Đề kiểm tra 15 phút KHTN 7 Chủ đề 8: Cảm ứng ở sinh vật và tập tính ở động vật

Tập tính gồm tập tính bẩm sinh và tập tính học được.

Cảm ứng là đặc trưng của cơ thể sống, giúp sinh vật thích nghi với môi trường để tồn tại và phát triển.

Cảm ứng là khả năng cơ thể động vật phản ứng lại các kích thích của môi trường (bên trong và bên ngoài cơ thể) để tồn tại và phát triển.

Ở thực vật, rễ cây có tính hướng nước còn thân cây không có tính hướng nước → Khi trồng cây cạnh bờ hồ, sau một thời gian sẽ có hiện tượng rễ cây mọc dài về phía bờ hồ.

Quan sát hình ảnh ta thấy, dù đặt cây ở tư thế nào thì rễ cây vẫn hướng về phía dưới và ngọn cây luôn hướng lên phía trên → Rễ có tính hướng đất dương còn chồi cây có tính hướng sáng dương.

Tập tính ở động vật là một chuỗi các phản ứng của cơ thể động vật trả lời kích thích từ môi trường bên trong hoặc bên ngoài cơ thể.

Phân loại: Tập tính ở động vật được chia thành hai loại gồm tập tính bẩm sinh và tập tính học được.

Tập tính bẩm sinh là những tập tính sinh ra đã có, được thừa hưởng từ bố mẹ, đặc trưng cho loài, ví dụ: tập tính giăng tơ của nhện, tập tính bú mẹ của trẻ sơ sinh, tập tính bơi lội của cá,…

Tập tính học được là những tập tính được hình thành trong quá trình sống của cá thể, thông qua học tập và rút kinh nghiệm, ví dụ: gà con thấy có diều hâu sẽ nhanh chóng trốn vào chỗ gà mẹ, cá voi con học cách ép miệng của nó vào bụng cá voi mẹ để lấy sữa, trẻ nhỏ học cách cầm đũa,…

Người ta sử dụng ong mắt đỏ để diệt sâu hại cây trồng là vì ong mắt đỏ có tập tính đẻ trứng bên trong trứng của các loài sâu hại. Khi trứng ong mắt đỏ nở, con non sẽ tiêu thụ dinh dưỡng từ bên trong trứng sâu, khiến trứng chết đi, không có khả năng nở ra sâu hại.

Vì dựa trên cơ sở tính hướng đất và tránh ánh sáng của rễ nên cần vun gốc cho cây khoai tây. Việc này giúp tia củ gặp ánh sáng sẽ phát triển thành cây con, giảm sản lượng củ của cây khoai tây.

 “Lá cây xoan rụng khi có gió thổi mạnh” không phải là phản ứng của cây trước tác nhân kích thích của môi trường để giúp cây tồn tại và phát triển mà là tác động của môi trường làm tổn hại đến cây → “Lá cây xoan rụng khi có gió thổi mạnh” không phải là cảm ứng ở thực vật.

Nhận định đúng là 1 và 4.

- Nhận định 2 sai vì cảm ứng của thực vật thường diễn ra chậm, biểu hiện bằng sự thay đổi hình thái hoặc sự vận động các cơ quan.

- Nhận định 3 sai vì cảm ứng của thực vật không chỉ gồm 3 hình thức mà có nhiều hình thức khác nữa như hướng hóa, hướng đất, hướng trọng lực,…

Cảm ứng là đặc trưng của cơ thể sống, giúp sinh vật thích nghi với môi trường để tồn tại và phát triển.

Hiện tượng cây phát triển về phía có nguồn dinh dưỡng gọi là tính hướng hóa dương còn hiện tượng cây phát triển tránh xa nguồn chất hóa học có hại gọi là tính hướng hóa âm.

Cảm ứng ở thực vật thường khó nhận thấy, diễn ra chậm và biểu hiện bằng sự thay đổi hình thái hoặc sự vận động các cơ quan.

- Ghi âm tiếng mèo kêu để đuổi chuột là ứng dụng tập tính lẩn trốn kẻ thù của chuột.

- Dạy chó đi săn, phát hiện ma túy là ứng dụng tập tính săn mồi của chó.

- Dùng bẫy đèn ban đêm diệt côn trùng có hại là ứng dụng tập tính bị thu hút bởi ánh sáng của côn trùng.

- Chim ấp trứng là tập tính bẩm sinh của chim không phải là vận dụng hiểu biết về tập tính của động vật vào thực tiễn.