỏi trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc. Em có ấn tượng với vị tướng nào nhất? Vì sao?
Bài làm
- Một số vị tướng tài giỏi trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc là: Ngô Quyền; Lê Hoàn; Lý Thường Kiệt; Trần Quốc Tuấn; Nguyễn Huệ,...
- Tham khảo: Em ấn tượng nhất với Nguyễn Huệ. Vì:
+ Nguyễn Huệ là một thiên tài quân sự, một vị anh hùng dân tộc kiệt xuất. Hình ảnh Nguyễn Huệ tiêu biểu cho tinh thần quật cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam. Chỉ với 39 tuổi xuân nhưng ông đã có 22 năm đánh Nam dẹp Bắc: lần lượt đánh đổ các chính quyền phong kiến Nguyễn, Trịnh, Lê - tạo cơ sở cho quá trình thống nhất đất nước; đuổi Xiêm diệt Thanh - góp phần bảo vệ vững chắc nền độc lập của nước nhà. Mỗi chiến công trong cuộc đời Nguyễn Huệ đánh dấu một mốc son trong lịch sử hào hùng của cả dân tộc Việt Nam.
+ Không chỉ thể hiện tài năng trên lĩnh vực quân sự, Nguyễn Huệ còn là một nhà cải cách, với những chính sách tiến bộ nhằm canh tân đất nước. Trong thời gian ngắn ngủi (4 năm) kể từ khi lên ngôi hoàng đế sáng lập vương triều (năm 1788) cho đến khi từ trần (năm 1792), công cuộc canh tân dựng nước cùng với những hoài bão lớn lao của vua Quang Trung tuy chưa được thực hiện đầy đủ và chưa phát huy hết tác dụng nhưng đã cho thấy tầm vóc, tài năng và ý chí quật khởi, tự cường của ông.
(*) Lưu ý: Học sinh trình bày quan điểm cá nhân. Bài làm trên chỉ mang tính tham khảo.
Vận dụng: Sưu tầm thêm tư liệu từ sách, báo, internet, hãy chỉ ra những bài học lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. Những bài học đó có giá trị như thế nào đối với công cuộc xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc hiện nay?
Bài làm
♦ Một số bài học kinh nghiệm từ các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm:
- Bài học về xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc: đoàn kết dân tộc là yếu tố đóng vai trò nền tảng, then chốt. Việc xây dựng, củng cố và phát huy khối đại đoàn kết dân tộc thể hiện qua chính sách đoàn kết trong nội bộ tướng lĩnh, giữa tướng lĩnh và binh lính, giữa các tầng lớp nhân dân và các dân tộc....
- Bài học về nghệ thuật quân sự: nổi bật là nghệ thuật tiến hành chiến tranh nhân dân; lấy ít địch nhiều, lấy nhỏ thắng lớn, lấy yếu chống mạnh; kết hợp giữa hoạt động quân sự, chính trị, ngoại giao và binh vận,...
♦ Giá trị của các bài học kinh nghiệm:
- Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, bài học lịch sử của các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm trong lịch sử Việt Nam vẫn còn nguyên giá trị, có vai trò đặc biệt quan trọng trong công cuộc giữ vững ổn định chính trị - xã hội, phát triển kinh tế - văn hóa; trong quá trình xây dựng và củng cố nền quốc phòng, giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.
- Bài học lịch sử của các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm trong lịch sử Việt Nam cũng có giá trị đối với chính sách đối ngoại của Việt Nam trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều biến đổi.
Bài tiếp theo: Lịch sử 11 Kết nối tri thức bài 8
