Luyện từ và câu lớp 4: Dấu hai chấm

Soạn bài Luyện từ và câu: Dấu hai chấm là lời giải phần Luyện từ và câu SGK Tiếng Việt lớp 4 trang 22, 23 được VnDoc biên soạn bám sát theo nội dung sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 4. Lời giải bài tập tiếng Việt 4 này sẽ giúp các em học sinh ôn tập, củng cố các dạng bài tập môn Tiếng Việt lớp 4. Mời các em cùng tham khảo.

Để tiện trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về giảng dạy và học tập các môn học lớp 4, VnDoc mời các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh và các bạn học sinh truy cập nhóm riêng dành cho lớp 4 sau: Nhóm Tài liệu học tập lớp 4. Rất mong nhận được sự ủng hộ của các thầy cô và các bạn.

1. Tác dụng của dấu hai chấm

Dấu hai chấm được viết là " : "

Dấu hai chấm có tác dụng báo hiệu bộ phận câu đứng sau nó là lời nói của một nhân vật hoặc là lời giải thích cho bộ phận đứng trước.

Khi báo hiệu lời nói của nhân vật, dấu hai chấm được dùng phối hợp với dấu ngoặc kép hay dấu gạch đầu dòng.

Ví dụ về dấu hai chấm

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành." Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người.

Trong câu trên, dấu hai chấm cho biết phần sau là lời nói của Bác Hồ (ở đây dấu hai chấm được dùng phối hợp với dấu ngoặc kép).

>> Chi tiết: Dấu hai chấm và tác dụng của dấu hai chấm

2. Lời giải phần Nhận xét SGK Tiếng Việt 4 trang 22

Trong các câu văn, câu thơ sau đây, dấu hai chấm có tác dụng gì?

a) Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành." Nguyện vọng đó chi phối mọi ý nghĩ và hành động trong suốt cuộc đời của Người.

Theo TRƯỜNG CHINH

b) Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:

- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây.

Tô Hoài

c) Bà thương không muốn bán

Bèn thả vào trong chum.

Rồi bà lại đi làm

Đến khi về thấy lạ:

Sân nhà sao sạch quá

Đàn lợn đã được ăn

Cơm nước nấu tinh tươm

Vườn rau tươi sạch cỏ.

Theo Phan Thị Thanh Nhàn

Trả lời:

- Trong câu a, dấu hai chấm cho biết phần sau là lời nói của Bác Hồ (ở đây dấu hai chấm được dùng phối hợp với dấu ngoặc kép).

- Trong câu b, dấu hai chấm cho biết câu sau là lời nói của Dế Mèn (ở đây dấu hai chấm phối hợp với dấu gạch đầu dòng).

- Trong câu c, dấu hai chấm cho biết bộ phận đi sau là lời giải thích liệt kê rõ những điều kì lạ mà bà cụ nhận thấy khi về nhà, như sân quét sạch, đàn lợn đã được ăn, cơm nước đã nấu tinh tươm…

3. Lời giải phần Luyện tập SGK Tiếng Việt 4 trang 23

Câu 1 (trang 23 sgk Tiếng Việt 4)

Trong mỗi câu sau, dấu hai chấm có tác dụng gì?

a) Tôi thở dài

- Còn đứa bị điểm không, nó tả như thế nào?

- Nó không tả, không viết gì hết. Nó nộp giấy trắng cho có. Hôm trả bài, cô giận lắm. Cô hỏi: "Sao trò không chịu làm bài"?

Gợi ý: Dấu hai chấm có tác dụng báo hiệu bộ phận câu đứng sau nó (bộ phận có dấu gạch ngang đầu lòng) là lời nói của nhân vật "tôi" và trích lời cô giáo (kết hợp dấu ngoặc kép)

b) Dưới tầm cánh chú chuồn chuồn bấy giờ là lũy tre xanh rì rào trong gió, là bờ ao với những khóm khoai nước rung rinh. Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đát nước hiện ra: cánh đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ, dòng sông với những đoàn thuyền ngược xuôi.

Gợi ý:

Tác dụng của dấu hai chấm: Báo hiệu bộ phận câu đứng sau nó là lời nói của một nhân vật hoặc là lời giải thích cho bộ phận đứng trước.

Trả lời:

a) - Dấu hai chấm thứ nhất (phối hợp với dấu gạch đầu dòng) có tác

dụng báo hiệu bộ phận đứng sau nó là lời nói của nhân vật “tôi”.

- Dấu hai chấm thứ hai (phối hợp với dấu ngoặc kép báo hiệu phần sau là câu hỏi của cô giáo).

b) Dấu hai chấm có tác dụng giải thích cho bộ phận đứng trước. Phần đi sau làm rõ những cảnh tuyệt đẹp của đất nước là những cảnh g

Câu 2 (trang 23 sgk Tiếng Việt 4)

Viết một đoạn văn theo truyện "Nàng tiên Ốc", trong đó có ít nhất hai lần dùng dấu hai chấm

- Dùng để giải thích

- Dùng để dẫn lời nhân vật

Trả lời:

Em có thể viết đoạn văn như sau:

Mẫu 1

Bà lão liền chạy nhanh đến bên chum nước, cầm lấy vỏ ốc rồi đập tan ra thành từng mảnh. Nghe tiếng động, nàng tiên vội vàng quay lại chum nước để ẩn mình vào ốc. Nhưng đã quá muộn: vỏ ốc đã không còn nữa.

Bà cụ ôm chầm lấy nàng tiên, nói:

- Con gái! Con hãy ở lại đây với mẹ".

Mẫu 2

Ngày xưa ở một ngôi làng nọ có bà lão nghèo sinh sống, làm nghề mò cua bắt ốc. Một hôm, bà bắt được một con ốc đẹp vô cùng Bà nói :"Ồ! Đẹp quá". Bà âu yếm vừa vuốt ve ốc và nói :"Ốc ơi, mày ở với tao nhé!". Rồi bà để ốc vào trong chum. Một hôm đi làm về, bà thấy lạ quá, sân nhà sao sạch sẽ, đàn lợn đã được ăn, cơm nước nấu tinh tươm, vườn rau tươi sạch cỏ. Một hôm bà phát hiện ra ốc là một cô gái xinh đẹp liền đập vỡ vỏ ốc để cô gái sống cùng với mình.

>> Chi tiết: Viết một đoạn văn theo truyện Nàng tiên Ốc, trong đó có ít nhất hai lần dùng dấu hai chấm

>> Bài tiếp theo: Tập làm văn lớp 4: Tả ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể chuyện

Ngoài các bài giải chi tiết giải phần Luyện từ và câu lớp 4 trên đây, VnDoc còn giúp các bạn giải VBT Tiếng Việt lớp 4. Các em học sinh hoặc quý phụ huynh còn có thể tham khảo thêm đề thi học kì 1 lớp 4đề thi học kì 2 lớp 4 các môn Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh, Khoa, Sử, Địa theo chuẩn của bộ Giáo Dục. Những đề thi này được sưu tầm và chọn lọc từ các trường tiểu học trên cả nước nhằm mang lại cho học sinh lớp 4 những đề ôn thi học kì chất lượng nhất. Mời các em cùng quý phụ huynh tải miễn phí đề thi về và ôn luyện.

Đánh giá bài viết
348 40.297
0 Bình luận
Sắp xếp theo
Luyện từ và câu lớp 4 Xem thêm