Hỏi bài

Thời dựng nước, người Việt đã có một vài thành tựu tiêu biểu như:

- Khoảng thế kỉ VII TCN, sau hàng chục vạn năm sinh sống và mở rộng vùng cư trú, các tộc người Việt cổ trên đất Bắc Việt Nam đã hợp nhất lại, dựng nên quốc gia đầu tiên: Văn Lang và sau đó là Âu Lạc.

- Một nền văn minh lúa nước được hình thành với nhiều thành tựu văn hóa đặc sắc, như:

+ Biết dùng trâu bò và lưỡi cày kim loại, biết đắp đê phòng lụt, cấy lúa theo mùa.

+ Biết chăn nuôi gia súc, gia cầm, trồng bông, dệt vải, nung đồ gốm.

+ Biết làm nhà sàn để ở và tổ chức nhiều lễ hội,...

* Đặc điểm:

+ Phong trào đấu tranh của nhân dân nổ ra ngay từ đầu triều đại.

+ Nổ ra liên tục, số lượng lớn.

+ Nhiều cuộc khởi nghĩa với quy mô lớn và thời gian kéo dài như khởi nghĩa Phan Bá Vành, Lê Văn Khôi.

* Điểm khác với phong trào đấu tranh giai đoạn trước:

- Các triều đại trước phong trào đấu tranh của nhân dân thường nổ ra vào cuối triều đại, nhưng thời Nguyễn phong trào đấu tranh của nhân dân nổ ra ngay từ đầu triều đại.

- Số lượng, quy mô và thành phần tham gia cũng đông đảo hơn so với các thời kì trước đó.

* Ý nghĩa:

- Chứng tỏ sức mạnh của nhân dân ta và nói lên mâu thuẫn giai cấp gay gắt trong xã hội.

- Làm cho chế độ phong kiến nhà Nguyễn ngày càng suy yếu.

Những nguyên nhân gây nên tình trạng khổ cực của nhân dân đầu thời Nguyễn là:

Do chế độ phong kiến nhà Nguyễn khủng hoảng

Hiện tượng tham nhũng, sách nhiễu nhân dân phổ biến.

Bọn địa chủ, cường hào tiếp tục hoành hành ở nông thôn, ức hiếp dân lành. Nguyễn Công Trứ đã từng viết: “Cái hại quan lại là một, hai phần còn cái hại cường hào đến tám, chín phần”.

Nhà nước huy động sức người, sức của vào việc xây dựng kinh thành, lăng tẩm, ...không chăm lo đến đời sống nhân dân khiến cho thiên tai, hạn hán làm cho mất mùa đói kém thường xuyên xảy ra.

- Trong xã hội có sự phân chia giai cấp ngày càng cách biệt hơn so với các triều đại trước:

+ Giai cấp thống trị bao gồm: vua, quan, địa chủ cường hào

+ Giai cấp bị trị: các tầng lớp nhân dân lao động, đa số là nông dân.

- Đời sống nhân dân cực khổ hơn so với các thế kỉ trước:

+ Phải chịu cảnh sưu cao, thuế nặng.

+ Chế độ lao dịch nặng nề.

+ Thiên tai, mất mùa, đói kém thường xuyên xảy ra.

- Phong trào đấu tranh của nhân dân diễn ra liên tục, rộng khắp, ngay từ đầu triều đại.

So với các triều đại trước, cuộc đấu tranh của nông dân diễn ra sớm dưới thời Nguyễn. Nếu như các triều đại trước, các cuộc nổi dậy diễn ra vào cuối triều đại, khi mà các triều đại đó trở nên thối nát và suy yếu thì các cuộc nổi dậy của thời Nguyễn đã nổ ra ngày từ đầu thế kỉ khi nhà Nguyễn vừa lên cầm quyền.

Các phong trào đấu tranh của nhân dân thời Nguyễn nổ ra liên tục với số lượng lớn. Trong đó, có một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu như là khởi nghĩa Phan Bá Vành, Lê Văn Khôi.

Cuộc sống của nhân dân ta dưới thời Nguyễn phải chịu nhiều gánh nặng. Điều đó được biểu hiện qua:

Phải chịu sưu cao thuế nặng

Chế độ lao dịch nặng nề

Thiên tai, mất mùa thường xuyên xảy ra.

=>Do đó, cuộc sống của nhân dân vô cùng cực khổ.

So sánh với thế kỉ XVII:

Đời sống của nhân dân ta cực khổ hơn so với những triều đại trước.

Ở thời Nguyễn: “Xác đầy nghĩa địa/ Thây thối bên cầu/ Trời sảm đạm u sầu/ Cảnh hoang tàn đói rét”.

Trong khi đó, ở thời Lê Sơ:

“Đời vua Thái Tổ Thái Tông/ Thóc lúa đầy đồng trâu chẳng buồn ăn”.