Câu hỏi tự luận Ngữ Văn 6 - Bài 6: Ai ơ mồng 9 tháng 4
Bài “Câu hỏi tự luận Ngữ Văn 6 – Bài 6: Ai ơi mồng 9 tháng 4” được biên soạn nhằm giúp học sinh tìm hiểu sâu hơn về nội dung và giá trị của văn bản, đồng thời rèn luyện kỹ năng đọc hiểu và diễn đạt ý kiến cá nhân. Hệ thống câu hỏi được xây dựng theo định hướng phát triển năng lực với 4 mức độ: nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao.
Nhận biết
Câu 1: Văn bản Ai ơi mồng 9 tháng 4 là thể loại văn bản nào? Phương thức biểu đạt gì?
Trả lời
- Thể loại: Văn bản thông tin
- Phương thức biểu đạt: thuyết minh
Câu 2 Tóm tắt văn bản Ai ơi mồng 9 tháng 4
Trả lời
Lễ hội Gióng hay còn gọi là hội làng Phù Đổng là một trong những lễ hội lớn nhất ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Văn bản “Ai ơi mồng 9 tháng 4” thuật lại sự kiện này diễn ra vào ngày mồng 9 tháng 4 âm lịch, tại xã Phù Đổng, huyện Gia lâm, thành phố Hà Nội. Đúng đến tháng 4 âm lịch, từ ngày mồng 1 đến mồng 5 chuẩn bị Hội Gióng, mồng 6 đến mồng 8 bắt đầu hội, mồng 9 là chính hội và mồng 10 đến 12 là vãn hội. Lễ hội diễn ra với nhiều hoạt động đặc sắc. Hội Gióng có ý nghĩa, giá trị rất lớn. là một di sản văn hóa dân tộc cần được bảo tồn, giữ gìn và phát huy.
Câu 3: Nêu bố cục của văn bản
Trả lời
+ Phần 1: Từ đầu đến “đồng bằng Bắc Bộ”: Giới thiệu chung về lễ hội Gióng – một trong những lễ hội lớn nhất khu vực đồng bằng Bắc Bộ.
+ Phần 2: Tiếp theo đến “với trời đất”:Tiến trình diễn ra hội Gióng.
+ Phần 3: Đoạn còn lại: Ý nghĩa, giá trị của hội Gióng.
Câu 4: Nêu giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của tác phẩm?
Trả lời
- Giá trị nội dung: Ai ơi mồng 9 tháng 4 là văn bản thuyết minh về Hội Gióng. Người viết cung cấp những thông tin như thời gian, địa điểm, ý nghĩa và đặc biệt là các nghi thức độc đáo.
- Giá trị nghệ thuật: Số liệu chính xác, lời văn chân thực, cô đọng.
Thông hiểu
Câu 5: Thời gian chuẩn bị cho Hội Gióng kéo dài bao lâu?
Trả lời
Thời gian tổ chức Hội Giống từ 1/3 đến 5/4 (tính theo lịch âm).
Câu 6: Trong hội trận, 28 cô tướng từ 9 đến 12 tuổi mặc tướng phục đẹp tượng trưng cho điều gì?
Trả lời
Hội trận mô phỏng cảnh Thánh Gióng đánh giặc. + 28 cô tướng từ 9 đến 12 tuổi mặc tướng phục đẹp tượng trưng cho 28 đạo quân thù
Câu 7:Tại sao người dân lại chia đồ tế lễ khi ông hiệu cờ múa cờ? Sưu tầm một số hình ảnh minh họa cho điều này?
Trả lời
Vì họ tin rằng nó sẽ mang lại may mắn cho tất cả mọi người. Nhưng hiện nay hoạt động này đã gây náo loạn và cần có sự can thiệp của các nhà chức trách để không gây nguy hiểm
Câu 8 Thánh Gióng biểu trưng cho tinh thần gì của dân tộc?
Trả lời:
Hình ảnh của Gióng lúc này cho thấy quan điểm của nhân dân về người anh hùng, đó là phải có ngoại hình, sức mạnh phi thường. Sau khi đánh tan quân giặc, Thánh Gióng “một mình một ngựa, lên đỉnh núi, cởi áo giáp sắt bỏ lại, rồi cả người lẫn ngựa bay lên trời”. Ở đây, Thánh Gióng đã được tác giả dân gian bất tử hóa.
Câu 9: Chi tiết Gióng bay về trời sau khi dẹp tan giặc Ân thể hiện sự vô tư, đức hi sinh, tính vị tha khi làm việc nghĩa không màng tới sự trả ơn. Đúng hay sai?
