Đề kiểm tra 15 phút KHTN 7 Chủ đề 8: Cảm ứng ở sinh vật và tập tính ở động vật

Tập tính bẩm sinh: Tập tính cho con bú của khỉ

Hiện tượng lá cây trinh nữ cụp lại khi có tay ta chạm vào là phản ứng của cây (lá cụp lại) trước tác nhân kích thích của môi trường (sự va chạm cơ học). Như vậy, đây chính là hiện tượng cảm ứng của cây.

Cơ sở khoa học của sự uốn cong cành cây trong tính hướng tiếp xúc là do sự sinh trưởng không đều của hai phía cơ quan, các tế bào tại phía không được tiếp xúc sinh trưởng nhanh hơn làm cho cơ quan uốn cong về phía tiếp xúc.

Các tác nhân của môi trường tác động tới cơ thể sinh vật được gọi là các kích thích. Tùy theo kích thích mà sinh vật có những phản ứng thích hợp để đảm bảo sự tồn tại và phát triển cho sinh vật.

Tập tính ở động vật là một chuỗi các phản ứng của cơ thể động vật trả lời kích thích từ môi trường bên trong hoặc bên ngoài cơ thể.

Phân loại: Tập tính ở động vật được chia thành hai loại gồm tập tính bẩm sinh và tập tính học được.

 Vì côn trùng bị thu hút bởi ánh đèn vào ban đêm nên có thể dùng bẫy đèn có thể thu hút và bắt côn trùng.

Người ta lợi dụng tập tính của các loài động vật gây hại cho cây trồng như bướm, bọ xít, châu chấu, chuột,... để tìm cách xua đuổi và tiêu diệt chúng, bảo vệ mùa màng.

 “Lá cây xoan rụng khi có gió thổi mạnh” không phải là phản ứng của cây trước tác nhân kích thích của môi trường để giúp cây tồn tại và phát triển mà là tác động của môi trường làm tổn hại đến cây → “Lá cây xoan rụng khi có gió thổi mạnh” không phải là cảm ứng ở thực vật.

Cảm ứng là đặc trưng của cơ thể sống, giúp sinh vật thích nghi với môi trường để tồn tại và phát triển.

- Cảm ứng là đặc điểm thích nghi với những thay đổi của môi trường, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển.

- Nhờ cảm ứng mà các loài thực vật và động vật có thể tìm kiếm thức ăn, tìm nguồn nước và nguồn ánh sáng, tránh những mối nguy hiểm, phản ứng với các tác nhân gây hại như nhiệt độ cao, ánh sáng mạnh, âm thanh ồn ào, ...

(1) Cây con hướng về phía có ánh sáng.

(2) Hoa hướng dương luôn hướng về phía mặt trời.

(3) Cây nho leo trên giàn cao.

(4) Khi nhìn thấy mèo, con chuột sẽ bỏ chạy.

Chuột chạy trốn khi nghe thấy tiếng mèo là tập tính học được.

“Ve sầu kêu vào ngày hè oi ả” là tập tính sinh ra đã có, được di truyền từ bố mẹ, đặc trưng cho loài nên → Đây là tập tính bẩm sinh.

“Sáo học nói tiếng người”, “trâu bò nuôi trở về chuồng khi nghe tiếng kẻng”, “khỉ tập đi xe đạp” là những tập tính được hình thành trong quá trình sống của cá thể, thông qua học tập và rút kinh nghiệm (do con người huấn luyện) → Đây là tập tính học được.

Các tác nhân của môi trường tác động tới cơ thể sinh vật được gọi là các kích thích. Tùy theo kích thích mà sinh vật có những phản ứng thích hợp để đảm bảo sự tồn tại và phát triển cho sinh vật.

Về điều kiện sinh trưởng, hạt cải bắp nảy mầm tốt nhất ở nhiệt độ 18 – 20^oC, cây phát triển thuận lợi nhất ở 15 – 18^oC, độ ẩm đất thích hợp 75 - 85% và ẩm độ không khí 80 - 90%. Nhiệt độ trên 25^oC, cải bắp vẫn sinh trưởng nhưng khả năng cuốn bắp hạn chế.

Tập tính học được là các tập tính được hình thành trong quá trình sống của cá thể, thông qua học tập và rút kinh nghiệm.

“Lá cây xoan rụng khi có gió thổi mạnh” không phải là phản ứng của cây trước tác nhân kích thích của môi trường để giúp cây tồn tại và phát triển mà là tác động của môi trường làm tổn hại đến cây → “Lá cây xoan rụng khi có gió thổi mạnh” không phải là cảm ứng ở thực vật.