Hỏi bài

Những việc làm của phái Lập hiến sau khi lên cầm quyền bao gồm:

- Tháng 8-1789, thông qua bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền với khẩu hiệu “Tự do - Bình đẳng - Bác ái”.

- Ban hành nhiều chính sách khuyến khích công thương nghiệp phát triển như:

+ Bãi bỏ quy chế phường hội.

+ Cho phép tự do buôn bán.

+ Tổ chức hành chính theo quy chế mới.

- Tháng 9-1791, thông qua Hiến pháp, xác lập quyền thống trị của giai cấp tư sản dưới hình thức quân chủ lập hiến.

Bối cảnh bùng nổ Cách mạng Pháp:

- Những mâu thuẫn về kinh tế, chính trị, xã hội trong lòng chế độ phong kiến Pháp ngày càng gay gắt, trong đó bao trùm là mâu thuẫn giữa đẳng cấp thứ ba (muốn xóa bỏ chế độ phong kiến) với hai đẳng cấp Tăng lữ và Quý tộc (muốn duy trì chế độ phong kiến).

- Sự khủng hoảng của nền tài chính quốc gia buộc Lu-i XVI phải triệu tập Hội nghị ba đẳng cấp ngày 5-5-1789 tại cung điện Vec-xai để đề xuất vấn đề vay tiền và ban hành thuế mới.

- Bất bình trước hành động của nhà vua, 14-7-1789, nhân dân Pa-ri tấn công ngục Ba-xti - biểu tượng của chế độ phong kiến. Cách mạng Pháp bùng nổ.

Những nhà tư tưởng tiến bộ Pháp đã có vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị cho cách mạng:

- Những tư tưởng tiến bộ phê phán những quan điểm lỗi thời, giáo lý lạc hậu, mở đường cho xã hội phát triển

- Tấn công vào hệ tư tưởng của chế độ phong kiến, dọn đường cho cách mạng xã hội bùng nổ.

- Định hướng cho một xã hội mới trong tương lai.

Tình hình nước Pháp trước cách mạng:

* Kinh tế:

- Cuối thế kỉ XVIII, Pháp vẫn là một nước nông nghiệp.

- Nông nghiệp: lạc hậu.

+ Công cụ và phương thức canh tác lạc hậu, kém phát triển, năng suất thấp.

+ Nạn mất mùa, đói kém thường xuyên diễn ra,...

- Công, thương nghiệp: phát triển.

+ Máy móc sử dụng ngày càng nhiều, đặc biệt trong công nghiệp dệt, khai mỏ, luyện kim,...

+ Việc giao lưu buôn bán với bên ngoài được mở rộng.

* Xã hội:

- Xã hội Pháp chia làm 3 đẳng cấp:

+ Hai đẳng cấp đầu: Tăng lữ, Quý tộc. Chiếm số ít trong cư dân, nhưng được hưởng mọi đặc quyền, đặc lợi.

+ Đẳng cấp thứ ba: gồm nông dân, tư sản, bình dân thành thị. Họ phải chịu mọi thứ thuế và nghĩa vụ, không có quyền lợi về chính trị và lệ thuộc vào những đẳng cấp có đặc quyền.

- Mẫu thuẫn xã hội Pháp trở nên gay gắt trong đó mâu thuẫn cơ bản trong xã hội Pháp lúc này là: đẳng cấp thứ ba (muốn xóa bỏ chế độ phong kiến) với hai đẳng cấp Tăng lữ và Quý tộc (muốn duy trì chế độ phong kiến).

- Nước Pháp lâm vào tình trạng khủng hoảng sâu sắc, báo hiệu một cuộc cách mạng đang đến gần.

Kết quả và ý nghĩa của cuộc chiến tranh giành độc lập:

Kết quả:

Tháng 9-1783 ký kết hoà ước Versailles, Anh công nhận nền độc lập cho 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ.

Năm 1787 Mỹ thông qua Hiến pháp, Mỹ là nước cộng hoà liên bang.

