Câu hỏi tự luận Ngữ Văn 6 - Bài 2: Chuyện cổ tích về loài người

Bài “Câu hỏi tự luận Ngữ Văn 6 - Bài 2: Chuyện cổ tích về loài người” được xây dựng theo 4 mức độ tư duy: nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao nhằm giúp học sinh khai thác nội dung văn bản một cách toàn diện và sâu sắc. Thông qua hệ thống câu hỏi ở mức độ nhận biết và thông hiểu, học sinh có thể nắm được những chi tiết tiêu biểu và ý nghĩa cơ bản của bài thơ. Ở các mức độ vận dụng và vận dụng cao, các em được rèn luyện khả năng phân tích nghệ thuật, cảm nhận giá trị nhân văn của tác phẩm, đồng thời biết liên hệ với thực tế cuộc sống. Qua đó, bài học không chỉ giúp củng cố kiến thức Ngữ văn mà còn bồi dưỡng tình cảm, nhận thức và tư duy sáng tạo cho học sinh.

Nhận biết

Câu 1: Tìm hiểu về tác giả Xuân Quỳnh

Trả lời

- Xuân Quỳnh sinh năm 1942 - 1988 quê ở Hà Nội. Truyện và thơ viết cho thiếu nhi đầy tình yêu thương, trìu mến, giản dị, ngôn ngữ trong trẻo, phù hợp với cánh cảm và suy nghĩ của trẻ em

- Một số tác phẩm tiêu biểu: Lời ru trên mặt đất, bầu trời trong quả trứng, bến tàu trong thành phố,...

Câu 2: Phân chia bố cục của bài thơ và nội dung từng phần

Trả lời

Có thể chia bố cục của bài thơ thành 4 phần như sau:

Phần 1 (Khổ thơ đầu)	Sự hình thành đầu tiên của trái đất
Phần 2 (Khổ 2, 3)	Những thay đổi của trái đất khi trẻ con xuất hiện
Phần 3 (Khổ 4,5,6)	Sự hình thành của gia đình (Mẹ, Bà, Bố)
Phần cuối (Khổ 7)	Khung cảnh mái trường thân yêu

Câu 3: Đây là thể thơ gì?

Trả lời

Thể thơ 5 chữ

Câu 4: Hình ảnh đầu tiên của trái đất là gì?

Trả lời

Trời sinh ra trước nhất và cùng lúc đó xuất hiện cả trẻ con

Thông hiểu

Câu 5: Khi có trẻ con trái đất thay đổi như thế nào?

Trả lời

- Mặt trời: nhô cao để trẻ con thấy

- Thực vật: bắt đầu xanh

- Hoa, cỏ: đầy đủ màu sắc

- Chim : bắt đầu hót cho trẻ nghe

- Sông: Bắt đầu chảy cho trẻ con được tắm

- Trời che đám mây cho trẻ con tập đi,

- Biển: sinh ra cá tôm, thuyền buồm cho trẻ con đi khắp nơi

Câu 6: Những sự thay đổi của trái đất liên qua gì đến trẻ con?

Trả lời

Khi trẻ con xuất hiện, cả thế giới đang vận động để chăm sóc và tạo điều kiện cho trẻ con được phát triển.

Câu 7: Các nhân vật, sự việc được liệt kê trong bài thơ? Tác dụng của biện pháp liệt kê này là gì?

Trả lời

- Sự vật: cây, cỏ , hoa, lá, mặt trời, sông, suối, biển, chim, cá tôm,....

- Nhân vật: Người mẹ, bà, bố

Câu 8: Tác giả lý giải nguyên nhân từ đâu mà người mẹ và người bố xuất hiện

Trả lời

- Trẻ con cần tình yêu, sự chăm sóc nên người mẹ xuất hiện

- Trẻ con khi lớn lên cũng cần hiểu biết, dạy dỗ, học đạo đức nên người bố xuất hiện

Câu 9: Mẹ và bố đã chăm sóc, yêu thương như thế nào dành cho con?

Trả lời

- Mẹ có tiếng hát và lời ru, chăm sóc bế bồng và yêu thương con cái

- Bố dạy cho con biết ngoan, suy nghĩ và nhiều bài học về cuộc sống

Câu 10: Hình ảnh bà và thế giới trong câu chuyện cổ tích của mà kể được diễn tả như thế nào?

Trả lời

Biết trẻ con khao khát muốn tìm hiểu nên bà đã xuất hiện, kể chuyện từ ngày xửa, ngày xưa: cô Tấm, con cóc, nàng tiên, Lý Thông,...

Câu 11: Khung cảnh về mái trường mến yêu của trẻ con?

Trả lời

Chữ bắt đầu có trước, sau đó là có bàn có ghế, trường lớp, thầy cô, cái bảng, cục phấn,...

Vận dụng

Câu 12: Tại sao nhan đề của bài thơ lại là “Chuyện cổ tích về loài người” mà không phải là thơ?

Trả lời

Vì đây là bài thơ mang hướng kể chuyện về nguồn gốc. Khiến cho bài thơ mang hướng vưà kể chuyện vừa mang chất nhạc của thơ. Kiến cho bài thơ trở nên thú vị và gẫn gũi với mọi lứa tuổi.

Câu 13: Chuyện về cổ tích loài người của nhà thơ Xuân Quỳnh khác gì so với các câu chuyện nguồn gốc loài người khác (Âu Cơ - Lạc Long Quân, Nữ Oa,...). Hãy chỉ ra sự khác biệt đấy?

Trả lời

- Truyện kể về nguồn gốc loài người trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam: Con rồng cháu tiên.

- Sau mối duyên hạnh ngộ, Âu Cơ đẻ bọc trăm trứng nở ra một trăm đứa con. Âu Cơ đưa năm mươi con lên núi sinh cơ lập nghiệp, con cháu ngày một thêm đông đúc.

=> Chuyện về cổ tích loài người của nhà thơ Xuân Quỳnh thay về có yếu tố huyền thoại, diệu kì thì nhà thơ chọn cách kể về hiện thực, đó chính là sự xuất hiện của trẻ con. Khiến cho bài thơ trở nên gần gũi và dễ đọc

Câu 14: Hình ảnh một gia đình đầy đủ có con, mẹ, bố, bà đã gợi cho em cảm xúc gì?

Trả lời

Nguồn gốc của loài người chính là từ gia đình. Một đứa trẻ cần có sự yêu thương của cả thế giới của cây, cỏ, hoa, lá, sông, suối,... Và cũng cần có sự yêu thương của mọi người xung quanh đặc biệt là của bố, mẹ, bà.

Vận dụng cao

Câu 15: Viết một đoạn văn (5- 7 câu) nêu ra suy nghĩ của em về vấn nạn bạo lực học đường nói chung và tình trạng bắt nạn hiện nay?

Trả lời

Bạo lực học đường là một vấn đề nghiêm trọng và nguy hiểm đối với học sinh. Tình trạng bạo lực học đường ngày càng trở nên phổ biến và lan rộng, gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với tâm lý và sức khỏe của học sinh. Em cảm thấy lo lắng và bức xúc khi thấy những hành vi bạo lực diễn ra trong các trường học. Đây không chỉ là vấn đề của một số học sinh cá biệt mà còn là vấn đề của toàn xã hội. Chúng ta cần phải cùng nhau đưa ra những giải pháp để ngăn chặn và giảm bớt tình trạng bạo lực học đường, tạo môi trường học tập an toàn và lành mạnh cho tất cả học sinh. Vì một môi trường học tập lành mạnh và văn minh.