Hỏi bài

- Các nguyên tố Li (Z = 3), N (Z = 7), O (Z = 8) cùng thuộc chu kì 2 trong bảng tuần hoàn.

Trong cùng một chu kì, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân nguyên tử, bán kính nguyên tử có xu hướng giảm.

⇒ Bán kính nguyên tử tăng dần theo thứ tự: O < N < Li (2)

- Các nguyên tố Li (Z = 3), Na (Z = 11), K (Z = 19) cùng thuộc nhóm IA trong bảng tuần hoàn.

Trong cùng một nhóm, theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân nguyên tử bán kính nguyên tử có xu hướng tăng.

⇒ Bán kính nguyên tử tăng dần theo thứ tự: Li < Na < K (2)

Từ (1) và (2) ⇒ Bán kính nguyên tử tăng dần theo thứ tự: O < N < Li < Na < K.

Nguyên tố X (Z = 21)

Cấu hình electron: 1s22s22p63s23p63d14s2 => ô số 21, chu kì 4, nhóm IIIB

Nguyên tố Y (Z = 35)

Cấu hình electron: 1s22s22p63s23p63d104s24p5 => ô số 35, chu kì 4, nhóm VIIA

Z = 11: 1s²2s²2p⁶3s¹; là nguyên tố s, thuộc nhóm IA, chu kì 3

Z = 20: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² => là nguyên tố s, nhóm IIA, chu kì 4

Z = 29: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶3d⁹4s² => là nguyên tố d, nhóm IB, chu kì 4

Từ cấu hình electron của Fe ta thấy:

Có 26 electron ⇒ Fe thuộc ô số 26 trong bảng tuần hoàn

Có 4 lớp electron ⇒ Fe thuộc chu kì 4

Cấu hình electron phân lớp ngoài cùng và sát ngoài cùng là 3d⁶4s² ⇒ Fe thuộc nhóm VIIIB.

Cấu hình electron của Na: 1^s22s²2p⁶3s¹

Theo đề bài trong bảng tuần hoàn, Na nằm ở ô số 11, chu kì 3, nhóm IA.

Số hiệu nguyên tử = số thứ tự ô = 11

Số lớp e = số thứ tự chu kì = 3

Số e lớp ngoài cùng = số thứ tự nhóm = 1e

a) Nguyên tử nguyên tố S có 6 electron lớp ngoài cùng.

b) Lớp ngoài cùng gồm 2 phân lớp s và p. 2 electron ở phân lớp s và 4 electron ở phân lớp p.

c) Câu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴

d) S là phi kim.

• Giống nhau:

- Đều được cấu tạo gồm 3 thành phần chính là: lõi nucleic acid, vỏ protein và vỏ ngoài.

- Lõi nucleic acid đều là RNA.

- Vỏ ngoài đều được cấu tạo từ phospholipid kép có các gai glycoprotein.

• Khác nhau:

* Virus cúm A

- Có vật chất di truyền gồm 7 đến 8 đoạn phân tử RNA ngắn.

- Có 2 nhóm gai glycoprotein được kí hiệu là H và N:

+ H có chức năng nhận biết và liên kết với các thụ thể đặc hiệu trên màng tế bào.

+ N là một loại enzyme có chức năng phá hủy tế bào chủ, giải phóng virus ra khỏi tế bào khi chúng được nhân lên.

- Không có enzyme phiên mã ngược: RNA của virus cúm khi vào trong tế bào được sử dụng như mRNA để dịch mã tạo ra các protein và làm khuôn để tổng hợp nên RNA làm vật liệu di truyền của các hạt virus mới.

* HIV

- Chỉ chứa 2 phân tử RNA.

- Chỉ có 1 nhóm gai glycoprotein giúp HIV liên kết được với các thụ thể đặc hiệu trên các tế bào bạch cầu của hệ miễn dịch ở người để xâm nhập vào các tế bào.

- Có enzyme phiên mã ngược: RNA của virus HIV sử dụng RNA sợi đơn của virus được phiên mã thành DNA sợi đôi. Sau đó DNA này hợp nhất vào nhiễm sắc thể người.

- Cũng giống như cơ chế chung của các virus khác, virus HIV cũng bám vào tế bào chủ nhờ các gai glycoprotein, và để bám được vào tế bào chủ thì cần có sự tương tác đặc hiệu chìa khóa - ổ khóa với thụ thể tế bào chủ.

- Các gai glycoprotein của HIV có chức năng giúp HIV liên kết được với các thụ thể đặc hiệu trên các tế bào bạch cầu của hệ miễn dịch ở người (tế bào bạch cầu T4, đại thực bào) để xâm nhập vào tế bào đó.

- Loại virus có vật chất di truyền là RNA sẽ dễ phát sinh các chủng đột biến mới hơn vì:

+ Vật chất di truyền là RNA chiếm đa số ở virus, khoảng 70% nên xác suất đột biến cao hơn.

+ So với enzyme nhân bản DNA thì các enzyme nhân bản RNA để tạo ra các virus mới thường sao chép không chính xác và ít hoặc không có khả năng sửa chữa các sai sót nên để lại nhiều đột biến, làm phát sinh các chủng virus mới.

- Cơ chế gây bệnh chung của virus:

+ Cơ chế nhân lên kiểu sinh tan sẽ phá hủy các tế bào cơ thể và các mô.

+ Cơ chế xâm nhập vào tế bào có thể sản sinh ra các độc tố làm biểu hiện triệu chứng bệnh.

+ Cơ chế nhân lên kiểu tiềm tan, ngoài việc phá hủy các tế bào cơ thể, một số còn có thể gây đột biến gene ở tế bào chủ dẫn đến ung thư.

- Virus SARS-CoV-2 gây bệnh theo cơ chế nhân lên kiểu sinh tan phá hủy các tế bào cơ thể và các mô. Tình trạng bệnh nặng hay nhẹ phụ thuộc vào số tế bào bị phá hủy nhiều hay ít cũng như khả năng tái sinh của các tế bào cơ thể nhanh đến mức nào. Virus này gây bệnh về đường hô hấp với các triệu chứng như sốt, ho, khó thở,..và mức độ bệnh nặng nhẹ tùy thuộc vào sức khỏe mỗi người cũng như chủng virus.

- Các biện pháp phòng chống virus SARS-CoV-2:

+ Thực hiện 5K (khẩu trang – khoảng cách – khử khuẩn – khai báo y tế - không tụ tập).

+ Tiêm vaccine phòng bệnh.

• Phosphorus (Z = 15)

Cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p³

+ P nằm ở ô số 15, chu kì 3, nhóm VA, thuộc loại nguyên tố p, là phi kim

• Calcium (Z = 20)

Cấu hình electron: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s²

Ca nằm ở ô số 20, chu kì, nhóm IIA, thuộc loại nguyên tố s, là kim loại