Soạn bài yêu và đồng cảm Ngữ văn 10 tập 1 sách KNTT

Soạn bài yêu và đồng cảm Ngữ văn 10 tập 1 sách KNTT là tài liệu được VnDoc biên soạn giúp các em học sinh lớp 10 có thêm bài soạn văn mẫu sách Kết nối tri thức để học tập môn Ngữ văn 10 tốt hơn cũng như nắm chắc được nội dung của bài Yêu và đồng cảm trong chương trình học của mình.

Bản quyền tài liệu thuộc về VnDoc.
Nghiêm cấm mọi hành vi sao chép nhằm mục đích thương mại

Tác giả mở đầu bài viết bằng một câu chuyện, điều đó gây được ấn tượng gì với bạn?

Hướng dẫn trả lời

Ấn tượng khi đọc câu chuyện mở đầu bài viết: giúp bạn đọc dễ dàng hình dung ra vấn đề được nói đến chính của văn bản cũng như cảm thấy dễ chịu, hứng thú với vấn đề được văn bản truyền đạt.

Tác giả phục chú bé vì sự chăm chỉ hay vì điều gì khác?

Hướng dẫn trả lời

Tác giả phục chú bé không chỉ vì sự chăm chỉ mà còn cảm phục tấm lòng đồng cảm của chú bé. Chú bé ấy chăm chỉ xếp đồ vì chú thấy đồng cảm với chúng, hiểu được tâm tư tình cảm của chúng, coi chúng là những thực thể có hoạt động, có cảm xúc.

Góc nhìn riêng về sự vật được thể hiện thế nào ở những người có nghề nghiệp khác nhau?

Hướng dẫn trả lời

Góc nhìn riêng về sự vật của những người có nghề nghiệp khác nhau: Nhà khoa học nhìn thấy tính chất và trạng thái của gốc cây. Bác làm vườn lại nhìn về sức sống của cây. Chú thợ mộc lại thấy được chất liệu tốt hoặc kém của gốc cây. Anh họa sĩ nhìn về dáng vẻ của cây, chỉ đơn thuần thưởng thức dáng vẻ của cây.

Phải chăng sự đồng cảm là một phẩm chất không thể thiếu của người nghệ sĩ?

Hướng dẫn trả lời

Lòng đồng cảm là một phẩm chất không thể thiếu của người nghệ sĩ, vì: Người nghệ sĩ phải đồng điệu, đồng cảm với đối tượng mới có thể tạo ra tác phẩm xuất sắc, có hồn và dễ dàng đến gần hơn với người khác.

Trong sáng tạo nghệ thuật, sự đồng cảm được biểu hiện như thế nào?

Hướng dẫn trả lời

Trong sáng tạo nghệ thuật, sự đồng cảm được biểu hiện không chỉ dành cho đồng loại mà còn trải khắp sinh vật và vi sinh vật ở mọi nơi, chó ngựa cỏ hoa, trong thế giới của Mĩ đều là vật sống có linh hồn, biết cười biết khóc.

Người sáng tạo nghệ thuật học được ở trẻ em những điều gì?

Hướng dẫn trả lời

Người sáng tạo nghệ thuật học được ở trẻ em sự đồng cảm với hết thảy sự vật (chó, mèo, hoa cỏ,…) một cách hết sức tự nhiên. Chúng thường để ý đến những việc mà người lớn không để tâm đến, phát hiện ra những điểm mà người lớn không phát hiện được.

Câu 1 trang 81 Ngữ văn 10 tập 1 sách KNTT

Tìm trong văn bản những đoạn, những câu nói về trẻ em và tuổi thơ. Vì sao tác giả lại nhắc nhiều đến trẻ em và tuổi thơ như vậy?

Hướng dẫn trả lời

Những đoạn, những câu nói về trẻ em và tuổi thơ trong văn bản:

- Đoạn (1): “Một đứa bé vào phòng tôi, giúp tôi sắp xếp đồ đạc… Tôi phục sát đất tấm lòng đồng cảm phong phú của chú bé này.”

- Đoạn (3): “Họa sĩ đưa tấm lòng mình về trạng thái hồn nhiên như trẻ nhỏ để miêu tả trẻ em, đồng thời cũng đã đặt lòng mình vào biểu cảm đau khổ của người ăn mày để khắc hoạc ăn mày.”

