Lý thuyết Lịch sử 8 Kết nối tri thức bài 16

Lý thuyết Lịch Sử lớp 8 bài 16: Việt Nam dưới thời Nguyễn (nửa đầu thế kỉ XIX) – sách Kết nối tri thức, tài liệu được trình bày đầy đủ, rõ ràng và dễ hiểu.

Bài học giúp học sinh nắm vững những kiến thức trọng tâm về tình hình Việt Nam dưới thời Nguyễn trong nửa đầu thế kỉ XIX, từ đó củng cố hiểu biết lịch sử một cách hệ thống. Thông qua nội dung chi tiết, học sinh có thể thuận tiện ôn tập, ghi nhớ kiến thức và chuẩn bị tốt cho các bài kiểm tra môn Lịch Sử 8.

Lý thuyết

1. Nhà Nguyễn thành lập và củng cố quyền thống trị

a) Sự thành lập Vương triều Nguyễn

- Sau khi vua Quang Trung qua đời (1792), nhà Tây Sơn suy yếu, do: mất đi một trụ cột quan trọng; mâu thuẫn nội bộ ngày càng sâu sắc; uy tín bị giảm sút,…

- Năm 1802, được sự ủng hộ của địa chủ ở Gia Định, Nguyễn Ánh đã đánh bại triều Tây Sơn, lập ra triều Nguyễn, lấy niên hiệu là Gia Long, đặt kinh đô ở Phú Xuân (Huế).

Chân dung vua Gia Long (tranh vẽ)

b) Nhà Nguyễn củng cố quyền thống trị

- Sau khi lên ngôi hoàng đế, Nguyễn Ánh thâu tóm mọi quyền lực, từng bước củng cố chế độ quân chủ trung ương tập quyền, lãnh thổ đất nước được thống nhất.

- Năm 1815, nhà Nguyễn ban hành bộ Hoàng Việt luật lệ (Luật Gia Long), với các điều luật bảo vệ quyền uy tuyệt đối của nhà vua, củng cố trật tự phong kiến, trấn áp mọi âm mưu chống lại chính quyền.

- Với cuộc Cải cách Minh Mạng, bộ máy quản lí nhà nước từ Trung ương xuống địa phương càng được hoàn thiện. Cả nước được chia thành 30 tỉnh và 1 phủ (Thừa Thiên).

- Về đối ngoại:

+ Thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo với nhà Thanh.

+ Khước từ quan hệ và giao thương với các nước Âu - Mỹ, kể cả Pháp;

+ Thi hành chính sách cấm đạo gay gắt (bắt đầu từ thời Minh Mạng).

2. Tình hình kinh tế, xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỉ XIX

a) Kinh tế

- Về nông nghiệp:

+ Nhà Nguyễn đã quan tâm đến việc tổ chức khai hoang, di dân lập ấp, lập đồn điền ở nhiều tỉnh phía bắc và phía nam,....

+ Địa chủ, cường hào bao chiếm ruộng đất nền nông dân vẫn không có ruộng để cày cấy, phải lưu vong. Ở các tỉnh phía bắc, lụt lội, hạn hán xảy ra thường xuyên.

- Thủ công nghiệp:

+ Có những cải tiến nhất định về kĩ thuật. Nghề khai mỏ được đầy mạnh.

+ Chính sách bắt thợ giỏi vào làm trong các quan xưởng và những quy định ngặt nghèo về mẫu mã của nhà nước phong kiến đã khiến cho một số ngành, nghề thủ công không phát triển được.

Cửu đỉnh đúc năm 1837 (Tử Cấm Thành, Huế)

- Thương nghiệp:

+ Hoạt động buôn bán trong nước và với nước ngoài ngày càng tăng.

+ Chính sách thuế khóa nặng nề và bế quan tỏa cảng của nhà nước đã kìm hãm sự phát triển của thương nghiệp. Nhiều đô thị, trung tâm buôn bán nổi tiếng từ thời kì trước như Thăng Long, Phố Hiến, Thanh Hà, Hội An dần bị sa sút.

Đồng tiền Minh Mạng thông bảo

............

Mời tải về để xem trọn tài liệu.