Nội sinh là gì? Ngoại sinh là gì? Phân biệt quá trình nội sinh và ngoại sinh?

Từ điển Địa lí 6: Nội sinh là gì? Ngoại sinh là gì? Phân biệt quá trình nội sinh và ngoại sinh? giúp học sinh hiểu rõ hai lực quan trọng chi phối sự hình thành và biến đổi địa hình Trái Đất. Với cách trình bày ngắn gọn, dễ hiểu, bài học giải thích khái niệm nội sinh và ngoại sinh, đồng thời chỉ ra đặc điểm và tác động của mỗi quá trình.

Qua đó, học sinh biết cách phân biệt hai quá trình này thông qua nguyên nhân, phạm vi tác động và kết quả tạo thành địa hình. Nội dung phù hợp với chương trình lớp 6, hỗ trợ các em tiếp thu kiến thức hiệu quả và nâng cao tư duy địa lí.

1. Nội sinh là gì?

- Nội sinh là các quá trình xảy ra trong lòng Trái Đất.

- Quá trình nội sinh làm di chuyển các mảng kiến tạo, nén ép các lớp đất đá, làm cho chúng bị uốn nếp, đứt gãy hoặc đẩy vật chất nóng chảy ở dưới sâu ra ngoài mặt đất tạo thành núi lửa, động đất,...

- Trong hình 10.1. c chính là kết quả của quá trình nội sinh.

2. Ngoại sinh là gì?

- Ngoại sinh là các quá trình xảy ra ở bên ngoài, trên bề mặt Trái Đất.

- Quá trình ngoại sinh có xu hướng phá vỡ, san bằng các địa hình do nội lực tạo nên, đồng thời cũng tạo ra các dạng địa hình mới.

=> Trong hình 10.1 a, b là kết quả của quá trình ngoại sinh.

- Hình a: Sóng biển đánh vào ven bờ, làm mài mòn địa hình ven bờ. (Dạng địa hình do sóng mài mòn).

- Hình b: Nấm đá do gió thổi mòn.

3. Phân biệt quá trình nội sinh và ngoại sinh?

	Nội sinh	Ngoại sinh
Khái niệm	Nội sinh là các quá trình xảy ra trong lòng Trái Đất.	Ngoại sinh là các quá trình xảy ra ở bên ngoài, trên bề mặt Trái Đất.
Tác động	Quá trình nội sinh làm di chuyển các mảng kiến tạo, nén ép các lớp đất đá, làm cho chúng bị uốn nếp, đứt gãy hoặc đẩy vật chất nóng chảy ở dưới sâu ra ngoài mặt đất tạo thành núi lửa, động đất,...	Quá trình ngoại sinh có xu hướng phá vỡ, san bằng các địa hình do nội lực tạo nên, đồng thời cũng tạo ra các dạng địa hình mới.
Kết quả	Tạo ra các dạng địa hình lớn.	Tạo ra các dạng địa hình nhỏ.