- Đoạn (5): “Về mặt này chúng ta không thể không ca tụng các em bé… Bởi vậy bản chất của trẻ thơ là nghệ thuật’”

- Đoạn (6): “Tuổi thơ quả là thời hoàng kim trong đời người! Tuy thời hoàng kim của chúng ta đã trôi qua, nhưng nhờ bồi dưỡng về nghệ thuật, chúng ta vẫn có thể thấy lại thế giới hạnh phúc, nhân ái và hòa bình ấy.”

Tác giả lại nhắc nhiều đến trẻ em và tuổi thơ vì:Tác giả ngưỡng mộ, ngợi ca tấm lòng đồng cảm của trẻ em. Ông cũng là một người nghệ sĩ, những sáng tác của ông luôn đề cao tấm lòng thơ trẻ trong cách nhìn đời và thực hành nghệ thuật.

Câu 2 trang 81 Ngữ văn 10 tập 1 sách KNTT

Mặc dù không ít lần nói tới danh xưng “họa sĩ”, nhưng trên thực tế, điều tác giả muốn bàn luận không chỉ bó hẹp trong phạm vi hội họa. Những từ ngữ nào trong văn bản đã giúp bạn nhận ra điều đó?

Hướng dẫn trả lời

- Tác giả không chỉ đề cập trong phạm vi hội hoạ mà nói tới danh xưng hoạ sĩ nhằm chỉ những người hoạt động nghệ thuật nói chung.

- Một số câu thể chứng minh:

+ Đoạn 2: Bởi vậy thế giới mà nghệ sĩ thấy có thể coi là một thế giới đại đồng, bình đẳng. Tấm lòng của nghệ sĩ đối với mọi sự vật trên đời đều đồng cảm và nhiệt thành.

+ Đoạn 3: Do đó, nghệ sĩ lớn ắt là những người có nhân cách vĩ đại

+ Đoạn 4: Đây là cảnh giới “ta và vật một thể”, vạn vật đều thu cả vào tâm trí của người nghệ sĩ.

+ Đoạn 5: Chí có kẻ thông minh mới không khuất phục, dù bên ngoài chịu đủ thứ áp bức thì bên trong vẫn giữ được lòng đồng cảm đáng quý nó. Những người ấy chính là nghệ sĩ.

Câu 3 trang 81 Ngữ văn 10 tập 1 sách KNTT

Xác định nội dung trọng tâm của từng phần đã được đánh số trong văn bản và đánh giá sự liên kết giữa các phần.

Hướng dẫn trả lời

- Nội dung của từng đoạn

+ Đoạn 1: Giới thiệu câu chuyện về chú bé với tấm lòng đồng cảm với vạn vật

+ Đoạn 2: Góc nhìn riêng về sự vật của người nghệ sĩ so với những nghề nghiệp khác

+ Đoạn 3: Khẳng định đồng cảm là một phẩm chất quan trọng ở người nghệ sĩ

+ Đoạn 4: Biểu hiện của sự đồng cảm trong sáng tạo nghệ thuật

+ Đoạn 5: Bản chất của trẻ em là nghệ thuật

+ Đoạn 6: Ý nghĩa của việc đặt tình cảm vào tác phẩm nghệ thuật

- Nội dung giữa các phần có mối liên hệ gắn bó mật thiết với nhau. Đoạn 1 là tiền đề, khơi gợi vấn đề bàn luận. Đoạn 2 nêu lên vấn đề bàn luận là cách nhìn nhận về nghệ thuật. Đoạn 3 nêu vai trò của sự đồng cảm trong sáng tạo nghệ thuật và đoạn 4 đưa ra những biểu hiện của sự đồng cảm đó. Đoạn 5,6 chứng minh sự đồng cảm trong nghệ thuật được biểu hiện rõ nhất ở thế giới của trẻ em, tuổi thơ.

Câu 4 trang 81 Ngữ văn 10 tập 1 sách KNTT

Tác giả đã nêu lên những lí lẽ, bằng chứng nào để khẳng định tầm quan trọng của sự đồng cảm trong hoạt động sáng tạo nghệ thuật?