Năm 1789, Oa –sinh-tơn được bầu làm tổng thống đầu tiên của nước Mĩ.

Ý nghĩa:

Giải phóng Bắc Mỹ khỏi sự thống trị của thực dân Anh, mở đường cho CNTB phát triển ở Bắc Mỹ.

Cổ vũ tinh thần chống phong kiến ở Châu Âu và phong trào GPDT ở Mỹ latinh.

Mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Mĩ phát triển.

* Diễn biến chính:

- Tháng 12-1773: Nhân dân cảng Bô-xton tấn công 3 tàu chở chè của Anh.

- Đầu tháng 9-1774, Đại hội lục địa lần thứ nhất được triệu tập ở Phi-la-đen-phi-a .

- Tháng 4-1775, chiến tranh giữa các thuộc địa với chính quốc bùng nổ.

- Nghĩa quân đã chiến đấu rất dũng cảm, song do lực lượng yếu và tổ chức kém nên không thắng nổi đội quân chính quy của vua Anh.

- Tháng 5-1775, Đại hội lục địa lần thứ hai được triệu tập, thành lập "Quân đội thuộc địa” do Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn làm tổng chỉ huy.

- Cuộc đấu tranh giành độc lập không ngừng phát triển. Các thuộc địa lần lượt tuyên bố tách khỏi nước Anh.

- Ngày 4-7-1776, Thông qua bản Tuyên ngôn Độc lập, Hợp chúng quốc Mĩ ra đời.

- Ngày 17-10-1777: Quân khởi nghĩa thắng lớn ở Xa-ra-tô-ga, tạo nên bước ngoặt của cuộc chiến tranh.

- Năm 1781, Chiến thắng I-ooc-tao, chiến tranh kết thúc.

- Năm 1783, Anh kí hiệp ước Vec-xai chính thức công nhận nền độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mĩ.

Những yếu tố giúp nghĩa quân Bắc Mĩ chiến thắng quân Anh bao gồm:

- Sự chỉ huy tài tình của Oa-sinh-tơn

- Sự ủng hộ của nhân dân

- Biết dựa vào địa thế hiểm trở ở Bắc Mĩ để phát huy lối đánh du kích

- Cuộc chiến đấu của nhân dân Bắc Mĩ được các tầng lớp nhân dân tiến bộ Pháp và nhân dân tiến bộ châu Âu nói chung ủng hộ.

Những điểm tiến bộ và hạn chế của tuyên ngôn độc lập năm 1776 là:

Điểm tiến bộ:

Bản tuyên ngôn đã chính thức công bố trước toàn nhân loại về quyền con người và quyền công dân.

Đề cao các nguyên tắc về chủ quyền của nhân dân.

Điểm hạn chế:

Bản tuyên ngôn vẫn chữ xóa bỏ chế độ nô lệ

Công dân và nhân dân lao động vẫn bị bóc lột

* Hoàn cảnh thành lập nước Mĩ:

- Tháng 5/1775, Đại hội lục địa lần thứ hai được triệu tập, quyết định thành lập “Quân đội thuộc địa”, bổ nhiệm Oa-sinh-tơn làm tổng chỉ huy, đồng thời kêu gọi nhân dân tự nguyện đóng góp xây dựng quân đội.

- Cuộc đấu tranh giành độc lập không ngừng phát triển. Các thuộc địa lần lượt tuyên bố tách khỏi Anh.

- Ngày 4/7/1776, Đại hội thông qua bản Tuyên ngôn độc lập chính thức tuyên bố 13 thuộc địa thoát ly khỏi Anh, thành lập một quốc gia độc lập - Hợp chúng quốc Mĩ.

- Tuy nhiên, cuộc chiến tranh giành độc lập của nhân dân thuộc địa vẫn còn phải tiếp diễn. Sau nhiều thắng lợi quân sự tiêu biểu là Xa-ra-tô-ga (1777) và I-ooc-tao (1781) quân Anh mới bị đánh bại hoàn toàn. Hợp chúng quốc Mĩ chính thức thành lập.