Luyện từ và câu lớp 4: Từ đơn và từ phức

Soạn bài Luyện từ và câu lớp 4: Từ đơn từ phức là lời giải phần Luyện từ và câu SGK Tiếng Việt 4 trang 28 được VnDoc biên soạn bám sát theo nội dung sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 4. Lời giải bài tập tiếng Việt 4 này sẽ giúp các em học sinh ôn tập, củng cố các dạng bài tập môn Tiếng Việt lớp 4. Mời các em cùng tham khảo.

>> Bài trước: Chính tả lớp 4: Nghe - viết: Cháu nghe câu chuyện của bà

Từ đơn từ phức là gì?

1. Từ đơn là gì?

Từ đơn là từ có một âm tiết/một tiếng tạo thành. Thành phần cấu tạo ra từ đơn có nghĩa cụ thể.

Ví dụ về từ đơn: xa, nhớ, yêu, đường, xe, nhà…

Cấu tạo đơn giản dẫn đến nghĩa của từ đơn cũng đơn giản.

2. Từ phức là gì?

Từ đơn là từ do một tiếng có nghĩa tạo nên. Từ phức là từ do hai hoặc nhiều tiếng tạo nên. Hiểu một cách đơn giản, từ phức chính là từ ghép. Ghép từ các tiếng giống nhau hoặc khác nhau tạo thành một từ có nghĩa. Khái niệm từ phức là gì chỉ đơn giản như trên.

Đặc điểm của từ phức:

– Từ phức chính là từ ghép

– Từ phức là từ do nhiều tiếng tạo thành.

Ví dụ về từ phức: Vui vẻ, xinh xắn, câu lạc bộ, vô tuyến truyền hình…

Có thể thấy từ phức được chia thành 2 loại từ mà chúng ta hiểu rõ hơn đó là từ ghép và từ láy.

>> Chi tiết: Từ đơn là gì? Từ phức là gì? Phân biệt với từ ghép

Nắm được các khái niệm từ đơn, từ phức, các bạn cùng luyện giải các bài tập sau đây.

I. Luyện từ và câu từ đơn và từ phức phần Nhận xét

Câu sau đây có 14 từ, mỗi từ được phân cách bằng một dấu gạch chéo:

Nhờ / bạn / giúp đỡ /, lại / có / chí / học hành /, nhiều / năm / liền /, Hạnh / là / học sinh / tiên tiến /

Theo Mười năm cõng bạn đi học

Câu 1 (trang 28 sgk Tiếng Việt 4)

Hãy chia các từ trên thành hai loại:

- Từ chỉ gồm một tiếng (từ đơn). M: nhờ

- Từ gồm nhiều tiếng (từ phức). M: giúp đỡ

Gợi ý trả lời

Hai loại từ:

- Từ chỉ gồm một tiếng (từ đơn): nhờ, bạn, lại, có, chí, nhiều, năm, liền, Hạnh, là.

- Từ gồm nhiều tiếng (từ phức): giúp đỡ. học hành, học sinh, tiên tiến.

Câu 2.  (trang 28 sgk Tiếng Việt 4)

Theo em:

- Tiếng dùng để làm gì?

- Từ dùng để làm gì?

Gợi ý trả lời

Theo em:

- Tiếng dùng (để cấu tạo từ: Có thể dùng một tiếng để tạo nên một từ. Đó là từ đơn. Cũng có thể phải dùng từ 2 tiếng trở lên để tạo nên một từ. Đó là từ phức.

- Từ được dùng để cấu tạo câu. Từ nào cũng có nghĩa.

II. Ghi nhớ Từ đơn từ phức

1. Tiếng cấu tạo nên từ. Từ chỉ gồm một tiếng gọi là từ đơn

Từ gồm hai hay nhiều tiếng gọi là từ phức

2. Từ nào cũng có nghĩa và dùng để tạo nên câu

III. Luyện từ và câu từ đơn và từ phức phần Luyện tập

Câu 1 (trang 28 sgk Tiếng Việt 4)

Chép vào vở đoạn thơ và dùng dấu gạch chéo để phân cách các từ trong hai câu thơ cuối đoạn. Ghi lại các từ đơn, từ phức trong đoạn thơ:

Chỉ/còn/truyện cổ/thiết tha/

Cho/tôi/nhận mặt/ông cha/của/mình

Rất công bằng rất thông minh

Vừa độ lượng lại đa tình đa mang

Lâm Thị Mỹ Dạ

Gợi ý:

- Từ gồm một tiếng gọi là từ đơn.

- Từ gồm hai hay nhiều tiếng gọi là từ phức.

Trả lời:

Chỉ/còn/truyện cổ/thiết tha/

Cho/tôi/nhận mặt/ông cha/của/mình

Rất/công bằng/ rất/thông minh/

Vừa/độ lượng/lại/đa tình/ đa mạng/

- Từ đơn: rất, vừa, lại

- Từ phức: công bằng, thông minh, độ lượng, đa tình, đa mạng

Câu 2 (trang 28 sgk Tiếng Việt 4)

Hãy tìm trong từ điển và ghi lại

- 3 từ đơn; 3 từ phức

Trả lời:

+ 3 từ đơn: ăn, học, ngủ

+ 3 từ phức: kinh nghiệm, sạch sẽ, nhà cửa

>> Xem thêm: Hãy tìm trong từ điển và ghi lại 3 từ đơn; 3 từ phức

Câu 3 (trang 28 sgk Tiếng Việt 4)

Đặt câu với một từ đơn hoặc với một từ phức tìm được ở trên

Trả lời:

Đặt câu như sau

- Từ đơn: "học"

Chị em đang theo học năm thứ ba Đại học Luật ở thành phố Hồ Chí Minh

Bạn Hạnh học giỏi nhất lớp em

- Từ phức: "nhà cửa"

Ở xóm em, nhà cửa rất khang trang.

Do ảnh hưởng của cơn bão số 7, tất cả nhà cửa của người dân trong làng bị đổ.

>> Bài tiếp theo: Kể chuyện lớp 4 tuần 3: Kể chuyện đã nghe, đã đọc

Chuyên mục Tiếng Việt lớp 4 cung cấp đầy đủ lời giải các phần Tập đọc, Chính tả, Tập làm văn, Luyện từ và câu để các em học sinh tham khảo. Các em so sánh kết quả tại đây khi học tập tại nhà. 

Luyện từ và câu lớp 4: Từ đơn và từ phức được VnDoc sưu tầm, tổng hợp hướng dẫn giải các dạng bài tập về Từ loại cho các em học sinh tham khảo củng cố kỹ năng làm bài Luyện từ và câu lớp 4 chuẩn bị cho các bài kiểm tra trong năm học đạt kết quả cao.

Ngoài ra, các bạn luyện giải bài tập SGK Tiếng Việt 4 các phân môn Tập đọc, Chính tả, Luyện từ và câu, Tập làm văn được VnDoc sưu tầm, chọn lọc. Đồng thời các dạng đề thi học kì 1 lớp 4, đề thi học kì 2 lớp 4 các môn Toán, Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử, Địa Lý, Tin học mới nhất được cập nhật. Mời các em học sinh, các thầy cô cùng các bậc phụ huynh tham khảo đề thi, bài tập lớp 4 mới nhất.

Đánh giá bài viết
744 141.923
1 Bình luận
Sắp xếp theo
  • Thuý Lê
    Thuý Lê

    hay có cả đáp án sẵn luôn


    Thích Phản hồi 21:29 26/09
    Luyện từ và câu lớp 4 Xem thêm