QUY LUẬT PHÂN LI ĐỘC LẬP SINH HỌC 12
Tóm tắt quy luật phân li độc lập Mendel ôn thi THPT môn Sinh
Quy luật phân li độc lập là một trong những quy luật di truyền quan trọng của Mendel, giải thích sự tổ hợp tự do của các cặp tính trạng. Nắm vững quy luật phân li độc lập giúp học sinh lớp 12 hiểu sâu bản chất di truyền và làm tốt các dạng bài tập vận dụng.
Thí nghiệm phép lai hai tính trạng
|
Thí nghiệm |
Pt/c: cây hạt vàng, vỏ trơn (1) ´ cây hạt xanh, vỏ nhăn (2) F1: 100% cây cây hạt vàng, vỏ trơn (3) F1 tự thụ phấn → F2: + 9/16 cây hạt vàng, vỏ trơn (4). + 3/16 cây hạt xanh, vỏ trơn (5). + 3/16 cây hạt vàng, vỏ nhăn (6). + 1/16 cây hạt xanh, vỏ nhăn (7). |
|
Mendel giải thích kết quả thí nghiệm |
Kiểu hình ở F1 là đồng nhất (100%) = 100%) cây cây hạt vàng, vỏ trơn. F1 tự thụ → F2: » 3 vàng : 1 xanh → nhân tố di truyền trội: vàng (A), nhân tố di truyền lặn: xanh (a). » 3 trơn : 1 nhăn → nhân tố di truyền trội: trơn (B), nhân tố di truyền lặn: nhăn (b). Tỉ lệ kiểu hình ở F2 » 9 : 3 : 3 : 1 = (3 hạt vàng : 1 hạt xanh)(3 vỏ trơn : 1 vỏ nhăn). Như vậy, sự di truyền của 2 cặp tính trạng độc lập với nhau → KL: Nội dung quy luật phân ly độc lập theo Mendel “Các cặp nhân tố di truyền quy định các cặp tính trạng phân li độc lập với nhau trong quá trình hình thành giao tử” |
|
Nhận định theo di truyền học hiện đại (cơ sở tế bào học) |
Mỗi cặp tính trạng tương phản được quy định bởi hai allele của một gene trên cặp nhiễm sắc thể tương đồng khác nhau. F1: GP các cặp nhiễm sắc thể tương đồng phân li độc lập → phân li độc lập của các cặp allele →tạo các loại giao tử khác nhau với xác suất bằng nhau. Sự kết hợp ngẫu nhiên các loại giao tử trong quá trình thụ tinh tạo nên tỉ lệ phân li ở thế hệ F2 |
Ý nghĩa các quy luật của Mendel
- Phương pháp nghiên cứu của Mendel (thực nghiệm kết hợp với phân tích thống kế kết quả thu được) là phương pháp khoa học, cơ sơ của các phương pháp trong nghiên cứu di truyền hiện đại.
- Các quy luật di truyền của Mendel đặt nền móng cho di truyền học hiện đại (hai quy luật phân li và phân li độc lập với cơ sở là sự phân li của gene trên một nhiễm sắc thể và trên các nhiễm sắc thể khác nhau là nội dung phần lớn các quy luật di truyền được nghiên cứu sau này).
- Giả thuyết nhân tố di truyền của Mendel thiết lập cơ sở nguyên lí gene quy định tính trạng và truyền thông tin di truyền. (sự truyền đạt "nhân tố di truyền" của Mendel chính là sự phân li và tổ hợp các gene cùng với sự phân li và tổ hợp nhiễm sắc thể trong giảm phân, thụ tinh).
- Các quy luật di truyền phân li. phân li độc lập của Mendel là cơ sở cho phép giải thích hiện tượng di truyền của nhiều tính trạng ở sinh vật, cơ chế tái tổ hợp di truyền và sự đa dạng di truyền.
------------------------------------------
Hiểu rõ quy luật phân li độc lập sẽ giúp bạn dễ dàng phân tích và giải các bài toán di truyền phức tạp hơn. Đây là nội dung trọng tâm cần ôn tập kỹ để đạt kết quả cao trong môn Sinh học 12.