Hướng dẫn trả lời

- Lí lẽ: Nếu không có tấm lòng đồng cảm bao la như thế mà chăm chăm vào kĩ thuật vẽ thì chắc chắn không thể trở thành hoạ sĩ thực sự. Dù có vẽ được thì tối đa cũng chỉ là thợ vẽ mà thôi.

- Dẫn chứng: Hoạ sĩ đưa tấm lòng mình về trạng thái hồn nhiên như trẻ nhỏ để miêu tả trẻ em, đồng thời cũng đặt lòng mình vào biểu cảm đau khổ của người ăn mày để khắc hoạ ăn mày.

- Lí lẽ: Nhờ có tấm lòng đồng cảm bao la như thế nên hoạ sĩ cũng đồng thời có được sức mạnh tinh thần phong phú mà dư dật.

- Dẫn chứng: Nếu nó không đủ khoáng đạt để đồng điệu với anh hùng thì không thể mô tả được anh hùng, nếu nó không đủ dịu dàng để hoà nhập cùng thiếu nữ thì không khắc hoạ được thiếu nữ.

Câu 5 trang 81 Ngữ văn 10 tập 1 sách KNTT

Tác giả đã phát hiện ra những điều tương đồng gì giữa trẻ em và người nghệ sĩ? Sự khâm phục, trân trọng trẻ em của tác giả được hình thành trên cơ sở nào?

Hướng dẫn trả lời

- Điểm tương đồng giữa trẻ em và người nghệ sĩ là giàu lòng đồng cảm.

- Sự khâm phục, trân trọng trẻ em của tác giả được hình thành trên cơ sở tác giả phát hiện “bản chất của trẻ thơ là nghệ thuật”. Trẻ em không chỉ đồng cảm với con người mà bằng một cách hết sức tự nhiên, còn đồng cảm với hết thành sự vật như chó mèo, hoa cỏ, chim cá, bướm sâu. Chúng hồn nhiên trò chuyện với chó mèo, hồn nhiên hồn nhiên cây cỏ, hồn nhiên chơi với búp bê, tấm lòng chung chân thành mà tự nhiên hơn nghệ sĩ nhiều.

Câu 6 trang 81 Ngữ văn 10 tập 1 sách KNTT

Theo bạn, nếu không có đoạn kể về chú bé giúp tác giả sắp xếp đồ đạc ở phần 1, sức hấp dẫn, thuyết phục của văn bản Yêu và đồng cảm sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?

Hướng dẫn trả lời

- Nếu không có đoạn kể về chú bé giúp tác giả sắp xếp đồ đạc ở phần một, người đọc sẽ không thể kết nối được mối liên hệ giữa trẻ em và nghệ thuật được tác giả đặt ra trong văn bản. Câu chuyện chính là tiền đề để bạn đọc nhận ra trẻ em giàu lòng đồng cảm và bản chất của trẻ em là nghệ thuật. Vì vậy, nếu không có câu chuyện mở đầu, văn bản sẽ bị giảm đi sức hấp dẫn, thuyết phục. 

Câu 7 trang 81 Ngữ văn 10 tập 1 sách KNTT

Nhà thơ Xuân Diệu từng viết: “Hãy nhìn đời bằng đôi mắt xanh non” (Đôi mắt xanh non, trong tập Riêng chung, NXB Văn học, Hà Nội, 1960). Dựa vào nội dung văn bản Yêu và đồng cảm, hãy thử nêu lý do khiến nhà thơ Xuân Diệu đề nghị như vậy.

Hướng dẫn trả lời

- Nhà thơ Xuân Diệu từng viết: “Hãy nhìn đời bằng đôi mắt xanh non”. Câu nói đã thể hiện quan niệm của nhà thơ trong sáng tạo nghệ thuật. “Đôi mắt xanh non” là cái nhìn chân thật, tươi trẻ, hồn nhiên và tràn đầy sức sống. Như vậy, qua lời nhận định, Xuân Diệu gửi gắm quan niệm: trong sáng tạo nghệ thuật, người nghệ sĩ phải luôn luôn sáng tạo, đổi mới, không lặp lại người khác và lặp lại chính mình, nhìn nghệ thuật bằng cái nhìn chân thật nhất.