Đề kiểm tra 15 phút KHTN 7 Chủ đề 6: Từ

Ta có: Các đường sức từ có chiều nhất định.

Bên ngoài nam châm, các đường sức từ có chiều đi ra từ cực Bắc (N), đi vào cực Nam (S) của nam châm.

Nơi nào từ trường càng mạnh thì đường sức từ dày, nơi nào từ trường càng yếu thì đường sức từ thưa.

Vì Trái Đất như một nam châm khổng lồ, cực từ Nam của Trái Đất gần với địa cực Bắc và ngược lại cực từ Bắc của Trái Đất gần với địa cực Nam.

 Khi ta đổi cực của nguồn điện nối với hai đầu cuộn dây của nam châm điện thì dòng điện chạy qua cuộn dây đổi chiều làm cho từ trường của nam châm điện đổi chiều.

Hiện tượng cực quang liên quan đến từ trường Trái Đất vì Mặt Trời phát ra các bức xạ (như các hạt êlectron, proton,…) xuống Trái Đất. Dòng các bức xạ này chịu tác dụng của từ trường Trái Đất lệch về phía hai địa cực. Các bức xạ này tương tác với khí quyển tạo ra hiện tượng cực quang.

Vật liệu bị nam châm hút gọi là vật liệu có từ tính.

 Nam châm điện có cấu tạo gồm một lõi sắt bên trong một ống dây dẫn có dòng điện chạy qua, các dây dẫn có lớp vỏ cách điện.

Để xác định hai cực của nam châm bị tróc sơn người ta sử dụng một nam châm đã biết hai cực để xác định.

- Có thể thu được từ phổ bằng cách rắc mạt sắt lên tấm nhựa đặt trong từ trường → đúng.

- Nơi nào mạt sắt (hay chính là đường sức từ) dày thì từ trường mạnh, nơi nào mạt sắt (đường sức từ) thưa thì từ trường yếu.

- Trong từ trường của thanh nam châm, mạt sắt được sắp xếp theo các đường cong nối từ cực này sang cực kia của nam châm, dày nhất ở cực từ của nam châm. Càng ra xa nam châm, những đường này càng thưa dần.

Các kim la bàn có từ tính nên chúng sẽ bị ảnh hưởng lẫn nhau khiến việc xác định phương hướng kém chính xác.

Thiết bị có sử dụng nam châm điện là chuông điện

Nếu ta thay nam châm thẳng bằng nam châm hình chữ U có lõi sắt cùng loại và giữ nguyên dòng điện thì lực hút sẽ mạnh lên. 

 Một số vật liệu có từ tính như: sắt, thép, niken, coban, …

Một số vật liệu không có từ tính như: nhôm, đồng, gỗ, …

Để nhận biết sự tồn tại của từ trường người ta dùng kim nam châm có trục quay.

Theo quy tắc: đường sức từ đi ra ở cực Bắc và đi vào ở cực Nam.

Đường sức từ đang đi ra ở cực B của nam châm nên cực B là cực Bắc, còn cực A đường sức từ đang đi vào nên cực A là cực Nam.

Vì cực Bắc địa từ thực chất là cực Nam của từ trường, cực Nam địa từ thực chất là cực Bắc của từ trường nên đường sức từ của từ trường Trái Đất có chiều đi từ Nam bán cầu đến Bắc bán cầu.