Lịch Sử 8 Bài 4: Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX
Giải Lịch Sử 8 Kết nối tri thức Bài 4: Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX Kết nối tri thức cung cấp lời giải chi tiết cho các câu hỏi và bài tập trong sách giáo khoa Lịch Sử 8. Bài học giúp học sinh tìm hiểu những nét chính về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội của các quốc gia Đông Nam Á trong giai đoạn từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX.
Giải SGK Lịch Sử 8 Bài 4: Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX | Kết nối tri thức
- Mở đầu trang 19 Bài 4 Lịch Sử 8 KNTT:
- 1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây
- 2. Tình hình Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
- 3. Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước Đông Nam Á chống thực dân phương Tây từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX
- Luyện tập - Vận dụng
Mở đầu trang 19 Bài 4 Lịch Sử 8 KNTT:
Em biết gì về quá trình xâm nhập của thực dân phương Tây vào các nước Đông Nam Á và cuộc đấu tranh chống ách đô hộ thực dân của nhân dân các nước này?....
Hướng dẫn trả lời
Quá trình xâm lược các nước Đông Nam Á của thực dân phương Tây:
- Vào cuối thế kỉ XIX, nhân khi chế độ phong kiến ở Đông Nam Á đang suy yếu, các nước thực dân phương Tây đã đẩy mạnh các cuộc chiến tranh xâm chiếm thuộc địa vào khu vực này.
- Thực dân Anh xâm chiếm Miến Điện, Mã Lai, Xin-ga-po, Bru-nây.
- Pháp chiếm Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia
- Tây Ban Nha, sau đó là Mĩ chiếm Phi-líp-pin
- Hà Lan và Bồ Đào Nha thôn tính In-đô-nê-xi-a
Ngay từ khi thực dân phương Tây xâm nhập và xâm lược, nhân dân Đông Nam Á đã vùng dậy đấu tranh mạnh mẽ để bảo vệ đất nước. Cuộc đấu tranh giữ đất, giữ làng diễn ra bền bỉ, liên tục, kiên cường, lớp trước ngã xuống, lớp sau nối tiếp tiến lên, kiên quyết đánh giặc cho dù phải hy sinh cả tính mạng; tất cả vì một mục tiêu chiến đấu cho dân tộc sinh tồn. Tuy nhiên, ở giai đoạn này, cuộc đấu tranh mới ở giai đoạn khởi đầu, đặt nền móng cho những bước tiến của giai đoạn sau.
1. Khái quát quá trình xâm nhập Đông Nam Á của thực dân phương Tây
Câu hỏi trang 20 Lịch Sử 8 KNTT:
Nêu những nét chính về quá trình xâm nhập của thực dân phương Tây vào các nước Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX.....
Hướng dẫn trả lời
- Do Đông Nam Á có vị trí địa lí quan trọng, lại giàu tài nguyên khoáng sản nên sớm trở thành mục tiêu xâm lược của các nước tư bản phương Tây.
- Ở In-đô-nê-xi-a:
+ Thế kỉ XVI, Bồ Đào Nha chiếm một số đảo ở phía đông. Sau đó, thực dân Hà Lan, Tây Ban Nha, Anh cũng xâm nhập vào In-đô-nê-xi-a.
+ Giữa thế kỉ XIX, Hà Lan hoàn thành việc xâm chiếm nước này.
- Ở Mã Lai và Miến Điện: Từ nửa sau thế kỉ XVI, thực dân Anh, Hà Lan, Pháp tranh chấp ảnh hưởng tại Mã Lai và Miến Điện
- Ở Đông Dương:
+ Từ thế kỉ XVI, các nước thực dân Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh, Pháp tìm mọi cách tranh giành phạm vi ảnh hưởng tại ba nước Đông Dương
+ Cuối thế kỉ XIX, thực dân Pháp hoàn thành việc xâm chiếm các nước Đông Dương.
- Ở Xiêm (Thái Lan):
+ Thế kỉ XVI, thương nhân châu Âu đã xâm nhập vào Xiêm.
+ Giữa thế kỉ XIX, sau khi hoàn thành xâm chiếm một phần Mã Lai và Miến Điện, thực dân Anh bắt đầu xâm nhập vào Xiêm.
+ Nhờ canh tân đất nước và chính sách ngoại giao khôn khéo, nên đến cuối thế kỉ XIX, Xiêm là quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á giữ được độc lập mặc dù chịu nhiều lệ thuộc về chính trị và kinh tế vào Anh và Pháp.
2. Tình hình Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
Câu hỏi 1 trang 22 Lịch Sử 8 KNTT:
Khai thác tư liệu (tr. 21) giúp em biết điều gì về chính sách cai trị của chính quyền thực dân ở một số nước Đông Nam Á....
Hướng dẫn trả lời
Sau khi thôn tính và biến các nước Đông Nam Á thành thuộc địa, thực dân phương Tây đã tiến hành những chính sách cai trị hà khắc: vơ vét, đàn áp, chia để trị.
Tùy tình hình cụ thể mà mỗi nước thực dân có chính sách cai trị, bóc lột khác nhau, song nhìn chung là vơ vét tài nguyên đưa về chính quốc, không mở mang công nghiệp ở thuộc địa, tăng các loại thuế, mở đồn điền, bốt lính, đàn áp phong trào yêu nước.
Câu hỏi 2 trang 22 Lịch Sử 8 KNTT:
Hãy trình bày những nét chính về tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của các nước Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây....
Hướng dẫn trả lời
- Chính quyền các nước đầu hàng, phụ thuộc hoặc làm tay sai cho thực dân.
