Chủ ngữ là gì? Cách xác định chủ ngữ trong câu

- Chủ ngữ là một thành phần chính của câu, nêu người, vật, hiện tượng tự nhiên,… được nói đến trong câu. Chủ ngữ trả lời cho các câu hỏi Ai?, Cái gì?, Con gì?,...

- Trong câu chủ ngữ thường đứng trước vị ngữ, một câu có một hoặc nhiều chủ ngữ.

Ví dụ: Cô ấy là một người tốt bụng. Ở đây, “cô ấy” chính là chủ ngữ.

Để xác định chủ ngữ, học sinh có thể làm theo các bước sau:

Bước 1: Đọc kỹ câu văn.

Bước 2: Xác định động từ hoặc tính từ chính trong câu

- Chủ ngữ thường là đứng trước động từ hoặc tính từ chính, chỉ người, vật, hoặc hiện tượng tự nhiên,…

Ví dụ:

+ Lan chạy nhanh. → Động từ là "chạy". Chủ ngữ là Lan (người thực hiện hành động “chạy”).

+ Bầu trời trong xanh. → Tính từ là "trong xanh". Chủ ngữ là Bầu trời (mang đặc điểm “trong xanh”).

Bước 3: Đặt câu hỏi để tìm thành phần trả lời cho câu hỏi “Ai?”, “Cái gì?”, “Con gì?”,…

3. Bài tập vận dụng

Câu 1. Câu nào không có chủ ngữ?

A. Cá vàng bơi tung tăng trong bể.

B. Hồ nước rất sâu và nguy hiểm.

C. đang cùng mọi người leo núi.

D. Em bé rất vui khi mẹ về.

Lời giải

Cá vàng/ bơi tung tăng trong bể. ➔ Chủ ngữ "Cá vàng".

Hồ nước/ rất sâu và nguy hiểm. ➔ Chủ ngữ "Hồ nước".

Em bé/ rất vui khi mẹ về. ➔ Chủ ngữ "Em bé".

đang cùng mọi người leo núi. ➔ Không có chủ thể của hành động "đang cùng mọi người leo núi" (Không trả lời được câu hỏi Ai?/ Con gì?/ Cái gì? đang cùng mọi người leo núi?)

Đáp án cần chọn là: C

Câu 2. Câu nào có chủ ngữ là danh từ chỉ hiện tượng tự nhiên?

A. Bạn Hà đang say sưa hát.

B. Mèo nằm cuộn tròn bên đống lửa.

C. Gió thổi ào ào.

D. Cá voi có kích thước rất lớn.

Lời giải

Gió thổi ào ào. ➔ Chủ ngữ "Gió" là danh từ chỉ hiện tượng tự nhiên.

Bạn Hà đang say sưa hát. ➔ Chủ ngữ "Bạn Hà" là danh từ chỉ người.

Mèo nằm cuộn tròn bên đống lửa. ➔ Chủ ngữ "Mèo" là danh từ chỉ vật.

Cá voi có kích thước rất lớn. ➔ Chủ ngữ "Cá voi" là danh từ chỉ vật.

Đáp án cần chọn là: C