Trả lời
Đúng. Chi tiết Gióng bay về trời còn là chi tiết thể hiện ước muốn của người dân về nhân vật anh hùng bất tử
Vận dụng
Câu 10: Truyện Thánh Gióng muốn giải thích hiện tượng nào?
Trả lời
-Sau khi dẹp tan giặc, Gióng lên đỉnh núi Sóc Sơn, ngựa đi tới đâu phun lửa làm một khu rừng cháy, nay ngôi làng mang tên làng Cháy.
Câu 11: Qua bài đọc hãy nêu ra những thông tin chính của hội Gióng?
Trả lời
Địa điểm:
+ Cố Viên - giữa đồng thông Đổng Viên - Vườn tương cà của mẹ Gióng, nơi bà giẫm phải vết chân ông Đổng, tảng đá có dấu chân kì lạ cũng ở đây.
+ Miếu Ban - thôn Phù Dực - tên cũ là rừng Trại Nòn - Nơi Thánh được sinh ra. Đằng sau còn 1 ao nhỏ, giữa ao có gò, trên gò có bể con bằng đá tượng trưng cho bồn tắm và một chiếc liềm bằng đá là dụng cụ cắt rốn cho người anh hùng.
+ Đền Mẫu (đền Hạ) - nơi thờ mẹ Gióng - xây ở ngoài đê.
+ Đền Thượng - nơi thờ phụng Thánh - xây cất từ vị trí ngôi miếu tương truyền có từ thời Hùng Vương thứ sáu, trên nền nhà cũ của mẹ Thánh - có tượng Thánh, 6 tượng quan văn, quan võ chầu hai bên cùng 2 phỗng quỳ và 4 viên hầu cận.
- Lưu ý: Thời điểm Hội Gióng bắt đầu mùa mưa dông.
Câu 12: Đặc điểm của hoạt động hát thờ trong Hội Gióng?
Trả lời
- Địa điểm: Trước thủy đình ở đền Thượng.
- Loại hình chủ yếu: Hát dân ca.
Câu 13: Đặc điểm của hoạt động Hội trận?
Trả lời
Địa điểm: Một cánh đồng rộng lớn.
- Mô phỏng lại cảnh Thánh Gióng đánh giặc:
+ 28 cô tướng từ 9 đến 12 tuổi mặc tướng phục đẹp, tượng trưng 28 đạo quân thù.
+ 80 phù giá lưng đeo túi dết, chân quần xà cạp là quân ta.
+ Đi đầu đám rước là dăm ba bé trai cầm roi rồng, mặc áo đỏ dọn đường, tượng trưng đạo quân mục đồng.
+ Theo sau là ông Hổ từng giúp Thánh đánh giặc.
+ Trong đám rước còn có ông Trống, ông Chiêng và 3 viên Tiểu Cố mặc áo xanh lĩnh xướng.
+ Còn có cả đánh cờ người. Trong khi ông hiệu cờ đang say sưa múa cờ thì dân chúng xem hội chia nhau đồ tế lễ vì tin rằng chúng sẽ đem lại may mắn cho cả năm.
+ Điểm kết thúc: Đổng Viên.
Câu 14: Ý nghĩa của hội Gióng là gì?
Trả lời
- Biểu diễn các nghi thức lễ mang tính nghệ thuật và biểu tượng cao.
- Dịp để người Việt Nam cảm nhận mối quan hệ nhiều chiều.
- Gìn giữ tài sản vô giá lưu truyền về sau
Vận dụng cao
Câu 15: Viết đoạn văn (5 - 10 câu) về sự ấn tượng của em với lễ Hội Gióng?
Trả lời
Có thể nói, Thánh Gióng là 1 nhân vật mà ai cũng biết đến và được lập nên những ngôi đền và những lễ hội để tưởng nhớ người anh hùng này . Lễ hội của thánh Gióng được tổ chức ở một vài nơi và được tổ chức với vô số trò chơi khác nhau . Ta có thể thấy việc tổ chức lễ hội về Thánh Gióng để ghi nhớ và tưởng nhớ những công lao to lớn mà chàng đã đem lại . Tái hiện lại những hoạt động ý nghĩa có tương tự như trong truyền thuyết về Thánh Gióng: hội thổi cơm, tái hiện lại trân chiến của Thánh Gióng với quân địch và trước kiệu đưa thánh về trời,... Việc tái hiệu lại giúp cho chúng ta giữ gìn nét văn hóa truyền thống tốt đẹp , khắc ghi mãi trong lòng và kèm những trò chơi dân gian bổ ích . Đồng thời ghi nhớ công ơn người anh hùng, ông cha ta ngày xưa cũng là 1 truyền thống có ý nghĩa đối để chúng ta biết ơn cội nguồn ,những người anh hùng đã hi sinh.
