Đề kiểm tra 15 phút KHTN 7 Chủ đề 7: Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở sinh vật

Trao đổi chất ở sinh vật là: Tập hợp các biến đổi hóa học trong tế bào cơ thể sinh vật và sự trao đổi chất giữa cơ thể với môi trường đảm bảo duy trì sự sống.

Các đặc điểm của lá cây trên cạn và sự thích nghi với quá trình trao đổi khí của chúng:

+ Bề mặt ẩm của các tế bào trung mô cho phép các khí hòa tan trong hơi ẩm.

+ Bề mặt rộng và phẳng tạo nên một diện tích bề mặt lớn.

+ Nhiều lỗ khí cho phép các khí đi vào và ra khỏi lá một cách tự do.

"Bề mặt không được bao phủ bởi lớp biểu bì cho phép các khí khuếch tán tự do". Sai. Bề mặt được bao phủ bởi lớp biểu bì nhưng nhờ có các khí khổng mà các khí khuếch tán tự do.

Trong thực tế, có một số loại cây trồng như cây thài lài tía, cây phong lá đỏ. Lá cây có màu sắc nổi trội là màu tím và màu đỏ mà không phải màu xanh vì ngoài chất diệp lục giữ chức năng chính là quang hợp thì các loại cây này còn có các chất khác tạo nên màu của các loại lá này.

Trong thực tế người ta lại cần phải chống nóng và chống rét cho cây trồng vì mỗi loại cây trồng chỉ sinh trưởng và phát triển thuận lợi trong một khoảng nhiệt độ nhất định. Nhiệt độ trung bình thường trong khoảng từ 20 – 30oC. Do vậy cần chống nóng khi nhiệt độ cao hơn và chống rét khi nhiệt độ thấp hơn để cây đảm bảo sinh trưởng và phát triển tốt.

Quá trình quang hợp diễn ra chủ yếu trong bào quan lục lạp (chứa chất diệp lục) của tế bào lá → Cơ quan chính thực hiện quá trình quang hợp ở thực vật là lá cây.

Ở thực vật, sự trao đổi khí (carbon dioxide và oxygen) với môi trường bên ngoài được thực hiện chủ yếu qua khí khổng ở lá cây. Đồng thời, nhờ hoạt động đóng mở của khí khổng, khoảng 98% lượng nước cây hút vào bị mất đi qua quá trình thoát hơi nước ở lá. Những quá trình này đều có ý nghĩa quan trọng trong đời sống của thực vật.

 Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất vô cơ nhờ năng lượng ánh sáng. Trong đó, năng lượng ánh sáng mặt trời được lục lạp ở lá cây hấp thụ, chuyển hóa thành dạng năng lượng hóa học tích trữ trong các hợp chất hữu cơ, đồng thời giải phóng khí oxygen. Bởi vậy, quang hợp có 2 vai trò chủ yếu là:

(1) Cung cấp nguồn chất hữu cơ làm thức ăn cho sinh vật dị dưỡng.

(2) Cung cấp khí oxygen.

- Quang hợp không có vai trò điều hòa trực tiếp mực nước biển. Đồng thời, quang hợp hấp thụ khí carbon dioxide và thải ra khí oxygen nên cũng không làm tăng hàm lượng khí carbon dioxide trong không khí.

Phân bón là những chất được đưa vào đất để làm tăng độ phì nhiêu của đất làm “thức ăn” cho cây trồng, chúng chứa một hoặc nhiều chất dinh dưỡng cần thiết để cây trồng sinh trưởng và phát triển cho năng suất cao → Phân bón có vai trò cung cấp các nguyên tố khoáng cho các hoạt động sống của cây.

 Oxygen là nguyên liệu của hô hấp tế bào.

 Chỉ có loài Y là sinh vật kị khí vì hô hấp tế bào kị khí chuyển đường thành alcohol ethylic và khí carbon dioxide trong điều kiện không có oxygen.

Nhu cầu nước của các loài cây là khác nhau. Có cây cần nhiều nước (ví dụ cây cói, cây ráy,...), có cây cần ít nước (ví dụ cây sen đá, cây lô hội, cây lưỡi hổ,...).

Bình thường, khi cây ở ngoài ánh sáng, tế bào hình hạt đậu xảy ra quá trình phân giải tinh bột thành đường, làm tăng hoạt tính thẩm thấu, tăng sự hút nước, làm tế bào hình hạt đậu trương lên, khí khổng mở. Nhưng khi cường độ ánh sáng quá mạnh, cây có cơ chế đóng khí khổng chủ động để hạn chế tình trạng thoát hơi nước quá mức của cây. Đây chỉ là một đặc điểm thích nghi giúp thực vật có thể tồn tại tốt trong điều kiện môi trường. 

- Trong các ý nghĩa trên, quá trình thoát hơi nước có ý nghĩa là:

+ Điều hoà nhiệt độ bề mặt lá.

+ Giúp khuếch tán khí CO₂ vào trong lá để cung cấp cho quá trình quang hợp.

+ Giúp khuếch tán khí O₂ từ trong lá ra ngoài môi trường.

- “Tạo động lực cho sự vận chuyển các chất trong mạch gỗ và mạch rây” không phải là ý nghĩa của quá trình thoát hơi nước vì quá trình thoát hơi nước của cây tạo động lực cho sự vận chuyển các chất trong dòng mạch gỗ chứ không phải là động lực vận chuyển của dòng mạch rây.

Hô hấp tế bào là quá trình phân giải các chất hữu cơ, điều này gây ảnh hưởng đến chất lượng của lương thực, thực phẩm → Cơ sở khoa học của các biện pháp bảo quản nông sản là giảm cường độ hô hấp tế bào tới mức tối thiểu, qua đó, giữ được đến mức tối đa số lượng và chất lượng của lương thực, thực phẩm

 Vai trò của nước đối với cơ thể sinh vật:

+ Tạo môi trường liên kết các thành phần khác nhau trong cơ thể.

+ Điều hoà thân nhiệt.

+ Môi trường sống cho nhiều loài sinh vật.

+ Môi trường hoà tan nhiều chất cần thiết.

 Nước không có vai trò tạo ra năng lượng cho cơ thể và cung cấp chất dinh dưỡng cho cơ thể sử dụng.