Lý thuyết Khoa học tự nhiên 9 Kết nối tri thức bài 29

Lý thuyết Khoa học tự nhiên lớp 9 bài 29: Carbohydrate - Glucose và saccharose được biên soạn ngắn gọn, rõ ràng và bám sát nội dung chương trình học trong SGK KHTN 9. Các kiến thức trọng tâm được trình bày theo hệ thống, giúp học sinh dễ hiểu, dễ ghi nhớ và thuận tiện khi ôn tập. Bên cạnh đó, Infographic KHTN 9 với hình ảnh trực quan, sinh động sẽ hỗ trợ các em tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả, tăng khả năng ghi nhớ, đồng thời vận dụng linh hoạt vào quá trình học tập, làm bài tập và thực hành. 

A. Infographic KHTN 9 bài 29

B. Lý thuyết KHTN 9 bài 29

I. Khái niệm carbohydrate

- Carbohydrate là loại hợp chất hữu cơ chứa các nguyên tố carbon, hydrogen, oxygen, thường có công thức chung là C_n(H₂O)_n.

II. Glucose và saccharose

1. Trạng thái tự nhiên và tính chất vật lí

Glucose	Saccharose
Glucose có công thức phân tử C6H12O6, dạng tinh thể không màu, không mùi, có vị ngọt. Glucose tan tốt trong nước. Glucose là loại đường có trong nhiều trái cây chín (đặc biệt nho chín). Glucose cũng có trong máu, đóng vai trò là nguồn năng lượng chính cho các hoạt động ở tế bào.	Saccharose có công thức phân tử C12H22O11, dạng tinh thể không màu, không mùi, có vị ngọt. Saccharose tan tốt trong nước. Saccharose là loại đường có nhiều trong mía, củ cải đường, thốt nốt.

2. Tính chất hóa học

a) Phản ứng tráng bạc của glucose

- Tính chất đặc trưng của glucose là có phản ứng hóa học với silver nitrate trong dung dịch ammonia tạo ra bạc kim loại. Phản ứng này được dùng để tráng bạc lên kính trong sản xuất để soi gương, nên có tên là phản ứng tráng bạc.

- Phương trình hoá học: C₆H₁₂O₆ + Ag₂O\(\overset{DdNH3,t°}{\rightarrow}\)C₆H₁₂O₇ + 2Ag

Chú ý: Saccharose không có phản ứng này.

b) Phản ứng lên men rượu của glucose

- Dưới tác dụng của enzyme, glucose bị lên men tạo thành ethylic alcohol:

C₆H₁₂O₆ \(\overset{Enzyme}{\rightarrow}\)2C₂H₅OH + 2CO₂

- Phản ứng này được sử dụng để sản xuất bia, rượu hay các loại đồ uống có cồn khác.

c) Phản ứng thuỷ phân của saccharose

Phản ứng đặc trưng của saccharose là thuỷ phân (trong môi trường acid hoặc dưới tác dụng của enzyme) sinh ra glucose và fructose.

3. Vai trò và ứng dụng của glucose và saccharose

a) Vai trò

- Glucose hình thành ở thực vật qua quá trình quang hợp và ở động vật qua quá trình tiêu hoá carbohydrate. Glucose là nguồn năng lượng chính cho cả thực vật và động vật, cung cấp năng lượng cho các tế bào, hỗ trợ tăng trưởng và trao đổi chất.

- Saccharose có vai trò cung cấp năng lượng cho cơ thể nên được sử dụng phổ biến làm nguyên liệu trong công nghiệp thực phẩm.

b. Ứng dụng

- Glucose được dùng làm nguyên liệu trong công nghiệp dược phẩm, thực phẩm. Ngoài ra, glucose cũng là nguyên liệu để sản xuất đồ uống có cồn và tráng gương.

- Saccharose được sử dụng làm chất tạo ngọt cho nhiều loại đồ uống và bánh kẹo.