Hỏi bài

79

Những điểm chung và điểm riêng của cuộc cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII, chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ và cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII:

Nội dung cơ bản của lịch sử thế giới cận đại bao gồm những vấn đề:

Nền sản xuất tư bản chủ nghĩa ra đời và phát triển, mâu thuẫn tư sản, các tầng lớp nhân dân với chế độ phong kiến ngày càng gay gắt dẫn đến cuộc cách mạng tư sản.

Các cuộc cách mạng Hà Lan, Anh, Mĩ đưa đến nhiều kết quả tác động đến sự phát triển của xã hội.

Cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng triệt để nhất, ảnh hưởng lớn đến lịch sử châu Âu.

Cách mạng tư sản diễn ra dưới hình thức khác nhau ở nhiều nước đánh dấu chủ nghĩa tư bản đã thắng lợi trên phạm vi thế giới, một số nước chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa.

Cùng với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, các nước phương Tây đẩy mạnh xâm lược các nước phương Đông.

Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước thuộc địa diễn ra sôi nổi, liên tục.

Cuộc đấu tranh của công nhân ngày càng mạnh mẽ. Chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời. Các tổ chức quốc tế của công nhân thành lập.

Văn học nghệ thuật, khoa học – kĩ thuật đạt được những thành tựu lớn.

Mâu thuẫn không thể điều hòa của các nước đế quốc dẫn đến chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, gây nhiều tai họa cho nhân loại.

Tác phẩm Tấn trò đời của Ban – dắc là một bức tranh miêu tả trung thực sinh động của xã hội Pháp nửa đầu thế kỉ XIX. Ban – dắc đã lột trần được những thủ đoạn làm giàu của giai cấp tư sản. Đối lập với giai cấp tư sản giàu có là nhân dân lao động nghèo khổ.

Nhận xét:

Những đóng góp:

Phản ánh hiện thực xã hội, những vấn đề như: nghèo đói, cơ cực, áp bức, bóc lột, chiến tranh xâm lược phi nghĩa,…

Đã sử dụng ngòi bút để đấu tranh với quân xâm lược và chế độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.

Thể hiện niềm mong ước xây dựng một xã hội mới tốt đẹp hơn, góp phần làm giàu cho tri thức của nhân loại.

Những hạn chế:

Chưa thể đánh thắng được các thế lực thống trị, bóc lột.

Chưa thể giúp những người dân nghèo khổ thoát khỏi vòng nô lệ.

* Điều kiện lịch sử ra đời học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học:

- Chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa.

- Sự áp bức bóc lột của giai cấp tư sản giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.

- Giai cấp vô sản, phong trào công nhân phát triển.

* Vai trò của học thuyết chủ nghia xã hội khoa học đối với sự phát triển của xã hội:

- Là đỉnh cao của trí tuệ loài người, là cương lĩnh cách mạng cho cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, xây dựng chủ nghĩa cộng sản.

- Mở ra kỷ nguyên mới cho sự phát triển của khoa học (cả khoa học tự nhiên và khoa học xã hội - nhân văn).

CNXH không tưởng là học thuyết xây dựng một xã hội trong lòng chế độ tư bản, do Xanh Xi – mông, Phu – ri – ê và Ố - oen xây dựng, ra đời vào đầu thế kỉ XIX, chủ nghĩa xã hội không tưởng tố cáo mạnh mẽ sự bóc lột tư bản chủ nghĩa, nhưng không đề ra được con đường đấu tranh cách mạng đúng đắn để giải phóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Họ chỉ dừng lại ở mơ ước xây dựn một xã hội mới, tốt đẹp, công bằng hơn, một cuộc sống không có nghèo khổ, không vó chiến tranh. Việc thực hiện ước mơ này chỉ được thực hiện thông qua tuyên truyền, cổ động mà không đấu tranh. Vì vậy, nó mang tính chất không tưởng.

Chiến tranh thế giới thứ nhất mang tính chất của một cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa. Vì:

- Mục đích tham chiến của các nước đế quốc: tranh giành thuộc địa của nhau, khuếch trương thế lực,… nhằm phân chia lại thế giới. Những mục đích trên chỉ đem lại lợi nhuận cho giai cấp tư sản nắm quyền.

- Hậu quả: nặng nề trên tất cả các mặt kinh tế, chính trị, xã hội,… Những hậu quả này đè nặng lên vai những người dân vô tội.

* Hậu quả của chiến tranh thế giới thứ nhất:

- Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại của phe Liên minh, gây nên thiệt hại nặng nề về người và của:

+ Nhiều thành phố, làng mạc, đường sá, cầu cống, nhà máy bị phá hủy. Chiến phí lên tới 85 tỉ đôla.

+ 10 triệu người chết, hơn 20 triệu người bị thương.

+ Các nước Châu Âu trở thành con nợ của Mĩ.

- Bản đồ thế giới được chia lại: Đức mất hết thuộc địa; Anh, Pháp, Mĩ mở rộng thêm thuộc địa của mình.

- Từ trong cuộc chiến tranh, cách mạng tháng Mười Nga thành công đánh dấu bước chuyển lớn trong cục diện chính trị thế giới.