- Bộ máy trung ương và cấp tỉnh đều do các quan chức thực dân điều hành.
Về kinh tế:
- Đẩy mạnh vơ vét, bóc lột người dân bản xứ, không chú trọng mở mang công nghiệp nặng, chủ yếu xây dựng công nghiệp chế biến, sản xuất hàng tiêu dùng.
- Mở rộng hệ thống đường giao thông để phục vụ khai thác kinh tế hoặc đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân.
- Cướp đoạt ruộng đất lập đồn điền.
Về văn hóa:
- Du nhập văn hóa phương Tây => Xung đột văn hóa, tôn giáo.
- Thực hiện chính sách nô dịch nhằm đồng hoá và ngu dân.
Về xã hội:
- Một bộ phận quý tộc, lãnh chúa câu kết với thực dân bóc lột nông dân.
- Giai cấp nông dân ngày càng bị bần cùng hoá, phải chịu mọi thứ thuế, lao dịch nặng nề.
- Hình thành tầng lớp tư sản dân tộc, giai cấp công nhân, tiểu tư sản trí thức, bắt đầu tham gia vào cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.
3. Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước Đông Nam Á chống thực dân phương Tây từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX
Câu hỏi trang 22 Lịch Sử 8 KNTT:
Mô tả một số nét chính về cuộc đấu tranh tiêu biểu ở Đông Nam Á chống ách đô của thực dân phương Tây ....
Hướng dẫn trả lời
- Ở In-đô-nê-xi-a:
+ Sau khi bị thực dân Hà Lan đô hộ, nhiều cuộc khởi nghĩa tiêu biểu đã nổ ra như: khởi nghĩa Tơ-ru-nô Giê-giô (1675), khởi nghĩa Su-ra-pa-tit (1683 - 1719), khởi nghĩa Đi-pô-nê-gô-rô (1825 - 1830),...
+ Kết quả: các cuộc đấu tranh đều thất bại.
- Tại Phi-líp-pin:
+ Ngay khi thực dân Tây Ban Nha xâm nhập đã vấp phải sự chống trả quyết liệt của thổ dân đảo Mác-tan (1521) với thủ lĩnh là La-pu-la-pu.
+ Đến đầu thế kỉ XIX, phong trào đấu tranh đã có bước tiến rõ rệt, tiêu biểu là khởi nghĩa của Nô-va-lét (1823), khởi nghĩa Khơ-rút-xơ (1844).
- Ở Miến Điện: ngay từ cuộc xâm lược đầu tiên (1824 - 1826), quân Anh đã vấp phải sự kháng cự của quân đội Miến Điện do tướng Ban-đu-la chỉ huy. Đến năm 1825, Ban-du-la hi sinh, cuộc kháng chiến thất bại.
Luyện tập - Vận dụng
Luyện tập trang 22 Lịch Sử 8 KNTT:
Em có nhận xét gì về chính sách đô hộ của thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á?...
Hướng dẫn trả lời
Mẫu 1 Chi tiết:
Chính sách đô hộ của thực dân phương Tây đối với các nước Đông Nam Á mang tính chất thâm độc, tàn bạo và toàn diện trên mọi lĩnh vực nhằm mục đích vơ vét tài nguyên và bóc lột thuộc địa.
Các mặt trong chính sách đô hộ
Về kinh tế: Vơ vét tài nguyên thiên nhiên, áp đặt thuế khóa nặng nề, cướp đoạt ruộng đất lập đồn điền và bóc lột lao động giá rẻ.
Về chính trị - xã hội: Thiết lập bộ máy cai trị thực dân, câu kết với một bộ phận phong kiến địa phương, đẩy đại bộ phận nông dân và nhân dân lao động vào cảnh bần cùng hóa.
Về văn hóa - giáo dục: Thực hiện chính sách "ngu dân", hạn chế giáo dục, dung dưỡng hủ tục và du nhập văn hóa ngoại lai nhằm xói mòn bản sắc truyền thống.
Hậu quả và tác động
Mâu thuẫn sâu sắc: Làm bùng nổ mạnh mẽ mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân thuộc địa với chính quyền thực dân cầm quyền.
Phong trào đấu tranh: Trở thành nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự ra đời của hàng loạt phong trào yêu nước giải phóng dân tộc trong khu vực.
Mẫu 2 Ngắn gọn:
- Nhận xét:
+ Trong quá trình cai trị các nước Đông Nam Á, thực dân phương Tây đã tiến hành những chính sách cai trị thâm độc và toàn diện ở tất cả các lĩnh vực, từ: chính trị đến kinh tế, văn hóa, xã hội,…
+ Sự thống trị của thực dân phương Tây đã dẫn đến những chuyển biến lớn ở các nước trong khu vực Đông Nam Á; đồng thời khiến mâu thuẫn dân tộc giữa nhân dân thuộc địa với chính quyền thực dân ngày càng sâu sắc. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến sự bùng nổ của hàng loạt các cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc ở các nước Đông Nam Á.
......................
Trên đây là lời giải Lịch Sử 8 Bài 4: Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XIX. Hy vọng đây là tài liệu hữu ích giúp các em dễ dàng trả lời câu hỏi trong bài, từ đó học tốt môn Sử 8 hơn.
👉 Hãy lưu lại bài viết và tham khảo thêm các bài Giải Lịch Sử 8 Kết nối tri thức để hệ thống kiến thức, chuẩn bị bài và ôn kiểm tra hiệu quả hơn!
