Thực hành: Lắp mạch điện hai công tắc ba cực điều khiển một đèn
VnDoc xin giới thiệu đến quý thầy cô và các em học sinh bài lý thuyết trọng tâm môn Công nghệ lớp 9 với chủ đề: "Thực hành: Lắp mạch điện hai công tắc ba cực điều khiển một đèn". Đây là bộ tài liệu giáo khoa hữu ích, được tổng hợp và biên soạn kỹ lưỡng nhằm hỗ trợ tối đa cho công tác giảng dạy và học tập thực hành. Thông qua nội dung chi tiết về sơ đồ nguyên lý và quy trình lắp đặt, tài liệu sẽ giúp các em học sinh nắm vững kiến thức kỹ thuật điện cơ bản, đồng thời là nguồn tham khảo giá trị giúp quý thầy cô xây dựng những bài giảng sinh động, chuẩn xác và hoàn hảo nhất cho tiết học sắp tới.
Bài thực hành: Lắp mạch điện hai công tắc ba cực điều khiển một đèn
• Nội dung chính
- Hiểu được nguyên lí làm việc dùng 2 công tắc 3 cực điều khiển 1 đèn.
- Vẽ được sơ đồ lắp đặt của mạch điện đèn cầu thang.
- Lắp được mạch điện đèn cầu thang.
- Đàm bảo an toàn điện.
I. Dụng cụ, vật liệu và thiết bị
- Dụng cụ: kìm điện, kìm tuốt dây, dao nhỏ, tua vít, khoan điện hoặc khoan tay, bút thử điện.
- Vật liệu và thiết bị: dây dẫn điện, bóng đèn, đui đèn, công tắc 3 cực, cầu chì, bảng điện, băng cách điện, giấy ráp.
II. Nội dung và trình tự thực hành

| Công tắc 2 cực | Công tắc 3 cực | |
| Giống nhau | Cấu tạo ngoài giống nhau, có vỏ và bộ phận tác động | |
| Khác nhau |
- Bộ phận tiếp điện có 2 chốt - 1 cực động, 1 cực tĩnh, dùng để đóng cắt 1 dây dẫn |
- Bộ phận tiếp điện có 3 chốt. - 1 cực động, 2 cực tĩnh, dùng để chuyển nối dòng điện |
| Hình vẽ | ![]() |
![]() |
1. Vẽ sơ đồ lắp đặt
a. Tìm hiểu sơ đồ nguyên lý

Nguyên tắc nối dây
• Cực 1 của hai công tắc nối với nhau, và cực 2 của hai công tắc cũng nối với nhau.
• Cầu chì, 2 công tắc 3 cực, và đèn mắc nối tiếp nhau.
• Công dụng của 2 công tắc 3 cực dùng để bật, tắt đèn ở 2 nơi khác nhau hoặc ở cùng một nơi.
Nguyên tắc hoạt động của mạch:
• Khi 2 công tắc 3 cực ở cùng vị trí 1,1 hoặc 2,2 thì mạch kín đèn sáng.
• Khi 2 công tắc 3 cực ở 2 vị trí đối nhau 1,2 hoặc 2,1 thì mạch hở đèn tắt.
b. Vẽ sơ đồ lắp đặt
2. Lập bảng dự trù dụng cụ, vật liệu, thiết bị
| STT | Tên dụng cụ, vật liệu và thiết bị | Số lượng | Yêu cầu kĩ thuật |
| 1 | Bảng điện | 2 cái | Kích thước 15x10, còn tốt |
| 2 | Công tắc 3 cực | 2 cái | 220V – 3A, còn tốt |
| 3 | Cầu chì | 1 cái | 220V – 2A (5A), còn tốt |
| 4 | Đuôi đèn | 1 cái | Tốt |
| 5 | Dây dẫn | 2 mét đôi | Tốt |
| 6 | Băng cách điện | 1 cuộn | Còn tốt (độ dính tốt, an toàn) |
| 7 | Giấy ráp | 1 tờ | Tốt |
| 8 | Bóng đèn | 1 đèn 220V | Tốt |
| 9 | Kìm điện | 5 cái | Tốt |
| 10 | Kìm tuốt dây | 2 cái | Tốt |
| 11 | Tua vít dẹp | 5 cái | Tốt |
| 12 | Khoan mồi | 2 cái | Tốt |
| 13 | Bút thử điện | 1 cái | Tốt |
| 14 | Thước | 1 thước dây | Tốt |
| 15 | Tuốc vít pake | 5 cái | Tốt |
3. Lắp đặt mạch điện
Qui trình lắp đặt mạch điện hai công tắc ba cực điều khiển một đèn gồm 5 bước:
• Bước 1. Vạch dấu
◦ Vạch dấu vị trí các thiết bị điện và đèn.
◦ Vạch dấu đường đi dây của mạch điện.
• Bước 2. Khoan lỗ
◦ Khoan lỗ bắt vít.
◦ Khoan lỗ luồn dây.
• Bước 3. Lắp thiết bị điện vào bảng điện
◦ Xác định các cực của công tắc.
◦ Nối dây các thiết bị đóng cắt, bảo vệ trên bảng điện.
◦ Lắp đặt các thiết bị điện vào bảng điện.
• Bước 4. Nối dây mạch điện
◦ Lắp đặt dây dẫn từ bảng điện ra đèn.
◦ Nối dây vào đui đèn.
• Bước 5. Kiểm tra
◦ Kiểm tra sản phẩm đạt chuẩn.
◦ Lắp đặt đúng theo sơ đồ.
◦ Các mối nối đảm bảo an toàn điện, chắc và đẹp.
◦ Mạch điện đảm bảo thông mạch.
◦ Nối mạch điện vào nguồn điện và cho vận hành thử.
Bài Thực hành: Lắp mạch điện hai công tắc ba cực điều khiển một đèn trên đây với các nội dung kiến thức các bạn học sinh cần nắm vững chuẩn bị đồ dùng, quy trình thực hiện lắp mạch điện hai công tắc 3 cực điều khiển một đèn...
Trên đây VnDoc đã giới thiệu tới các bạn lý thuyết Công nghệ 9: Thực hành: Lắp mạch điện hai công tắc ba cực điều khiển một đèn. Chúng tôi xin giới thiệu tới các bạn học sinh tài liệu Lý thuyết môn Công nghệ lớp 9, Giải vở bài tập Công nghệ 9, Tài liệu học tập lớp 9 được tổng hợp và giới thiệu tới các bạn đọc.

