Núi là gì? Đồi là gì? Cao nguyên là gì? Đồng bằng là gì? Địa hình Cacxtơ là gì?
Bài Từ điển Địa lí 6: Núi là gì? Hiện tượng tạo núi là gì? Đồi là gì? Cao nguyên là gì? Đồng bằng là gì? Địa hình Cacxtơ là gì? giúp học sinh làm quen với các dạng địa hình cơ bản trên Trái Đất. Nội dung được trình bày ngắn gọn, rõ ràng theo dạng “từ điển”, giúp các em dễ dàng hiểu khái niệm và đặc điểm của từng dạng địa hình như núi, đồi, cao nguyên, đồng bằng và địa hình cacxtơ.
Bên cạnh đó, bài học còn giải thích hiện tượng tạo núi và vai trò của các quá trình tự nhiên trong việc hình thành địa hình. Đây là tài liệu hữu ích giúp học sinh lớp 6 nắm chắc kiến thức nền tảng và học tốt môn Địa lí.
1. Núi là gì?
- Núi là dạng địa hình nhô cao rõ rệt so với mặt bằng xung quanh.
- Độ cao của núi so với mực nước biển là từ 500m trở lên. Núi thường có đỉnh nhọn, sườn dốc.
2. Hiện tượng tạo núi là gì?
- Trong quá trình di chuyển, các địa mảng có thể xô vào nhau hoặc tách xa nhau khiến cho các lớp đất đá ở đới tiếp giáp giữa các địa mảng bị dồn nén, uốn lên thành núi; hoặc bị đứt gãy, vật chất nóng chảy phun trào lên mặt đất tạo thành núi lửa. Đồng thời với quá trình nâng cao do nội sinh thì núi cũng chịu tác động phá huỷ của ngoại sinh.
- Ở nhiều vùng núi trẻ, mới được hình thành cách đây khoảng vài chục triệu năm, tác động của nội sinh mạnh hơn ngoại sinh nên vẫn tiếp tục được nâng cao. Ở những vùng núi già được hình thành cách đây hàng triệu năm, tác động của ngoại sinh mạnh hơn nội sinh nên bị bào mòn mạnh.
3. Đồi là gì?
- Đồi là dạng địa hình nhô cao.
- Độ cao của đồi so với vùng đất xung quanh thường không quá 200m. Đồi có đỉnh tròn, sườn thoải.
4. Cao nguyên là gì?
Cao nguyên là vùng đất tương đối bằng phẳng hoặc gợn sóng, thường cao trên 500m so với mực nước biển, có sườn dốc, nhiều khi dựng đứng thành vách so với vùng đấ xung quanh.
5. Đồng bằng là gì?
Đồng bằng là dạng địa hình thấp có bề mặt khá bằng phẳng hoặc hơi gợn sóng, có thể rộng tới hàng triệu km2. Độ cao của hầu hết đồng bằng là dưới 200m so với mực nước biển.
6. Địa hình Cacxtơ là gì?
- Cacxtơ (karst) vốn là tên của một cao nguyên đá vôi ở dãy núi Đi-na-ric An-pơ, khu vực Nam Âu.
- Cacxtơ được định nghĩa là quá trình tác động về mặt hoá học và một phần về mặt cơ học của nước ngầm vào các loại đá dễ hoà tan như đá vôi.
- Việt Nam, cacxtơ cũng là một dạng địa hình khá phổ biến với diện tích rộng xấp xỉ 50 000 km2, chiếm khoảng ⅙ diện tích đất nước.
- Các miền cacxtơ nước ta nằm trong phạm vị cacxtơ nhiệt đới Đông Nam Á - nơi có diện tích địa hình cacxtơ rộng nhất thế giới.